37. Şükür etməkdə acizlik etirafı

O Həzrətin şükrü yerinə yetirməsində etdiyi təqsirə e’tirafı\nİlahi, şükr etməkdə kimsə bir həddə yetsə dərhal Sənin ehsanın onu başqa bir ne’mətə şükr etməyi lazım bilər, çox sə’y etsə belə bir yerdə çatmaz, məgər lütfünə layiq olduğunun qarşısında təqsirkardır, buna görə də ən çox şükr edən bəndələrin Sənə itaətdə xətakardırlar, kimsə layiq deyil ki, ləyaqəti ola-ola onu bağışlayasan, yaxud da ləyaqəti varikən ondan razı qalasan, beləliklə hər kəsi əfv etsən onun barəsində ehsan etmisən, hər kəsdən razı qalsan lütfün sayəsindədir, az əməli əgər qəbul edərsənsə fəzlindən qəbul etmisən, müxtəsər ibadətə muzd verirsən, guya bəndələr mükafatını vacib bildiyin əməldə qüdrətin qarşısında itaətsizlik edə bilərmişlər və buna görə də onları əcr verirsən, \nyaxud elə bil o şükrün səbəbi Sənin əlində deyilmiş və buna görə onlara mükafat vermisən, bəlkə-ey mənim Rəbbim, - onlar sənin ibadətinə sahib olmazdan öncə onların işlərinə sahib olmusan, muzdlarını itaət etməzdən öncə hazırlamısan, çünki Sənin işin mükafat vermək, adətin ehsandır, yolun əfv və bəxşişdir; \nBuna görə də bütün yaranmışlar etiraf edir-lər ki, hər kimə cəza versən haqqında zülm etmə-misən, və şəhadət verirlər ki, hər kəsi bağış-lasan onun haqqında lütf etmisən, hamı layiq oldu-ğun şey önündə müqəssir olduqlarına etiraf edir. \nBuna görə də əgər Şeytan onları Sənə itaətdən aldatmasa heç bir üsyankar sənə qarşı xəta törətməz, əgər Şeytan batili onların öözündə haqq kimi cilvələndirməsə heç bir azğın sənin yolundan azmaz, beləliklə Sən paksan, Sənə üsyan edib itaət edənlə sövdəndə ucalığın necədə aşkardır, Sənə müt’i olana Özünün hazırladığın şeyin müqabilində mükafat verirsən, Sənə qarşı üsyan edənə cəza vermək əlində ola-ola ona möhlət verirsən, onların hər ikisinə layiq olmadıqları ne’məti bəxş etmisən, hər ikisənə əməllərinin ona çatmadığı şeyləri ehsan etmisən. \nəgər müt’i olanı qoyduğun şeyin öhdəsinə buraxsaydın savabını əldən vermək, ne’mətinin zay olmaq qorxusu var idi lakin sən öz kərəminlə əldən gedən və qısa müddətin əvəzində, tez ötüb keçən bir zaman qarşısında ona sonsuz müddətlə əbədi bir mükafat verdin, sonra səbəbi ilə süfrəndən itaətinə güc tapsın deyə yediyi ruzisi ilə tam dəqiq hesabat aparmadın, əgər Sənə müt’i olanla belə bir rəftar etsəydin, onun Sənin ən kiçik nemət və bəxşişinin qarşısında çəkdikləri zəhmətin hasili əldən gedərdi, sair ne’mətlərinə görə müqəddəs dərgahında girovda qalardı, belə isə nə vaxt savabına ləyaqətli olmuşdur? \nXey! Heç vaxt! !\nEy mənim Rəbbim – Sənə itaət edib ibadət edənin halı budur. \nLakin Sənə itaətsizlik edib qadağan etdiyinə bulaşanın intiqamına tələsmədin ki, bəlkə sənə itaətsizlik etməkdən itaətə qayıda, \nhalbuki etdiyi ilk günahında bütün bəndələrinə hazırladığın cəzalara layiq omuşdur, beləliklə ondan tə’xirə saldığın hər bir əzaba görə və gecikdirdiyin hər bir cəza Sənin mütləq haqqındır ki, ondan vaz keçirsən, layiq olduğundan azına razılıq verirsən belə isə –ey mənim Rəbbim – Səndən daha kəramətli kimdir? \nSənə müxalifət etməklə həlak olandan daha bədbəxt kimdir? Xeyr! Heç kəs! !\nBelə isə Sən yalnız yaxşılığınla vəsf edilməkdən daha ucasan, yalnız ədalətinə görə Səndən qorxmaqdan daha münəzzəhsən, \nSəndən günahkara cəfa etmək qorxusu duyulmur; ibadəti ilə Səni razı salanın mükafatını ödəmə-mək qeyri-mümkündür, \nBelə isə Muhəmməd və onun soyuna salam yetir və mənim arzumu həyata keçir, mənə olan hidayətini bir cür artır ki, onun səbəbi ilə öz işimdə yardım tapım, çünki Sən, bəxşiş edənsən, kəramət sahibisən.