Əl-Bəqərə Surəsi • Təfsiri-Nümunə • Bölüm 33
Bəqərə surəsi, 75-77-ci ayələr
Bəqərə surəsi, 75-77-ci ayələr
أَفَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ .٧٥
وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ .٧٦
أَوَلَا يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ .٧٧
Ayələrin tərcüməsi
75\. İndi onların sizə (dininizə) inanacaqlarınımı umursunuz? Halbuki onların içərisində elələri vardır ki, Allahın kəlamını dinləyib anladıqdan sonra onu bilə-bilə təhrif edirlər.
76\. İman gətirənlərlə görüşdükləri zaman: "İman gətirdik” – deyirlər. Bir-biriləri ilə xəlvətə çəkildikdə isə (bəziləri digərlərinə etiraz olaraq): "Allahın (İslam Peyğəmbərinin nişanələri haqqında) sizə bildirdiyi şeyi onlara (müsəlmanlara) danışırsınız ki, (Qiyamət günü) Rəbbinizin yanında onları sizə qarşı dəlil gətirsinlər? (Bunu) dərk etmirsinizmi?" - söyləyirlər.
77\. Onlar bilmirlərmi ki, Allah onların gizli saxladıqlarını və aşkara çıxartdıqlarını bilir?!
Ayələrin nazilolma səbəbi.
Bəzi təfsirçilər son iki ayənin naziolma səbəbi haqqında İmam Muhəmməd Baqirdən (ə) belə bir hədis nəql etmişlər: “Haqqa düşmən kəsilməyən bəzi yəhudilər müsəlmanlarla qarşılaşdıqda onlara Tövratda İslam Peyğəmbərinin (s) nişanələri barədə məlumatların olduğunu söyləyirdilər. Yəhudi başçıları bu məsələdən xəbər tutduqda onları bu işdən çəkindirərək deyirlər: "Tövratda Muhəmmədin (s) nişanələri barədə yazılanları onlara deməyin. Yoxsa onlar sizin dediklərinizdən Allahın qarşısında sizin öz əleyhinizə bir sübut olaraq istifadə edərlər". Bu ayələr nazil olaraq onların cavabını verir".
Ayələrin təfsiri.
Yanlış düşüncə.
Bu ayələrdə Quran Bəni-İsrailin macərasını bir kənara qoyub sözü müsəlmanların üzərinə gətirərək ibrətli bir nəticəyə gəlmişdir. İlk olaraq belə deyilir: "İndi onların sizə (dininizə) inanacaqlarınımı umursunuz? Halbuki onların içərisində elələri vardır ki, Allahın kəlamını dinləyib anladıqdan sonra onu bilə-bilə təhrif edirlər”.
Allah-taala bu ayə ilə müsəlmanlara başa salmaq istəyir ki, yəhudilərin Qurani-Kərimin və Peyğəmbərin (s) buyurduqlarını qəbul etmədiyinə görə qətiyyən narahat olmayın. Çünki onlar Bəni-İsrailin seçilmiş insanları kimi Musa (ə) ilə Tur dağına gedən, Allahın sözlərini eşidən, Onun göstərişlərindən xəbərdar olan, lakin geri qayıtdıqdan sonra onu təhrif edən adamların övladlarıdırlar.
"Halbuki onların içərisində elələri vardır ki, Allahın kəlamını dinləyib anladıqdan sonra onu bilə-bilə təhrif edirlər" cümləsindən məlum olur ki, yəhudilərin hamısı Allahın ayələrini təhrif etməyib, sadəcə təhrif edənlər, bəlkə də, çoxluq təşkil ediblər.
"Əsbabul-nüzul" kitabında deyilir: "Yəhudilərdən bir dəstəsi Tur dağından qayıtdıqdan sonra camaata deyir: "Biz Allahın Musaya: "Mənim göstərişlərimə bacardığınız qədər əməl edin, bacarmadıqlarınızı isə tərk edin!" - deyə buyurduğunu eşitdik". Bu, ilk təhrif idi".
Həzrət Muhəmməd (s) peyğəmbər seçildikdən sonra belə gözlənilirdi ki, o Həzrətin (s) dəvətini hamıdan qabaq yəhudilər qəbul edəcəklər. Çünki müşriklərdən fərqli olaraq onlar kitab əhli olmuş, İslam Peyğəmbərinin (s) nişanələrini öz kitablarında oxumuşdular. Quran isə müsəlmanlara bildirir ki, yəhudilərin bu cür xoşagəlməz keçmişinə görə siz nahaq yerə onların barəsində bu cür düşünürsünüz. Çünki bəzi hallarda bir cəmiyyətin azğın ruhiyyəsi onları haqqa yaxın olmalarına rəğmən, haqdan uzaqlaşdırır.
Növbəti ayədə Allah-taala bu hiyləgər dəstə ilə bağlı daha bir acı həqiqətin üstünü açaraq buyurur: "İman gətirənlərlə görüşdükləri zaman: "İman gətirdik” - deyirlər. Bir-biriləri ilə xəlvətə çəkildikdə isə (bəziləri digərlərinə etiraz olaraq): “Allahın (İslam Peyğəmbərinin nişanələri haqqında) sizə bildirdiyi şeyi onlara (müsəlmanlara) danı- şırsınız ki, (Qiyamət günü) Rəbbinizin yanında onları sizə qarşı dəlil gətirsinlər? (Bunu) dərk etmirsinizmi?” – söyləyirlər”.
Belə ehtimal olunur ki, bu ayənin əvvəli münafiq yəhudilərin barəsindədir. Onlar müsəlmanların yanında İslamı qəbul etdiklərini bildirdikləri halda, müsəlmanların yanında olmadıqda onu inkar edir, hətta saf yəhudiləri danlayırdılar ki, nə üçün öz müqəddəs kitablarında olan məlumatları müsəlmanlara çatdırırlar?
Bu ayə əvvəlki ayədə müsəlmanların yəhudilərin nahaq yerə İslamı qəbul edəcəklərini düşünməsi fikrini bir daha təsdiqləyir.
Ayədəki "Allahın sizə bildirdiyi şeyi" ifadəsi "Allahın yəhudilərin ixtiyarına buraxdığı fərman" da ola bilər, həmçinin bu ifadədən Allah- taalanın yeni gələcək peyğəmbərin şəriəti barədə verdiyi məlumatlar da anlaşıla bilər. Diqqət yetiriləsi məqam odur ki, bu münafiq yəhudi dəstəsi Allahın da barəsində yanlış fikirdə olmuş, Onu adi insan kimi təsəvvür edirdilər. Elə bilirdilər ki, müsəlmanlardan gizlətdiklərini Allahdan da gizlədə bilərlər. Buna görə də sonuncu ayədə Allah-taala belə buyurmuşdur: "Onlar bilmirlərmi ki, Allah onların gizli saxladıqlarını və aşkara çəxartdıqlarını bilir!?”
