Əl-Bəqərə Surəsi • Təfsiri-Nümunə • Bölüm 153
Bəqərə surəsi, 285-ci ayə
Bəqərə surəsi, 285-ci ayə
آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ .٢٨٥
Ayənin tərcüməsi
285\. Peyğəmbər Rəbbi tərəfindən ona nazil edilənə iman gətirdi. Möminlər də hamısı Allaha, Onun mələklərinə, kitablarına və elçilərinə iman gətirdilər (və dedilər:) “Biz Onun elçiləri arasında fərq qoymuruq (hamısına inanırıq)". Onlar dedilər: “Eşitdik və itaət etdik! Ey Rəbbimiz! Səndən bağışlanmaq diləyirik və dönüş(ümüz) yalnız Sənədir".
Ayənin təfsiri.
İmanın qayda-qanunu.
"Bəqərə” surəsi İslam təlimləri və etiqadi məsələlərin bəyan edilməsi ilə başladı və həmin mənanı ifadə edən sözügedən və ondan sonrakı ayə ilə də sona çatır. Beləcə, onun əvvəli ilə sonu bir-biri ilə tam uzlaşır.
Bəzi təsfirçilər bu ayənin nazilolma səbəbini belə nəql ediblər: “Ürəyinizdə olanı üzə çıxarsanız da, gizlətsəniz də, Allah sizi ona uyğun hesaba çəkəcək” buyuran əvvəlki ayə nazil olduqda səhabələrin bir qismi qorxuya düşdü. (Onlar Həzrət Peyğəmbərə (s) dedilər: "Bizim hamımızın batinində vəsvəsələr olur, qəlbimizdən müəyyən şeylər keçir".) Həmin vaxt sözügedən ayə nazil oldu və onlara imanın qayda-qanununu, Allah dərgahında raz-niyaz etməyin, Ona itaət və təslim olmağın yolunu öyrətdi."
Əvvəlcə buyurur: "Peyğəmbər Rəbbi tərəfindən ona nazil edilənə iman gətirdi”.
Öz hədəf və məktəbinə möhkəm iman bəsləmək və etiqadda heç bir süstlüyə yol verməmək Allah elçilərinin imtiyazlarındandır. Onlar hamıdan əvvəl mömin olublar və çətinliklərə hamıdan çox müqavimət göstəriblər.
“Əraf” surəsinin 158-ci ayəsində bu, İslam Peyğəmbərinin (s) özəl xüsusiyyətlərindən biri hesab edilmişdir. Buyurur:
“Allaha, eləcə də Onun Allaha və Allahın sözlərinə inanan və təhsil görməmiş peyğəmbəri olan elçisinə iman gətirin".
Sonra buyurur: "Möminlər də hamısı Allaha, Onun mələklərinə, kitablarına və elçilərinə iman gətirdilər (və dedilər:) "Biz Onun elçiləri arasında fərq qoymuruq (hamısına inanırıq)".
Möminlər “Allahı və peyğəmbərlərini inkar edənlər, Allah və peyğəmbərləri arasında fərq qoyanlar, "biz (peyğəmbərlərin) bəzisinə inanır, bəzisinə isə inanmırıq" deyənlər”dən fərqli olaraq, Allahın elçiləri arasında heç bir fərq qoymur, onların hamısının Allah tərəfindən göndərilməsinə etiqad bəsləyir və hamısına hörmət edirlər.
Bu, əvvəlki dinlərin sonrakı dinlər vasitəsi ilə nəsx (ləğv) edilməsi ilə ziddiyyət təşkil etmir. Çünki peyğəmbərlərin təlimləri təhsilin ibtidai, orta və ali kimi müxtəlif mərhələlərinə bənzəyir. Onların kökü eyni olsa da, tətbiq edilmə mərhələləri fərqlidir, yuxarı mərhələyə qalxdıqdan sonra əvvəlki təlimlər kənarda qalır, lakin bununla belə, onların hamısı ehtirama layiqdir.
Sonra buyurur: Möminlər bu möhkəm və hərtərəfli imandan əlavə, əməl məqamında da “eşitdik və itaət etdik! Ey Rəbbimiz! Səndən bağışlanmaq diləyirik və dönüş(ümüz) yalnız Sənədir" deyərlər.
Ayənin ərəbcə orijinalında işlənmiş (sǝmina) sözü bəzi yerlərdə "başa düşdük və təsdiq etdik" mənasında işlənir və həmin yerlərdən biri də buradır. Yəni biz Sənin peyğəmbərlərinin dəvətini bütün vücudumuzla qəbul etdik və onlara itaət etmək və tabe olmaq məqamındayıq. Lakin bəzən nəfsi istəklər bizə qalib gəlir, "büdrəyirik", Səndən bizi bağışlamağını umuruq, bilirik ki, son dönüş yeri Sənə tərəfdir.
Beləliklə, yaradılışın başlanğıcına, məada və Allah elçilərinə iman Allahın bütün göstərişlərinə əməli bağlılıqla müşayiət olunur.
