DÜNYADA ELMİ YENİLİKLƏR: QARA DƏLİKLƏR, AYDA SU VƏ XƏRÇƏNG ARAŞDIRMALARI
DÜNYADA ELMİ YENİLİKLƏR: QARA DƏLİKLƏR, AYDA SU VƏ XƏRÇƏNG ARAŞDIRMALARI
23 avqust 2026 — Elm dünyasında son günlər bir sıra maraqlı araşdırmalar diqqət çəkib. Astronomlar qara dəliklərin ətrafında sağ qalan ulduzlarla bağlı yeni izah irəli sürüb, Ayın daxilində suyun mövcudluğuna dair sübutlar yenidən gündəmə gəlib, digər tərəfdən isə alimlər xərçənglə mübarizədə immun sisteminin gücləndirilməsi və Alzheimer xəstəliyi üzrə yeni istiqamətləri araşdırırlar.
Astronomların yeni araşdırmasına görə, bəzi ulduzlar superkütləvi qara dəliklərin yaxınlığından dəfələrlə keçməsinə baxmayaraq tamamilə məhv olmur. Bu proses zamanı ulduzdan maddə qopur və böyük işıq partlayışları yaranır. Alimlər hesab edir ki, ulduzun sürətli fırlanması bu partlayışların zaman keçdikcə zəifləməsini izah edə bilər. Araşdırma The Astrophysical Journal jurnalında dərc olunub.
Kosmosla bağlı digər maraqlı istiqamət isə Ayın daxilində su məsələsidir. Apollo 15 missiyası zamanı 1971-ci ildə Ay səthindən toplanan kiçik yaşıl vulkanik şüşə muncuqlar sonrakı araşdırmalarda Ayın daxilində suyun mövcud olduğuna dair mühüm ipucları verib. Bu nümunələr Ayın keçmişdə düşünüldüyündən daha çox su ehtiyatına malik ola biləcəyini göstərən araşdırmalar üçün əhəmiyyətlidir.
Tibb sahəsində isə alimlər maya mənşəli beta-qlükanın immun sisteminə təsirini araşdırıblar. Siçanlar üzərində aparılan tədqiqatda maddənin sümük iliyində immun hüceyrələrinin fəaliyyətini dəyişdirərək orqanizmin xərçəng hüceyrələrinə qarşı müdafiəsini gücləndirə bildiyi müşahidə olunub. Lakin nəticələrin insanlarda təsdiqlənməsi üçün əlavə klinik tədqiqatlara ehtiyac var.
Alimlər həmçinin Alzheimer xəstəliyinə qarşı yeni müalicə imkanlarını araşdırırlar. Antarktida mənşəli göbələklərdə olan bəzi bioloji aktiv maddələrin gələcək dərman araşdırmalarında istifadə potensialı diqqət çəkir.
Bu araşdırmalar göstərir ki, 2026-cı ildə elm dünyasında həm kosmosun, həm insan orqanizminin, həm də xəstəliklərin öyrənilməsi istiqamətində yeni məlumatlar əldə olunur.
Mənbələr: ScienceDaily, Syracuse University, The Astrophysical Journal, NASA/Apollo araşdırmaları.