Orijinal Ərəbcə Mətni
سَلامُ اللَّهِ وَ سَلامُ مَلائِكَتِهِ الْمُقَرَّبِينَ وَ أَنْبِيَائِهِ الْمُرْسَلِينَ وَ عِبَادِهِ الصَّالِحِينَ وَ جَمِيعِ الشُّهَدَاءِ وَ الصِّدِّيقِينَ [وَ] الزَّاكِيَاتُ الطَّيِّبَاتُ فِيمَا تَغْتَدِي وَ تَرُوحُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ أَشْهَدُ لَكَ بِالتَّسْلِيمِ وَ التَّصْدِيقِ وَ الْوَفَاءِ وَ النَّصِيحَةِ لِخَلَفِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ الْمُرْسَلِ وَ السِّبْطِ الْمُنْتَجَبِ وَ الدَّلِيلِ الْعَالِمِ وَ الْوَصِيِّ الْمُبَلِّغِ وَ الْمَظْلُومِ الْمُهْتَضَمِ فَجَزَاكَ اللَّهُ عَنْ رَسُولِهِ وَ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ عَنِ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَفْضَلَ الْجَزَاءِ بِمَا صَبَرْتَ وَ احْتَسَبْتَ وَ أَعَنْتَ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ قَتَلَكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ جَهِلَ حَقَّكَ وَ اسْتَخَفَّ بِحُرْمَتِكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ حَالَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ مَاءِ الْفُرَاتِ أَشْهَدُ أَنَّكَ قُتِلْتَ مَظْلُوما وَ أَنَّ اللَّهَ مُنْجِزٌ لَكُمْ مَا وَعَدَكُمْ جِئْتُكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَافِدا إِلَيْكُمْ وَ قَلْبِي مُسَلِّمٌ لَكُمْ وَ تَابِعٌ وَ أَنَا لَكُمْ تَابِعٌ وَ نُصْرَتِي لَكُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ وَ هُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لا مَعَ عَدُوِّكُمْ إِنِّي بِكُمْ وَ بِإِيَابِكُمْ [وَ بِآبَائِكُمْ] مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ بِمَنْ خَالَفَكُمْ وَ قَتَلَكُمْ مِنَ الْكَافِرِينَ قَتَلَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكُمْ بِالْأَيْدِي وَ الْأَلْسُنِ
السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ الْمُطِيعُ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ سَلَّمَ السَّلامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ وَ مَغْفِرَتُهُ وَ رِضْوَانُهُ وَ عَلَى رُوحِكَ وَ بَدَنِكَ أَشْهَدُ وَ أُشْهِدُ اللَّهَ أَنَّكَ مَضَيْتَ عَلَى مَا مَضَى بِهِ الْبَدْرِيُّونَ وَ الْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الْمُنَاصِحُونَ لَهُ فِي جِهَادِ أَعْدَائِهِ الْمُبَالِغُونَ فِي نُصْرَةِ أَوْلِيَائِهِ الذَّابُّونَ عَنْ أَحِبَّائِهِ فَجَزَاكَ اللَّهُ أَفْضَلَ الْجَزَاءِ وَ أَكْثَرَ الْجَزَاءِ وَ أَوْفَرَ الْجَزَاءِ وَ أَوْفَى جَزَاءِ أَحَدٍ مِمَّنْ وَفَى بِبَيْعَتِهِ وَ اسْتَجَابَ لَهُ دَعْوَتَهُ وَ أَطَاعَ وُلاةَ أَمْرِهِ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَالَغْتَ فِي النَّصِيحَةِ وَ أَعْطَيْتَ غَايَةَ الْمَجْهُودِ فَبَعَثَكَ اللَّهُ فِي الشُّهَدَاءِ وَ جَعَلَ رُوحَكَ مَعَ أَرْوَاحِ السُّعَدَاءِ وَ أَعْطَاكَ مِنْ جِنَانِهِ أَفْسَحَهَا مَنْزِلا وَ أَفْضَلَهَا غُرَفا وَ رَفَعَ ذِكْرَكَ فِي عِلِّيِّينَ [فِي الْعَالَمِينَ] وَ حَشَرَكَ مَعَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَدَاءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقا أَشْهَدُ أَنَّكَ لَمْ تَهِنْ وَ لَمْ تَنْكُلْ وَ أَنَّكَ مَضَيْتَ عَلَى بَصِيرَةٍ مِنْ أَمْرِكَ مُقْتَدِيا بِالصَّالِحِينَ وَ مُتَّبِعا لِلنَّبِيِّينَ فَجَمَعَ اللَّهُ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ رَسُولِهِ وَ أَوْلِيَائِهِ فِي مَنَازِلِ الْمُخْبِتِينَ فَاِنَّهُ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ لا تَدَعْ لِي فِي هَذَا الْمَكَانِ الْمُكَرَّمِ وَ الْمَشْهَدِ الْمُعَظَّمِ ذَنْبا إِلا غَفَرْتَهُ وَ لا هَمّا إِلا فَرَّجْتَهُ وَ لا مَرَضا إِلا شَفَيْتَهُ وَ لا عَيْبا إِلا سَتَرْتَهُ وَ لا رِزْقا إِلا بَسَطْتَهُ وَ لا خَوْفا إِلا آمَنْتَهُ وَ لا شَمْلا إِلا جَمَعْتَهُ وَ لا غَائِبا إِلا حَفِظْتَهُ وَ أَدْنَيْتَهُ وَ لا حَاجَةً مِنْ حَوَائِجِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ لَكَ فِيهَا رِضًى وَ لِي فِيهَا صَلاحٌ إِلا قَضَيْتَهَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا الْفَضْلِ الْعَبَّاسَ ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَوَّلِ الْقَوْمِ إِسْلاما وَ أَقْدَمِهِمْ إِيمَانا وَ أَقْوَمِهِمْ بِدِينِ اللَّهِ وَ أَحْوَطِهِمْ عَلَى الْإِسْلامِ أَشْهَدُ لَقَدْ نَصَحْتَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِأَخِيكَ فَنِعْمَ الْأَخُ الْمُوَاسِي فَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً ظَلَمَتْكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً اسْتَحَلَّتْ مِنْكَ الْمَحَارِمَ وَ انْتَهَكَتْ حُرْمَةَ الْإِسْلامِ فَنِعْمَ الصَّابِرُ الْمُجَاهِدُ الْمُحَامِي النَّاصِرُ وَ الْأَخُ الدَّافِعُ عَنْ أَخِيهِ الْمُجِيبُ إِلَى طَاعَةِ رَبِّهِ الرَّاغِبُ فِيمَا زَهِدَ فِيهِ غَيْرُهُ مِنَ الثَّوَابِ الْجَزِيلِ وَ الثَّنَاءِ الْجَمِيلِ وَ أَلْحَقَكَ [فَأَلْحَقَكَ] اللَّهُ بِدَرَجَةِ آبَائِكَ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ اللَّهُمَّ إِنِّي تَعَرَّضْتُ لِزِيَارَةِ أَوْلِيَائِكَ رَغْبَةً فِي ثَوَابِكَ وَ رَجَاءً لِمَغْفِرَتِكَ وَ جَزِيلِ إِحْسَانِكَ فَأَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ أَنْ تَجْعَلَ رِزْقِي بِهِمْ دَارّا وَ عَيْشِي بِهِمْ قَارّا وَ زِيَارَتِي بِهِمْ مَقْبُولَةً وَ حَيَاتِي بِهِمْ طَيِّبَةً وَ أَدْرِجْنِي إِدْرَاجَ الْمُكْرَمِينَ وَ اجْعَلْنِي مِمَّنْ يَنْقَلِبُ مِنْ زِيَارَةِ مَشَاهِدِ أَحِبَّائِكَ مُفْلِحا مُنْجِحا قَدِ اسْتَوْجَبَ غُفْرَانَ الذُّنُوبِ وَ سَتْرَ الْعُيُوبِ وَ كَشْفَ الْكُرُوبِ اِنَّكَ أَهْلُ التَّقْوَى وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ
أَسْتَوْدِعُكَ اللَّهَ وَ أَسْتَرْعِيكَ وَ أَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلامَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ وَ بِكِتَابِهِ وَ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ اللَّهُمَّ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ زِيَارَتِي قَبْرَ ابْنِ أَخِي رَسُولِكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ ارْزُقْنِي زِيَارَتَهُ أَبَدا مَا أَبْقَيْتَنِي وَ احْشُرْنِي مَعَهُ وَ مَعَ آبَائِهِ فِي الْجِنَانِ وَ عَرِّفْ بَيْنِي وَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ رَسُولِكَ وَ أَوْلِيَائِكَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَوَفَّنِي عَلَى الْإِيمَانِ بِكَ وَ التَّصْدِيقِ بِرَسُولِكَ وَ الْوِلايَةِ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ عَلَيْهِمُ السَّلامُ وَ الْبَرَاءَةِ مِنْ عَدُوِّهِمْ فَإِنِّي قَدْ رَضِيتُ يَا رَبِّي بِذَلِكَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
يَا مَنْ رَأَى الْعَبَّاسَ كَرَّ عَلَى جَمَاهِيرِ النَّقَدِ
وَ وَرَاهُ مِنْ أَبْنَاءِ حَيْدَرَ كُلُّ لَيْثٍ ذِي لَبَدٍ
أُنْبِئْتُ أَنَّ ابْنِي أُصِيبَ بِرَأْسِهِ مَقْطُوعَ يَدٍ
وَيْلِي عَلَى شِبْلِي أَمَالَ بِرَأْسِهِ ضَرْبُ الْعَمَدِ
لَوْ كَانَ سَيْفُكَ فِي يَدِيْكَ لَمَا دَنَا مِنْهُ أَحَدٌ
لا تَدْعُوِنِّي وَيْكِ أُمَّ الْبَنِينَ
تُذَكِّرِينِي بِلِيُوثِ الْعَرِينِ
كَانَتْ بَنُونَ لِي أُدْعَى بِهِمْ
وَ الْيَوْمَ أَصْبَحْتُ وَ لا مِنْ بَنِينَ
أَرْبَعَةٌ مِثْلُ نُسُورِ الرُّبَى
قَدْ وَاصَلُوا الْمَوْتَ بِقَطْعِ الْوَتِينِ
تَنَازَعَ الْخِرْصَانُ أَشْلاءَهُمْ
فَكُلُّهُمْ أَمْسَى صَرِيعا طَعِينَ
يَا لَيْتَ شِعْرِي أَ كَمَا أَخْبَرُوا
بِأَنَّ عَبَّاسا قَطِيعُ الْيَمِينِ
Oxunuşu / Transkripsiya və İzahı
Möhtərəm şeyx Cəfər ibni Quləviyyə Qumi mötəbər sənədlərlə Əbu Həmzə Somalidən belə nəql edir ki, imam Cəfər Sadiq (ə.s.) buyurubdur: “Həzrət Abbasın mübarək qəbri imam Hüseynin (ə.s.) qəbri ilə üzbəüz olub, Fərat çayının kənarında yerləşir. O həzrəti ziyarət etmək istədikdə, onu hərəminin qapısı ağzında dayanıb, bu ziyarətnaməni oxu:
Allahın, “müqərrəb” (Allaha yaxın) mələklərin, “mürsəl” peyğəmbərlərin, saleh bəndələrin, bütün şəhidlər və düzdanışanların, pak və pakizə bəndələrin səhər-axşam salamı olsun sənə, ey Əmirəlmömininin oğlu! Şəhadət verirəm ki, sən “mürsəl” Peyğəmbərin (Allahın salamı olsun ona və Əhli-beytinə) övladı, o həzrətin seçilmiş nəvəsi, alim rəhbər, Allahın hökmlərini təbliğ edən vəsi və haqqı mənimsənilən məzlum imam Hüseynə təslim oldun, onu təsdiq etdin, onunla bağladığın əhdinə sadiq qaldın və ona qarşı xeyirxahlıq göstərdin. Allah sənə, müsibətlərə səbir edib dözdüyün və (qardaşına) kömək göstərdiyin üçün Peyğəmbər, Əmirəlmöminin, Həsən və Hüseyn (Allahın salamı olsun onlara) tərəfindən ən yaxşı mükafat əta etsin. Sənin axirət evin necə də gözəldir! Allah səni qətlə yetirənə lənət etsin! Allah sənin haqqını tanımayan və sənə hörmətsizlik edənə lənət etsin! Allah səninlə Fəratın suyu arasında fasilə salana lənət etsin! Şəhadət verirəm ki, sən məzlumcasına qətlə yetirildin və şübhəsiz, Allahın sizə verdiyi vədə əməl edəcək. Ey Əmirəlmömininin oğlu, sənin hüzuruna gəlmişəm, hökm verənlərin ən yaxşısı Allah hökm verənə qədər qəlbim sizə təslim və tabe, özüm də sizə itaətdəyəm, köməyim sizin üçün hazırdır. Mən sizin tərəfdarınızam, düşmənlərinizlə deyil, sizinləyəm. Mən sizə və sizin “rəcət”inizə (qayıdışınıza) inanır, sizinlə müxalifətçilik edən və sizi qətlə yetirənləri kafir bilirəm. Allah sizi əli və dili ilə öldürən camaata lənət etsin!
Sonra hərəmə daxil ol və zərihdən tutub, de:
Salam olsun sənə, ey saleh bəndə və Allaha, Peyğəmbərinə, Əmirəlmömininə, Həsən və Hüseynə (Allahın salavat və salamı olsun onlara) itaət edən! Salam olsun sənə! Allahın rəhmət, bərəkət, məğfirət və razılığı olsun sənin ruh və bədəninə! Şəhadət verir və Allahı şahid tuturam ki, sən “Bədr” döyüşçüləri, Allah yolunda cihad edənlər, Onun düşmənləri ilə mübarizədə xeyirxahlıq göstərənlər, dostlarına yardım və onları müdafiə edənlərin yolu ilə getdin. Allah əhdinə sadiq qalan, dəvətinə cavab verən və əmr sahiblərinə itaət edənlərdən birinə verilən mükafatın yaxşısı və çoxunu, hədsiz və kamilini sənə əta etsin. Şəhadət verirəm ki, sən xeyirxahlıq göstərməkdə əlindən gələni əsirgəmədin və bu yolda son dərəcədə çalışdın. Allah səni qiyamət səhnəsinə şəhidlər zümrəsi ilə birgə gətirsin, ruhunu səadət əhlinin ruhları ilə məhşur etsin, Öz behiştində sənə ən geniş mənzil və ən yaxşı hücrə əta etsin, adını behiştin ən yüksək mərtəbəsinə qaldırsın, səni peyğəmbərlər, düzdanışanlar, şəhidlər və salehlərlə birgə məhşur etsin. Onlar necə də gözəl dostlardırlar! Şəhadət verirəm ki, sən süstlük və tənbəllik etmədin, işlərində bəsirətli olduğun halda dünyadan getdin, salehlərə iqtida etdin və peyğəmbərlərə tabe oldun. Allah bizimlə səni Öz Rəsulu və dostları ilə birlikdə təvazökarların mənzilində bir yerə toplasın. Çünki O, mehribanların ən mehribanıdır!
Müəllif deyir: “Tövsiyə olunur ki, bu ziyarətnaməni arxası qəbrə və üzü qibləyə tərəf dayanıb oxuyasınız. Necə ki, şeyx Tusi “Təhzib” adlı kitabında buyurubdur: “Summə udxul fənkəbbə ələl qəbri və qul və əntə mustəqbiləl qiblətə “Əssəlamu ələykə əyyuhəl əbdus-salih...” “ Əvvəldə qeyd etdiyimiz rəvayətə əsasən həzrət Əbulfəzl Abbasın ziyarətnaməsi bundan ibarət idi. Lakin Seyid İbni Tavus, şeyx Müfid və başqaları öz kitablarında bu ziyarətnamənin ardınca yazıblar: “Sonra qəbrin baş tərəfində iki rükət namaz qıl. Bu namazdan sonra istədiyin qədər başqa namazlar da qıla bilərsən. Allaha çoxlu dua edib, namazdan sonra bu duanı oxu:
İlahi, Məhəmməd və Məhəmmədin Əhli-beytinə salam yetir, bu əziz məkan və böyük ziyarətgahda mənim üçün bağışlamadığın günah, aradan qaldırmadığın qəm-qüssə, sağaltmadığın xəstəlik, gizlətmədiyin eyib, artırmadığın ruzi, əmin-amanlığa çevirmədiyin qorxu, birliyə çevirmədiyin ayrılıq, qorumadığın və görüşünü yaxınlaşdırmadığın qaib şəxs, Sənin razılığın və mənim də xeyrimə olan dünya və axirətlə bağlı rəva etmədiyin hacət qoyma qalsın, ey mehribanların ən mehribanı!
Sonra qəbrin ayaq tərəfində dayanıb, de:
Salam olsun sənə, ey Əmirəlmömininin oğlu Əbülfəzl Abbas! Salam olsun sənə, ey vəsilərin sərvərinin oğlu! Salam olsun sənə, ey ümmət arasından birinci müsəlman, imanda onların qabaqcılı, Allahın dinində ən möhkəm və İslamı hamından çox qoruyan şəxsin oğlu! Şəhadət verirəm ki, sən Allah, Onun Peyğəmbəri və qardaşın yolunda xeyirxahlıq göstərdin. Sən qardaşına necə də gözəl həmdəm idin! Allah səni qətlə yetirən camaata lənət etsin! Allah sənə zülm edən camaata lənət etsin! Allah sənə hörmətsizliyi halal bilən və səni qətlə yetirməklə İslama hörmətsizlik edən camaata lənət etsin! Sən (qardaşın imam Hüseynin (ə) müqəddəs yolu uğrunda) necə də gözəl səbirli mübariz və xeyirxah, qardaşını müdafiə edən yaxşı qardaş idin, Rəbbinin əmrinə itaət etdin, başqalarının böyük savab və gözəl tərifdən üz çevirdikləri zaman onları rəğbətlə qazandın. Allah səni neməti bol olan cənnətlərdə ata-babalarının məqamına qovuşdursun. İlahi, Sənin savabına müştaq olduğum, məğfirət və böyük ehsanına ümid bəslədiyim halda, dostlarının ziyarətinə gəlmişəm. Elə isə Səndən istəyirəm ki, Məhəmməd və onun pak Əhli-beytinə salam göndərəsən, onların vasitəsilə ruzimi genişləndirəsən, həyatıma sevinc bəxş edəsən, ziyarətimi qəbul edəsən, mənə pak həyat nəsib edəsən, məni kəramət əhlinin zümrəsinə qatasan, dostlarının ziyarətindən qayıtdığı zaman nicat tapan, hacəti rəva olunan, günahları bağışlanan, eyibləri örtülən və çətinlikləri aradan qaldırılan kəslərdən qərar verəsən! Doğrudan da, Sən təqva əhli (qoruyan) və məğfirət əhlisən (bağışlayansan)!
O həzrətlə vidalaşdığın zaman onun mübarək qəbrinə yaxınlaşıb, bu sözləri de! Xatırlatmaq istəyirəm ki, bu vidanı, Əbu Həmzə Somali və başqa alimlər də öz kitablarında qeyd edibdirlər:
Səni Allaha tapşırır (səninlə vidalaşır) və Ondan səni Öz pənahında saxlamasını istəyirəm. Allaha, Rəsuluna, kitabına və Peyğəmbərin Allah tərəfindən gətirdiklərinə iman gətirdiyim halda, sənə salam deyirəm! İlahi, bizi şahidlərlə birgə yaz! İlahi, bu ziyarətimi – Peyğəmbərinin (Allahın salamı olsun ona və Əhli-beytinə) qardaşı oğlunun qəbrinin ziyarətini sonuncu ziyarətim qərar vermə, mənə həyat verdiyin vaxta qədər onun ziyarətini mənə nəsib et, məni onunla və onun ata-babaları ilə birgə cənnətdə məhşur et, mənimlə onun, Peyğəmbərin və dostlarının (hidayət imamlarının) arasında tanışlıq yarat! İlahi, Məhəmməd və Məhəmmədin Əhli-beytinə salam yetir! Məni Sənə imanlı olduğum, Rəsulunu, Əli ibn Əbu Talib və onun övladlarından olan imamların (salam olsun onlara) vilayət məqamını təsdiqlədiyim və onların düşmənlərinə nifrət etdiyim halda dünyadan apar. Ey Rəbbim, mən buna razıyam! Allahın salamı olsun Məhəmməd və Məhəmmədin Əhli-beytinə!
Sonra özün üçün, atan və anan və bütün möminlər və müsəlmanlar üçün istədiyin duanı et.
Müəllif deyir: “İmam Səccaddan (ə) nəql edilən hədislərin birinin məzmunu bundan ibarətdir ki, Allah taala həzrət Abbasa rəhmət etsin! O, qardaşı üçün öz canından keçib, canını ona fəda etdi. Bu yolda o, iki qolunu əldən verdi və bunun əvəzində Allah taala ona iki qanad əta etdi. Belə ki, bu qanadlarla o, cənnətdə Cəfər ibni Əbi Talib kimi mələklərlə birgə asimanda uçar. Qiyamət günündə bütün şəhidlər həzrət Abbasın Allah taala dərgahında olan məqamına qibtə edər və o məqamı özləri üçün arzulayarlar”. Belə rəvayət olunur ki, həzrət Abbas (ə) şəhadətə yetişdiyi zaman otuz dörd yaşında idi və anası Ümmül-bənin ona və onun qardaşlarına Mədinə şəhərinin ətrafında yerləşən “Bəqi” qəbirstanlığında matəm tutar və ürəkdən elə ağlayıb, nalə çəkərdi ki, yoldan keçənləri də ağlamaq tutardı. Aşiqlərin göz yaşı tökməyi təəccüblü deyil! Deyilənə görə Əhli-beytin qatı düşməni olan Mərvan ibni Həkəm Ümmül-bəninin kənarından keçdiyi vaxt onun ağlamağının təsiri altına düşüb, ağlayardı. Aşağıdakı bu mərsiyəni Ümmül-bənin həzrət Abbasın (ə) və başqa oğullarının matəmində oxumuşdur:
(Ey Abbası qoyun sürülərinə həmlə edən zaman görənlər
Heydərin bütün övladları yallı bir şir kimi onun arxasında vuruşurdular
Mənə xəbər verdilər ki, övladımın başına qılıc zərbəsi endirdilər, halbuki, qolları kəsilmişdi
Vay olsun mənə ki, zərbətin tə`sirindən oğlumun başı gicəlləndi
Əgər sənin əlində qılıncın olsaydı, heç kəs sənə yaxın gələ bilməzdi!)
Aşağıdakı bu mərsiyyəni də həmçinin o həzrətin anası söyləmişdir:
(Daha məni “Ümmul-bənin” (oğullar anası) səsləmə
Çünki şirlərimi yada salır
Oğullarım olduğu üçün məni “Ümmül-bənin”çağırardılar
Amma bu gündən daha bir övlad sahibi deyiləm
Sıldırım bir dağ kimi dörd oğul idilər
Hamısı qətlə yetirildilər və damarları kəsildi
Onların cənazələri üstündə nizələr bir-birilə mübarizə etdilər
Hamısı nizələrin vurduğu tə`nədən yerə düşdülər
Ey kaş, bilərdim ki, bu xəbər doğrudur ya yox
Abbasın sağ əli kəsilmişdimi?)
Azərbaycan Dili Tərcüməsi
Səlamullahi və səlamu mə-laikətihil muqərrəbin və ən-biyaihil mursəlin, və ibadihis salihin və cəmiiş şuhədai vəs siddiqin, (vəz) əz zakiyatut təy-yibatu fima təğtədi və təruhu ələyk, yəbnə əmiril mu`minin, əşhədu ləkə bit təslimi vət təsdiqi vəl vəfai vən nəsihəh, lixələfin nəbiyyi səlləllahu ələyhi və alih, əl mursəli vəs sibtil muntəcəbi vəd dəlilil alimi vəl vəsiyyil mubəlliği vəl məzlumil muhtəzəm, fəcəzakəl-lahu ən rəsulihi və ən əmiril mu`minin və ənil Həsəni vəl Husəyn, sələvatullahi ələyhim əfzələl cəzai bima səbərtə vəh-təsəbtə və əənt, fəni`mə uqbəd dar, ləənəllahu mən qətələkə və ləənəllahu mən cəhilə həqqəkə vəstəxəffə bihurmətik, və ləənəllahu mən halə bəynəkə və bəynə mail furat, əşhədu ənnəkə qutiltə məzlumən və ənnəllahə muncizun ləkum ma vəədəkum ci`tuk, yəbnə əmiril mu`mininə vafidən iləykum, və qəlbi musəllimun ləkum və tabiun və ənə ləkum tabi`, və nusrəti ləkum muəddətun hətta yəhkuməllahu və huvə xəyrul hakimin, fəməəkum məəkum la məə əduvvikum, inni bikum və biiyabikum minəl mu`mininə və bimən xaləfəkum və qətələkum minəl kafirin, qətələllahu ummətən qətələtkum bil əydi vəl əlsun.
Əssəlamu ələykə əyyuhəl əb-dus salih, əl mutiu lillahi və li rəsulihi və li əmiril mu`minin, vəl Həsəni vəl Husəyn səlləl-lahu ələyhim və səlləm, əssəla-mu ələykə və rəhmətullahi və bərəkatuh, və məğfirətuhu və rizvanuh, və əla ruhikə və bədənik, əşhədu və uşhidullahə ənnəkə məzəytə əla ma məza bihil bədriyyun, vəl mucahi-dunə fi səbilillahil munasihunə ləhu fi cihadi ə`daih, əl mubali-ğunə fi nusrəti əvliyaihiz zabbunə ən əhibbaih, fəcəza-kəllahu əfzələl cəzai və əksərəl cəza, və əvfərəl cəzai və əvfa cəzai əhədin mimmən vəfa bibəy`ətih, vəstəcabə ləhu də`vətəhu və ətaə vulatə əmrih, əşhədu ənnəkə qəd baləğtə fin nəsihəti və ə`təytə ğayətəl məc-hud, fəbəəsəkəllahu fiş şuhədai və cəələ ruhəkə məə ərvahis suəda, və ə`takə min cinanihi əfsəhəha mənzilən və əfzələha ğurəfa, və rəfəə zikrəkə fi illiyyinə və həşərəkə məən nəbiyyinə vəs siddiqinə vəş şuhədai vəs salihin, və həsunə ulaikə rəfiqa, əşhədu ənnəkə ləm təhin və ləm tənkul, və ənnəkə məzəytə əla bəsirətin min əmrikə muqtədiyən bis sa-lihinə və muttəbiən lin nəbiyyin, fəcəməəllahu bəynə-na və bəynəkə və bəynə rəsulihi və əvliyaih, fi mənazilil muxbitinə fəinnəhu ərhəmur rahimin.
Əllahummə səlli əla Mu-həmmədin və ali Muhəmməd, və la tədə` li fi hazəl məkanil mukərrəmi vəl məşhədil muəz-zəmi zənbən illa ğəfərtəh, və la həmmən illa fərrəctəh, və la mərəzən illa şəfəytəh, və la əybən illa sətərtəh, və la rizqən illa bəsəttəh, və la xəvfən illa aməntəh, və la şəmlən illa cəmə`təh, və la ğaibən illa həfiztəhu və əznəytəh, və la hacətən min həvaicud dunya vəl axirəti ləkə fiha rizən və liyə fiha səlahun illa qəzəytəha, ya ərhəmər rahimin.
Əssəlamu ələykə ya Əbəl-fəzlil Əbbasəbnə əmiril mu`-minin, əssəlamu ələykə yəbnə səyyidil vəsiyyin, əssəlamu ələykə yəbnə əvvələl qəvmi islamən və əqdəmihim imanən və əqvəmihim bidinillahi və əhvətihim ələl islam, əşhədu ləqəd nəsəhtə lillahi və lirəsu-lihi və li əxik, fə ni`məl əxul muvasi, fələənəllahu ummətən qətələtkə və ləənəllahu um-mətən zələmətk, və ləənəllahu ummətən istəhəllət minkəl mə-harim, vəntəhəkət hurmətəl islam, fə ni`məs sabirul muca-hidul muhamin nasir, vəl əxud dafiu ən əxihil mucibu ila taəti rəbbih, ər rağibu fima zəhidə fihi ğəyruhu minəs səvabil cəzil vəs sənail cəmil, və əlhəqəkəl-lahu bidərəcəti abaikə fi cənnatin nəim, Əllahummə inni təərrəztu liziyarəti əvliyaikə rəğbətən fi səvabikə və rəcaən liməğfirətikə və cəzili ihsanik, fəəs`əlukə ən tusəlliyə əla Muhəmmədin və alihit tahirin, və ən təc`ələ rizqi bihim darrən və əyşi bihim qarra, və ziyarəti bihim məqbulətən və həyati bihim təyyibəh, və ədricni idracəl mukrəmin, vəc`əlni mimmən yənqəlibu min ziyarəti məşahidi əhibbaikə muflihən munciha, qədistəvcəbə ğufranəz zunubi və sətrəl uyubi və kəşfəl kurub, innəkə əhlut təqva və əhlul məğfirəh.
Əstəvdiukəllahə və əstər`ikə və əqrəu ələykəs səlam, amən-na billahi və birəsulihi və bikitabihi və bima caə bihi min indillah, Əllahummə fəktubna məəş şahidin, Əllahummə la təc`əlhu axirəl əhdi min ziya-rəti qəbrəbni əxi rəsulik, səlləl-lahu ələyhi və alih, vərzuqni ziyarətəhu əbədən ma əbqəy-təni, vəhşurni məəhu və məə abaihi fil cinan, və ərrif bəyni və bəynəhu və bəynə rəsulikə və əvliyaik, Əllahummə səlli əla Muhəmmədin və ali Mu-həmməd, və təvəffəni ələl imani bikə vət təsdiqi birəsulik, vəl vilayəti li Əliyyibni Əbi Talibin vəl əimməti min vuldih, ələy-himus səlamu vəl bəraəti min əduvvihim, fəinni qəd rəzitu ya rəbbi bizalikə və səlləllahu əla Muhəmmədin və ali Muhəm-məd.
Ya mən rəəl Əbbasə kərrə əla cəmahirin nəqəd
Və vərahu min əbnai Həydərə kulli ləysin zi ləbəd
Unbi`tu ənnəbni usibə birə`sihi məqtuə yəd
Vəyli əla şibli əmalə birə`sihi zərbul əməd
Ləv kanə səyfukə fi yədəykə ləma dəna minhu əhəd.
La təd`uvinni vəyki Umməl bənin
Tuzəkkirini biluyusil ərin
Kanət bənunə liyə ud`a bihim
Vəlyəvmə əsbəhtu və la min bənin
Ərbəətun mislu nusurir rubba
Qəd vasəlul məvtə biqət`il vətin
Tənazə`əl xirsanu əşlaəhum
Fəkulluhum əmsa səriən tə`in
Ya ləytə şi`ri əkma əxbəru
Biənnə Əbbasən qəti`ul yəmin.
