DUXAN SURƏSİ

Bağışlayan və mehriban Allahın adı ilə
1. Ha Mim. (Bunlar Allah tərəfindən Muhəmmədə (s) təlqin edilmiş sirlərdir. Bu kitab həmin bu hərflərdən təşkil olunmuşdur. Lakin heç kəsin onunla mübarizə aparmaq qüdrəti yoxdur. Bu kitabın «möhkəm», həmçinin bu cür «mütəşabih» ayələri vardır. And olsun Bizim hədsiz həlimlik və müt¬ləq hökmranlığımıza ki, talelərdə baş verənlər əzəli qəzavü-qədərin hö¬k¬mün¬dən keçmişdir.)
2. And olsun bu aydın və aydınlaşdırıcı kitaba ki,
3. Biz onu (bir yerdə) çox bərəkətli bir gecədə (Qədr gecəsində) nazil et¬dik. Çünki Biz (Öz ənənəvi qanunlarımıza əsasən) həmişə (aləm¬dəki¬ləri) qorxudan olmuşuq.
4. Həmin gecə bütün möhkəm işlər (ilin hadisələri, o cümlədən gələn Qədr gecəsinə kimi Quranın nazil olması) bir-birindən ayrılır (və icraçı məmurlara çatdırılır).
5. Bizim tərəfimizdən qaynaqlanan bir iş! Çünki Biz həmişə (mələkləri yaradılış işlərini idarə etmək və peyğəmbərləri şəriət işlərini çatdırmaq üçün) göndərən olmuşuq.
6. Rəbbinin mər¬həmətin(in tələblərin)ə xatir. Çünki (ehtiyacı olanların söz və əməl istəklərini) eşidən və (onların ehtiyaclarını) bilən Odur.
7. (O,) göylə¬¬rin, yerin və o ikisinin arasında olanların Rəbbidir, əgər inanansınızsa!
8. Ondan başqa bir məbud yoxdur. (Yalnız O,) dirildir və öldürür. O, həm sizin Rəbbiniz, həm də ata-babalarınızın Rəbbidir.
9. Lakin onlar (iman gətirmək əvəzinə tovhid və məad barəsində) şəkk-şübhə içərisində və (öz dünyaları ilə) oyuna məşğuldurlar.
10. Buna görə də (qiyamətin müqəddiməsi olaraq) göyün aşkar tüstü gətirəcəyi günü gözlə.
11. O bütün insanları bürüyəcək. (Və deyiləcək:) «Bu ağrılı bir əzabdır.»
12. (Hamı be¬lə deyəcək:) «Ey Rəbbimiz! Bu əzabı bizdən dəf et ki, biz iman əhliyik.»
13. Onlar üçün haradan və necə öyüd-nəsihət ola bilər, halbuki onlara (peyğəmbərliyi) aydın və (həqiqətlərə) aydınlıq gətirən elçi gəlmişdi?!
14. Sonra onlar üz döndərərək dedilər: «O, (dediyi sözlərdə başqaları tərəfindən) öyrədilmiş və (onları Allaha nisbət verən) dəlidir.»
15. Biz indi həmin əzabı (dünyadakılardan) bir az dəf edirik (və xatırladırıq) ki, siz müt¬ləq (bir müddətdən sonra axirət əzabına) qayıdacaqsınız.
16. (Həmin əzab kafirləri) ən böyük və ən ağır bir tərzdə əhatə edəcəyimiz gün (olacaq¬dır). Çünki Biz intiqam alanıq.
17. Həqiqətən Biz onlardan qabaq Fironun qövmünü sınadıq və onlara möhtərəm bir peyğəmbər gəldi.
18. (Və onlara dedi) ki: «Allahın bəndələrini (zülmə məruz qalmış İsrail övladlarını) mənə qaytarın. Həqiqətən mən sizin üçün etibarlı bir peyğəmbərəm.
19. Və (digər bir tapşırıq) budur ki, Allaha qarşı təkəbbür göstərməyin. Çünki mən sizə aşkar bir dəlil-sübut gətirmişəm.
20. Və əlbəttə, mən sizin məni qovmağınızdan, yaxud nalayiq sözlər deməyinizdən, yaxud daşlamağınızdan və ya öldürməyinizdən özümün və sizin Rəbbinizə pənah apardım.
21. Əgər mənə iman gətirmirsinizsə, onda mən¬¬¬dən uzaqlaşın və məni tək qoyun.»
22. (Lakin onun dəvətinin onlara xeyiri olmadı.) Buna görə də öz Rəbbini çağırdı ki: «Bunlar (o qə¬dər) günahkar bir tayfadırlar (ki, hamılıqla ölümə layiqdirlər).»
23. (Dedik:) «Belə isə Mənim bəndələrimi gecə yola çıxart. Çünki siz təqib edilirsiniz.
24. Və (elə ki, dənizi sənin üçün yardıq və ondan keç¬din) qoy dənizdəki geniş yol qalsın (və fironçular da həmin yola da¬xil olsunlar). Çünki şübhəsiz onlar qərq olunmağa məhkum bir ordu¬durlar.»
25. Onlar (özlərindən sonra) nə qədər bağlar və bulaqlar qo¬yub getdilər.
26. Və necə əkinlər və gözəl, nemət dolu mənzil və yerlər!
27. Və necə də sevinib şad olduqları eyş-işrətlər.
28. (Bəli,) belə idi. Biz başqa bir tayfanı onların hamısının varisi etdik.
29. Beləliklə onlara nə göy və yer ağladı və nə də (əzab nazil olan zaman) möhlət tapdılar.
30. Həqiqətən Biz İsrail övladlarına o alçaldıcı əzabdan (oğ¬lan¬larının başının kəsilməsi, qızlarının isə nökər kimi saxlanılmasından) nicat verdik.
31. Firondan (onun əlindən)! Həqiqətən o, həddini aşanların itaətsiz təkəbbürlülərindən idi.
32. Həqiqətən Biz onları (lə¬ya¬qətlərini) bilərək aləmdəkilərdən (zəmanələrinin insanlarından) üs¬tün etdik.
33. Və onlara ayə və möcüzələrin (əsa, ağ əl, dənizin yarıl¬ma¬sı, düşmənlərin məhvi, Tövratın nazil olunması, bildirçin və qüdrət hal¬vası, kölgə salan bulud kimi) aşkar imtahan (yaxud aşkar nemət) ola¬nını verdik.
34. Əlbəttə bunlar (Qüreyş kafirləri) deyirlər:
35. «Həyatın (və insan varlığının) sonu yalnız ilk ölümdür (dün¬ya¬da¬kı ölümdür) və biz heç vaxt dirildilməyəcəyik.
36. Buna görə də əgər (qiyamət iddiasında) doğruçusunuzsa, bizim atalarımızı (dirildib) gətirin.»
37. (Say və güc baxımından) onlar daha yaxşı (və artıq)dır¬lar, yoxsa (Yəmənin qüdrətli şahlarından olmuş) Tubbə tayfası və (Ad və Səmud kimi) onlardan qabaq olmuş kəslər? Onların hamısını məhv etdik. Çünki onların hamısı günahkar idilər.
38. Biz göyləri, yeri və o ikisinin arsında olanları oyun-oyuncaq (olaraq və boş yerə) yarat¬ma¬mışıq.
39. Biz o ikisini yalnız haqq olaraq (uca və ağılın qəbul et¬diyi bir məqsəd üçün) yaratmışıq, lakin onların çoxu bilmir.
40. Şübhəsiz, «ayırma» günü (Allahın haqq hökm çıxaracağı və haqqın batildən, möminin kafirdən, ədalətlinin fasiqdən ayrılacağı gün) onların hamısının vəd edilmiş vaxtıdır.
41. Heç bir dost və yoldaşın öz dost və yoldaşından heç bir zərəri dəf etməyəcəyi və onlara kömək olunmayacaq bir gün!
42. Allahın rəhm etdiyi kəs istisna olmaqla. Çünki qüdrətli və mehriban Odur.
43. Şübhəsiz, (Cəhənnəmin dibində bitən və budaqları onun bütün təbəqələrinə çatan) Zəqqum ağacı
44. peşəsi günah olan kəsin yeməyidir.
45. O qarınlarda qaynayan əridilmiş mis kimidir.
46. Qaynar suyun qaynaması kimi!
47. Onu tutun və zorla cəhənnəmin ortasına çəkin.
48. Sonra başının ortasından bütünlüklə əzab və işkəncə olan qaynar su tökün.
49. (Və deyin:) «Dad ki, doğrudan da sən həmin qüdrətli və möhtərəmsən!»
50. Bu, sizin, barəsində şübhə etdiyinizdir (həmin əzabdır).
51. Həqiqətən təqvalılar (xəstəlik, qəm-qüssə, qocalıq və ölümdən) amanda olan bir yerdə olacaqlar.
52. Bağların və çeşmələrin arasında.
53. Nazik və qalın ipək paltarlar geyinəcək, (ünsiyyətdə olub söhbət et¬mək üçün) bir-birləri ilə üz-üzə oturacaqlar.
54. (Onların halı) belədir. Və onları hurul-eyn (ağ bədənli və iri göz¬lü cənnət qadınları) ilə evləndirərik.
55. Orada (zərər-ziyanından və zavala uğramasından) xatircəm halda bütün növ meyvələrdən istəyərlər.
56. Onlar (dünyadan Bərzəx aləminə keçmək vasitəsi olan) birinci ölüm¬dən (və Bərzəx aləmindən qiyamətə keçmək vasitəsi olan ikinci ölüm¬ən) başqa orada ölümü dadmayacaqlar. (Allah) onları (həmişəlik ola¬raq) Cəhənnəm əzabından qoruyur.
57. (Bu,) sənin Rəbbin tərəfindən olan bir lütfdür. Bu həmin böyük qur¬tuluş və uğurdur.
58. Həqiqətən Biz bunu (Quranı) sənin dilində asanlaşdırdıq (onu ərəb¬cə, sənin dilini ona yatan və zehnini onun təlimləri ilə tanış etdik ki,) bəl¬kə onlar (sənin qövmün) ibrət götürdülər.
59. Buna görə də (onlar ibrət götürmədikləri üçün onlara əzab gəl¬mə¬¬si¬¬ni) gözlə ki, əlbəttə onlar da (əzab) gözləyirlər.
Duxan surəsinin fəziləti
“Duxan” surəsinin oxunuşunun savabı:
“Səvabul-əmal” və “Məcməul-bəyan” kitablarında İmam Baqir (ə)-ın belə buyurduğu nəql olunmuşdur: “Hər kəs “Duxan” surəsini öz vacib və müstəhəb namazlarında oxusa, Allah taala Qiyamət günü onu amanda olanlardan qərar verərək, ona öz ərşinin kölgəsində yer verəcək, həmçinin ondan asan hesab çəkərək əməl dəftərini sağ əlinə verəcəkdir.”
Bu surənin 3-cü ayəsində qeyd olunan “mübarək gecə”dən məqsəd Qədr gecəsidir.
Bu gecənin mübarək və fəzilətli olmasının səbəbi Qurani-kərimin həmin gecədə nazil olması, mələklərin, xüsusilə Cəbrailin yer üzünə nazil olub, insanların bir ilinin müqəddəratını həll etmələridir. “Kafi” və Əli ibn İbrahimin təfsir kitabında Əhli-beytdən (ə) gəlib çatan rəvayətlərdə də buna işarə edilmişdir. Belə ki, dini və dünyəvi mənfəətlərin vasitəsi olan Qurani-kərim həmin gecə nazil olmuşdur. Həmçinin bu gecənin bərəkətindən biri də Allah taalanın insanlara bir il ərzində verəcəyi ruzi və nemətini həmin gecədə bölməsidir.
29-cu ayə: “Onlardan ötrü nə göy, nə də yer ağladı.” Yəni Fironun və onun tərəfdarları çirkin əməl sahibləri olduğundan, onların ölümünə görə heç kəs qəmgin olmadı. El arasında bunun əksi olaraq deyirlər ki, filankəsin ölümünə görə yer-göy, daş-divar ağladı, belə bir ifadəni həmin şəxsin saleh əməl sahibi olduğu üçün işlədirlər.
37-ci ayə: Bu ayədə qeyd olunan “Tübbə” ifadəsi Yəmənin padşahı Əsəd ibn Məlika Hümeyrin ləqəbidir ki, şərqə və qərbə hökmranlıq etmiş, həzrət Peyğəmbərdən (s) yeddi yüz, yaxud min il öncə yaşamışdır. O, Mədinə şəhərindən keçəndə, oranın elmli şəxslərindən eşitmişdi ki, ora sonuncu peyğəmbərin (hicrətdən sonra) məskəni olacaqdır. Rəvayətə görə, o, bir məktub yazır və Mədinə əhalisindən olan Mötəmidi adlı bir şəxsə tapşırıb, həzrət peyğəmbərə çatdıracağını göstəriş verir. Mötəmidin də iyirmi birinci nəslindən olan Əbu Əyyub Ənsari həmin məktubu peyğəmbərə (s) çatdırır. Bəzi təfsir kitablarında işarə edildiyi kimi, ola bilsin ki, Səba əhli onun qövmü olsun. Allah daha yaxşı bilir!