Yeddinci ziyarət

Şeyx “Misbah” kitabında nəql edir ki, Səfvan Cəmmal dedi: “Mövlvm imam Hüseynin(ə) ziyarətinə getmək üçün imam Sadiqdən (ə) rüxsət istədim və o həzrətdən xahiş etdim ki, imamı ziyarət etməyin bəzi qaydalarını mənə öyrətsin. O, buyurdu: “Ey Səfvan, ziyarətə yola düşməmişdən üç gün qabaq oruc tut. Üçüncü gün qüsül ver və ailən üzvlərini yanına çağırıb de: “Əllahummə inni əstəvdiukə...” Sonra o həzrət, Səfvana Fərat çayına yetişdiyi vaxt oxunan duanı öyrədib, dedi:”Fərat çayında qüsül ver. Mənim atam öz ata-babalarından nəql edir ki, Allahın elçisi (s) buyurmuşdur: “Mənim bu nəvəm Hüseyn(ə) məndən sonra Fərat çayının kənarında qətlə yetiriləcək. Odur ki, Fərat çayında qüsül verib, onu ziyarət edən şəxsin bütün günahları tökülər və yeni anadan dünyaya gələn körpə kimi pak olar. Qüsül verərkən bu sözləri de:
Allahın adı və Allahın köməyi ilə! İlahi, onu aydınlıq, təmizləyici, gözətçi, hər bir dərd və xəstəliyə, afət və zərərə şəfa qərar ver! İlahi, qəlbimi pakla, sinəmi genişləndir və işlərimi asanlaşdır!
Qüsül verdikdən sonra əyninə təmiz paltar geyinib, “Məşrəə” deyilən müqəddəs məkanın kənarında iki rükət namaz qıl. Namazdan sonra aramlıqla hərəmə tərəf yola düş. Kiçik addımlar atıb, vüqarla hərəkət et. Atdığın hər bir addıma Allah taala həcc və ümrə ziyarətinin savabını yazar. Xüşu halında ağlaya-ağlaya və “ Allahu Əkbər” və “ La ilahə illəllah” zikirlərini deyə-deyə yol get. Allaha çoxlu həmd-səna və peyğəmbərə (s), xüsusilə imam Hüseynə (ə) salavat göndər. O həzrətin qatillərinə, ümumiyyətlə Əhli-beytə qarşı zülmün əsasını qoyanlara çoxlu lənət oxu. Hərəmin qapısına yetişdikdə dayan və bu sözləri de:
Allah daha böyükdür! Hədsiz həmd Allaha məxsusdur. Səhər-axşam Allah bütün eyiblərdən pak və uzaqdır. Həmd olsun Allaha ki, məni sizin vasitənizlə doğru yola yönəltdi və əgər Allah məni doğru yola yönəltməsəydi, heç vaxt doğru yola yönəlməzdim. Həqiqətən, Rəbbimizin elçiləri haqq olaraq gəldilər.
Sonra bu sözləri de:
Salam olsun sənə, ey Allahın Rəsulu! Salam olsun sənə, ey Allahın Peyğəmbəri! Salam olsun sənə, ey peyğəmbərlərin sonuncusu! Salam olsun sənə, ey elçilərin sərvəri! Salam olsun sənə, ey Allahın həbibi! Salam olsun sənə, ey Əmirəlmöminin! Salam olsun sənə, ey vəsilərin sərvəri! Salam olsun sənə, ey üzüağ və başıuca bəndələrin rəhbəri! Salam olsun sənə, ey aləmlərin qadınlarının xanımı Fatimənin oğlu! Salam olsun sənə və sənin övladlarından olan imamlara! Salam olsun sənə, ey Əmirəlmömininin canişini! Salam olsun sənə, ey düzdanışan və şəhid! Salam olsun sizə, ey bu mübarək məkanda məskunlaşan ilahi mələklər! Salam olsun sizə, ey Hüseynin (salam olsun ona) qəbrinin ətrafına toplaşan mələklər! Mən yaşadığım və gecə-gündüz durduğu vaxta qədər, mənim tərəfimdən həmişəlik salam olsun sizə!
Sonra bu ziyarətnaməni oxu:
Salam olsun sənə, ey Əba-Əbdillah! Salam olsun sənə, ey Rəsulullahın oğlu! Salam olsun sənə, ey Əmirəlmömininin oğlu! Sizə bəndəçiliyini iqrar edən, sizinlə əsla müxalifətçilik etməyən, dostlarınızı sevən, düşmənlərinizi isə düşmən bilən bəndən, bəndənin və kənizinin oğlu sənin türbəni ziyarət etmək məqsədilə gəlmiş, ziyarətgahına sığınmış və həmin məqsədlə də sənə yaxınlaşmışdır. Ey Allahın Rəsulu, daxil olummu? Ey Allahın Peyğəmbəri, daxil olummu? Ey Əmirəlmöminin, daxil olummu? Ey vəsilərin sərvər, daxil olummu? Ey aləmlərin qadınların xanımı Fatimə, daxil olummu? Ey mənim mövlam, ey Əba-Əbdillah, daxil olummu? Ey mənim mövlam, ey Rəsulullahın övladı, daxil olummu?
Bu ziyarətnaməni oxuduqdan sonra əgər gözün yaşarıb, imamın hüzurunda kiçildiyini hiss etsən, bil ki, hərəmə daxil olmaq icazəsi sənə verilmişdir. Odur ki, içəriyə daxil ol və bu sözləri de:
Məni sənin vilayət və məhəbbətinə doğru yönəldən, ziyarətinə müvəffəq edən və ziyarətini mənə asanlaşdıran yeganə, bir, tək və ehtiyacsız Allaha həmd olsun!
Sonra qəbrin baş tərəfində dayanıb, de:
Salam olsun sənə, ey Allahın seçdiyi Adəmin varisi! Salam olsun sənə, ey Allahın peyğəmbəri Nuhun varisi! Salam olsun sənə, ey Allahın dostu İbrahimin varisi! Salam olsun sənə, ey Allahla həmsöhbət olan Musanın varisi! Salam olsun sənə, ey Allahın ruhu İsanın varisi! Salam olsun sənə, ey Allahın həbibi Məhəmmədin varisi! Salam olsun sənə, ey Əmirəlmömininin varisi! Salam olsun ona! Salam olsun sənə, ey Məhəmməd Mustafanın övladı! Salam olsun sənə, ey Əli Mürtəzanın oğlu! Salam olsun sənə, ey Fatimeyi-Zəhranın oğlu! Salam olsun sənə, ey Xədiceyi-Kübranın oğlu! Salam olsun sənə, ey Allahın qanı (Allah yolunda tökülən qan), Onun qanının (Onun yolunda tökülən qanın – şəhid olanın) oğlu və yardımsız qalıb intiqamı alınmayan! Şəhadət verirəm ki, sən əbədiyyətə qovuşana qədər namaz qaldın, zəkat verdin, (insanları) yaxşılıqlara dəvət etdin, pisliklərdən çəkindirdin, Allaha və Onun Rəsuluna itaət etdin. Allah səni qətlə yetirənlərə lənət etsin! Allah sənə zülm edənlərə lənət etsin! Allah bu xəbəri eşidib sevinənlərə lənət etsin! Ey mənim mövlam, ey Əba-Əbdillah, şəhadət verirəm ki, sən nəcib nəsillər və pak bətnlərdə nur idin. Cahiliyyət öz çirkinlikləri ilə səni aludə etməmiş və öz murdar libasını sənin cisminə geyindirməmişdir. Şəhadət verirəm ki, sən dinin sütunları və möminlərin dayaqlarındansan. Şəhadət verirəm ki, sən xeyirxah, təqvalı, bəyənilmiş, pak, hidayət edən və hidayət olunmuş imamsan. Şəhadət verirəm ki, sənin nəslindən olan imamlar təqva kəlmələri (təqvanın həqiqəti), hidayət nişanələri, (Allahla məxluqatı arasında) möhkəm rabitə ipləri, (Allahın) dünya əhli üçün höccətləridir. Mən Allahı, Onun mələklərini, peyğəmbər və rəsullarını şahid tuturam ki, dinimin qanunları və əməllərimin aqibətinə əsasən, sizin haqq olmağınıza inanır və rəcətinizə (qayıdışınıza) etiqad bəsləyirəm. Qəlbim sizin qəlbinizə təslim və əməllərim əməllərinizə tabedir. Allahın salamı olsun sizə və sizin pak ruhlarınıza, cəsədlərinizə, cisimlərinizə, sizin şahid və qaibinizə, zahir və batininizə!
Sonra qəbri qucaqlayıb öp və bu sözləri de:
Atam-anam sənə fəda olsun, ey Rəsulullahın oğlu! Atam-anam sənə fəda olsun, ey Əba-Əbdillah! Həqiqətən, sənin müsibətin bizə və bütün yer-göy əhlinə hədsiz dərəcədə ağır və böyükdür. Səninlə müharibə etmək üçün atlarını yəhərləyib cilovlayan və ciddi hazırlıq görən camaata Allah lənət etsin! Ey mənim mövlam, ey Əba-Əbdillah! Mən səni ziyarət etmək məqsədilə şəhid olduğun yerə gəlmişəm. Allahdan sənin Onun dərgahındakı məqam və dərəcənin xatirinə istəyirəm ki, Məhəmməd və Məhəmmədin Əhli-beytinə salam göndərsin, məni də dünya və axirətdə sizinlə birgə etsin (sizdən ayırmasın)!
Sonra ayağa qalxıb, qəbrin baş tərəfində iki rükət namaz qıl. Bu namazda “Həmd”dən sonra istədiyin surələri oxuya bilərsən. Namazı qılıb qurtardıqdan sonra bu duanı oxu:
İlahi, həqiqətən, mən Sənə xatir namaz qılıb, rüku və səcdə etdim. Sən təksən və Sənin heç bir şərikin yoxdur. Çünki namaz, rüku və səcdə Səndən başqasına layiq deyil. Təkcə Sənsən ki, Səndən başqa heç bir tanrı yoxdur. İlahi, Məhəmməd və Məhəmmədin Əhli-beytinə salam yetir, mənim tərəfimdən onlara ən yaxşı salam yetir və onların da salamını mənə çatdır. İlahi, bu iki rükət namaz məndən mövlam Hüseyn ibn Əliyə (salam olsun onların hər ikisinə) hədiyyədir. İlahi, Məhəmməd və Hüseynə salam yetir, bu əməli məndən qəbul et, Səndən və Sənin dostundan ümid bəslədiyim ən yaxşı mükafatı mənə əta et, ey möminlərin vəlisi!
Sonra ayağa qalxıb, qəbrin ayaq tərəfində və Əli ibnil Hüseynin(ə) qəbrinin baş tərəfində dayanıb de:
Salam olsun sənə, ey Allahın Rəsulunun oğlu! Salam olsun sənə, ey Allahın Peyğəmbərinin oğlu! Salam olsun sənə, ey Əmirəlmömininin oğlu! Salam olsun sənə, ey şəhid Hüseynin oğlu! Salam olsun sənə, ey şəhid! Salam olsun sənə, ey məzlum oğlu məzlum! Allah səni qətlə yetirən camaata lənət etsin! Allah sənə zülm edən camaata lənət etsin! Allah bu xəbəri eşidib sevinən camaata lənət etsin!
Sonra o həzrətin qəbrini qucaqlayıb öp və bu cümlələri de:
Salam olsun sənə, ey Allahın vəlisi və vəlisinin oğlu! Həqiqətən, sənin müsibətin bizə və bütün yer-göy əhlinə hədsiz dərəcədə ağır və böyükdür. Allah səni qətlə yetirən camaata lənət etsin! Mən Allahın və sənin hüzurunda onlara nifrət edirəm!
Sonra Əli ibnil Hüseynin(ə) ayaq tərəfində olan qapıdan çıxıb, üzünü Kərbəla şəhidlərinə tərəf tut və de:
Salam olsun sizə, ey Allahın övliyaları və dostları! Salam olsun sizə, ey Allahın seçdiyi bəndələri və dostları! Salam olsun sizə, ey Allahın dininin köməkçiləri! Salam olsun sizə, ey Rəsulullahın köməkçiləri! Salam olsun sizə, ey Əmirəlmömininin köməkçiləri! Salam olsun sizə, ey aləmlərin qadınlarının xanımı Fatimənin köməkçiləri! Salam olsun sizə, ey xeyirxah (və pakizə) rəhbər Əbu Məhəmməd Həsən ibn Əlinin köməkçiləri! Salam olsun sizə, ey Əba-Əbdillahın köməkçiləri! Atam-anam sizə fəda olsun! Xoş olsun sizin və dəfn olunduğunuz pak yerin halına! Siz böyük səadətə nail oldunuz. Kaş mən də sizinlə birlikdə olub, səadətə nail olaydım!
Sonra imam Hüseynin(ə) qəbri üstünə gəlib, özün, ailən, övlvdların, atan və anan və bütün din bacı qardaşların üçün dua et. Çünki bu mütəhhər hərəmdə dua edən şəxsin duası və arzu diləyən şəxsin arzusu geri qaytarılmaz.
Müəllif deyir: “Bu ziyarətnamə “Varis” ziyarətnaməsi adı ilə tanınmışdır və din alimlərinin nəzərində çox mötəbər sayılan Şeyx Tusinin “Misbahul-mutəcəhhid” kitabından götürülmüşdür. Mən bu ziyarətnaməni vasitəsiz olaraq bu kitabdan nəql etdim və şühədaların ziyarətinin axırıncı cümləsi bundan ibarət idi: “Fəya ləytəni kuntu məəkum fəəfuzə məəkum”. Odur ki, bəzilərinin qeyd etdikləri aşağıdakı cümlələr sonradan artırılan cümlələrdir: “...fil cinani məən nəbiyyinə vəs siddiqinə vəş şuhədai vəs salihinə və həsunə ulaikə rəfiqa. Əssəlamu əla mən kanə fil hairi minkum və əla mən ləm yəkun fil hairi məəkum ...” Şeyx Tusi “Lölö” kitabında yazır: “Bu kəlmələr açıq-aşkar yalan olmaqdan əlavə bidət və imamın buyruğuna əlavələr etmək sayılır. Təəssüflər olsun ki, bu kəlmələr gecə-gündüz ərzində Əbi Əbdillahil Hüseynin(ə) münəvvər hərəmində, Allah-Taalanın yaxın mələklərinin hüzurunda və peyğəmbərlərin ziyarətgahı olan bu məkanda uca səslə oxunur və heç kim də buna qarşı etirazını bildirmir və günah sayılan bu yalana qarşı nəhy əz münkər etmir. Odur ki, tədricən bu kəlmələr avam camaat arasında yayılaraq, daha sonralar dua və ziyarətnamə topluları şəklində çap olunur. Belə ki, bəzi dini tələbələr də səhvə düçar olurlar. Günlərin birində gördüm ki, tələbələrdən biri bu qəbih kəlmələri şəhidlər üçün oxuyur. Əlimi onun çiyninə qoydum. Dönüb mənə baxdıqda dedim: “Sizin kimi bir elm əhli üçün belə bir məkanda bu yalanları oxumaq eyib deyilmi?” O, dedi: “Bəyəm bunlar bizim hədislərdən götürülməyibdir?” Təəccüblə dedim: “Xeyir.” O, dedi: “Mən özüm bunları bir kitabda oxumuşam”. Ondan soruşdum ki, bunları hansı kitabda oxumusan? Cavab verdi ki, “Miftahul-cinan” kitabında oxumuşam. Daha heç bir söz demədim. Əfsuslar olsun ki, nə qədər zəvvar bilmədən avam insanların uydurduğu bu yalanları kitablardan oxuyub, bu kitabları mötəbər hesab edirlər. Şeyx Tusi bu barədə geniş söhbət açdıqdan sonra buyurur: “Nəzərə kiçik çarpan belə məsələlər də bidət sayıldığı üçün avam camaata doğru yolu göstərməmək nəhy əz münkərin tərk edilməsi və haqqı açıqlamağın lazımlı olduğu bir yerdə sükut etmək sayılır...”
Müəllif deyir: “Bu böyük şəriət aliminin ( yəni Şeyx Tusinin ) öz kitabında bu barədə açdığı geniş söhbətdən bəlli olur ki, bu məsələ kiçik bir məsələ deyildir. Çünki avam və Əhli-beytin(ə) təlim etdiyi elmlərdən məhrum olan şəxslərdən fərqli olaraq bu böyük alim, belə bidətlərin hansı mənfi təsirlər qoya biləcəyindən xəbərdardır. Dini maarifdən xəbərsiz və yalnız bəzi dini terminlərlə tanış olan fərdlərin əməlləri ucbatından iş o yerə gəlib çıxmışdır ki, “Misbahul-mutəcəhhid”, “İqbal”, “Muhcud-dəəvat”, “Cəmalul-usbu”, “Misbahuz-zair” “Bələdul əmin”, “Cənnətul vaqiyə”, “Miftahul fəlah”, “Miqbas”, “Rəbiul əsabi”, “Tuhfə”, “Zadul məad” və s. bu kimi mötəbər kitablar kənara qoyulmuş və açıq-aşkar yalanlarla dolu olan bu dua topluları gəzməkdədir. Belə ki, “Mücir” duası kimi mötəbər və hədislərdə qeyd olunan bir duada səksən yerdə “...biəfvikə...” kəlməsi artırılmış və heç kəs də buna qarşı etirazını bildirmir. Həmçinin, yüz fəsildən ibarət olan “Coşan kəbir” duasının hər bir fəsli üçün müxtəlif fəzilətlər uydurublar. O cümlədən, əldə bu qədər mötəbər və yüksək mənalı ziyarətnamələr və dualar ola-ola mənasız və bəzən də iftira olan dualar və ziyarətnamələr uydururlar. Bundan əlavə özlərindən quraşdırdıqları bu dualar üçün elə fəzilətlər bəyan edirlər ki, adam lap mat-məəttəl qalır. Məsələn, uydurduqları “Hubbi” adlı duanın fəziləti barəsində deyiblər: “Həzrət Cəbrayıl Allah taala tərəfindən Peyğəmbəri-əkrəmə nazil etdi ki, cəhənnəm oduna layiq olan, bütün ömrünü günah işlətməklə keçirən və ömründə mənə bircə dəfə səcdə etməyən bir bəndəm, əgər bu duanı üstündə gəzdirərsə, onu axirət əzabından asudə edərəm. Mən, bu bəndəmə yetmiş min peyğəmbərin, yetmiş min zahidin, yetmiş min şəhidin, yetmiş min namaz qılan şəxsin, yemiş min çılpağı geyindirən şəxsin və yetmiş min acı doyduran şəxsin savabını verərəm. Mən, bu bəndəmə səhraların qumlarının sayı qədər savab yazaram. Mən, bu bəndəmə İsa Ruhullahın, İbrahim Xəlilullahın, İsmayıl Zəbihullahın, Musa Kəlimullahın, Yəqub Nəbiyyullahın, Adəm Səfiyyullahın, Cəbrayıl, Əzrayıl, Mikayıl, İsrafil və bütün mələklərin savabını əta edərəm. Ey Məhəmməd, hər kəs bu əzəmətli duanı oxusa və ya üstündə gəzdirsə, onun bütün günahlarını bağışlayaram və bu şəxsə əzab verməkdən çəkinərəm...” Doğrudur ki, bu sözləri eşitdikdə, adamı gülmək tutur, lakin gülmək əvəzinə ağlamaq lazımdır. Şiə firqəsinə mənsub olan dua kitablarını dini alimlər öz əlyazmaları ilə əvvəlki alimlərin yazdıqları nüsxələrdən köçürtdükləri üçün mötəbər hesab olunurdu. Onlar belə dua kitablarını yazdıqları zaman qarşılaşdıqları dəyişiklikləri kitabın haşiyəsində qeyd edərdilər. Məsələn, “Məkarimul-əxlaq” dusında “...və bəlliğ biimani” cümləsinin haşiyəsində qeyd olunmuşdur ki, İbni Əşnasın nüsxəsində bu cümlə, “ ...vəbluğ biimani” və İbni Şazanın nəql etdiyi rəvayətdə “...əbliğ imani” yazılmışdır. Yaxud da məsələn, müəyyən bir söz İbni Səkunun əlyazmasında o cür və Şəhidin əlyazmasında bu cür yazılmışdır. Bu minvalla dua nüsxələri bir yerə toplanaraq “Miftah” adlı bir kitabda xülasələşdi və ərəb-əcəmin, ümum-xüsusun müraciət etdiyi bir dua kitabına çevrildi. Bununla da elm əhli artıq məsum imamlardan nəql olunan hədislərə və bu barədəki mötəbər kitablara müraciət etməyə etina göstərmədikləri üçün bəzi nadanların bu kitaba əlavə etdikləri bidətləri həqiqətdən ayırd etmək qüdrətini əldən verdilər. İş o yerə gəlib çıxdı ki, bəziləri istədikləri mənalarda dualar düzüb-qoşmağa, yeni ziyarətnamələr və salavatlar ixtira etməyə başladılar. Daha sonralar bu uydurma duaların toplusu çap olundu və bu kitablardan müntəxəblər meydana çıxaraq camaat arasında yayıldı. Yeri gəlmişkən xatırlatmaq istəyərdim ki, mənim yeni çap olunan “Müntəhəl-amal” kitabımda bəzi naşirlər öz səliqələrinə uyğun dəyişikliklər aparıblar. Məsələn, məlun Malik ibni Yəsərin şərhi-halında belə yazıblar: “İmam Hüseynin(ə) etdiyi nifrin nəticəsində onun iki əli qurudu. Əlhəmdu lillah. Yay fəslində quru bir çubuq kimi oldu. Əlhəmdu lillah. Qışda onun qollarından qan damırdı. Əlhəmdu lillah. Bununla da o, müflisləşdi. Əlhəmdu lillah”. Bu sətirlərdəki dörd dəfə təkrar olunan “Əlhəmdu lillah” kəlməsini naşir özü artırmışdır. Yaxud da bəzi yerlərdə Zeynəb və Ümmi Külsümdən sonra onlara ehtiram məqsədilə “xanım” sözünü əlavə etmişdir. Habelə, “Əbdu Rəbbəh” adını məsləhət bilib, “Əbdullah” və “Ümmü Sələmə”nin yazılışını səhv bilib, “Ümmüs-Sələmə” yazmışdır. Burada bunları xatırlatmaqda iki məqsədim vardır; birincisi odur ki, bu dəyişiklikləri aparan şəxs, öz yazdığının düzgün və müəllifin yazdığını səhv hesab edir. Bir halda ki, onun bu əməli kitabın etibarını azaldır. Buradan bu nəticəyə gəlirik ki, nadanlıq üzündən bəzilərinin dualara və ya ziyarətnamələrə etdiyi əlavələr nəticəsində bu dua və ziyarətnamələr öz etibarını itirir. Odur ki, heç kimin belə dəyişikliklər və ya artırmalar aparmağa haqqı yoxdur və yaxşı olar ki, bu barədə bizə göstəriş verilən şəkildə əməl edək. İkinci məqsədim bundan ibarətdir ki, əgər müəllifi sağ və qarşıya çıxan anlaşılmamazlıqlara cavab verməyə hazır olan bir kitabda belə təhrifatlar aparırlarsa, görəsən başqa kitablar haqqında hansı təhrifatlara yol verərlər? Bundan əlavə, növbəti çaplara necə etimad göstərmək olar? Onda gərək yalnız tanınmış müəlliflərin öz əlyazması ilə yazdıqları və ya öz ixtisasında məşhur olan alimlərin imzaladıqları kitablara müraciət edək! Belə rəvayət olunur ki, böyük və möhtərəm din alimi və məsumların (ə) səhabələrindən biri olan Yunis ibni Əbdürrəhmanın gecə-gündüz zəhmətə qatlaşaraq, təlif etdiyi kitabı cənab Əbu Haşim Cəfəri imam Həsən Əskəriyə(ə) təqdim edir və imam onu əvvəldən axıradək mütaliə edib buyurur: “Haza dini və dini abai kulluhu və huvəl həqqu kulluh”. (Bu kitabdakıların hamısı mənim və ata-babalarımın dini əsasındadır və hamısı doğrudur.) Diqqət etmək lazımdır ki, Əbu Haşim Cəfəri cənab Yusifin elmi səviyyəsindən və onun dindar bir şəxsiyyət olduğundan xəbərdar ola-ola öz nəzəri ilə kifayətlənməyib, bu kitabı öz dövrünün imamına göstərərək, onun nəzərini bilmək istəyir. Həmçinin, doğruçuluq, saleh əməl və təqvası ilə tanınmış Burəq Şəncani Hərati belə nəql edir ki, Samirra şəhərində imam Həsən Əskərinin(ə) hüzuruna gedib, möhtərəm şeyx Fəzl ibni Şazan Neyşaburinin təlif etdiyi “Yəvmun və ləylun” kitabını o həzrətə göstərib dedim: “Canım sizə fəda olsun, sizdən təmənnam budur ki, bu kitabı bütünlüklə oxuduqdan sonra onun barəsində öz nəzərinizi bildirəsiniz”. O həzrət buyurdu: “Haza səhihun yənbəği ən təmələ bihi”. (Bu kitabdakıların hamısı doğrudur və siz, ona əməl edə bilərsiniz.) Mən, Allahın həqir bəndəsi, camaatın belə məsələlərə qarşı etinasız olduğunu bildiyim üçün höccəti tamamlamağa xatir bu kitabda nəql etdiyim dua və ziyarətnamələri bacardığım qədər əsli nüsxələrdən köçürtmüşəm. Həmçinin bir çox qeyri-əsli nüsxələrə müraciət etmiş və səhv olduğunu ehtimal verdiyim yerləri bacardığım həddə islah etmişəm ki, onlara əməl etmək istəyən şəxsin etimadını cəlb edə bilim. Ümüdvaram ki, naşirlər, bu kitabda təhrifatlara yol verməsin və bəzi oxucular istədikləri şəkildə onları tələffüz etməsinlər və öz yeni ixtira etdikləri dua və ziyarətnamələri kənara qoysunlar. Şeyx Kuleyni Əbdürrəhim Qəsirdən belə nəql edir ki, o, imam Sadiqin(ə) hüzuruna gedib dedi: “Canım sizə fəda olsun, mən, özümdən yeni bir dua ixtira etmişəm”. O həzrət buyurdu: “Məni öz ixtirandan uzaq et!” Yəni, bu ixtira etdiyin duanı kənara qoy və mənim üçün oxuma. İmam, ona özündən quraşdırdığı o duanı oxumağa icazə verməyib, başqa bir duanı ona təlim etdi. Şeyx Səduq, Abdullah ibni Sənnandan nəql edir ki, o dedi: “İmam Sadiq(ə) buyurdu ki , tezliklə siz, bir çətinliklə üzləşəcəksiniz ki, sizə yol göstərən bir başçı və ya öhdənizdə haqqı batildən ayırd etmək üçün bir nişanə olmayacaqdır. Bu çətin ruzigarda yalnız “ Ğəriq” duasını oxuyan şəxs nicat tapar. O həzrətdən soruşdum: “O hansı duadır”. İmam buyurdu: “Bu duanı oxuyun:
Ey Allah, ey bağışlayan, ey mehriban, ey qəlbləri döndərən, mənim qəlbimi Öz dinində sabit və möhkəm saxla!
Mən isə bu duanı oxudum:
Ey qəlbləri və gözləri döndərən, mənim qəlbimi Öz dinində sabit və möhkəm saxla!
İmam Sadiq (ə) buyurdu: “Şübhəsiz ki, Allah taala qəlbləri və gözləri dəyişdirəndir, amma sən, mən dediyim kimi de: “Ya muqəllibəl qulubi səbbit qəlbi əla dinik.” Ümidvaram ki, dualara öz zövqlərinə uyğun əlavələr edib, onlarda dəyişikliklər aparan şəxs, bu iki mübarək hədisə diqqət yetirməklə ibrət dərsi götürsün.