“Biz səni aləmlərə yalnız rəhmət olaraq göndərdik”Qurani-Kərim Hz. Məhəmmədin (s) peyğəmbərliyini yalnız bir qövmə və ya müəyyən bir dövrə aid etmir. Allah-Təala onun göndərilməsini bütün aləmlərə rəhmət olaraq təqdim edir.Uca Allah buyurur:📖 Ənbiya surəsi, 107-ci ayəƏrəbcə:وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَOxunuşu:Və mə ərsəlnakə illə rahmətən lil-aləmin.Tərcüməsi:“Biz səni aləmlərə yalnız rəhmət olaraq göndərdik.”(Ənbiya, 21:107)Bu qısa, lakin çox böyük məna daşıyan ayədə Allah-Təala Peyğəmbərin (s) göndərilməsinin əsas xüsusiyyətlərindən birini açıqlayır: rəhmət.Rəhmət nə deməkdir?“Rəhmət” yalnız mərhəmət göstərmək mənasında deyil. Rəhmət insanı xeyirə çatdırmaq, onu zərərdən qorumaq, doğru yola yönəltmək, bağışlanmağa və Allahın razılığına aparmaq mənalarını da əhatə edir.Hz. Məhəmməd (s) insanları cahillikdən elmə, şirkdən tövhidə, zülmdən ədalətə, düşmənçilikdən qardaşlığa və günahdan Allaha itaətə çağırdı.O Həzrət (s) insanlara yalnız dünya həyatının deyil, əbədi axirət həyatının səadət yolunu göstərdi.Buna görə Quranın:“Biz səni aləmlərə yalnız rəhmət olaraq göndərdik”buyurması Peyğəmbərin (s) bütün insanlığa gətirdiyi ilahi hidayətin böyüklüyünü göstərir.Quran Peyğəmbərin (s) mərhəmətini başqa ayədə necə təsvir edir?Allah-Təala başqa bir ayədə buyurur:📖 Tövbə surəsi, 128-ci ayəƏrəbcə:لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌOxunuşu:Ləqəd caəkum rəsulum min ənfusikum, əzizun ələyhi ma ənittum, hərisun ələykum, bil-mumininə rəufur-rəhim.Tərcüməsi:“Həqiqətən, sizə özünüzdən elə bir peyğəmbər gəlmişdir ki, sizin əziyyətə düşməyiniz ona ağır gəlir. O, sizin iman gətirməyinizə çox hərisdir. Möminlərə qarşı şəfqətli və mərhəmətlidir.”(Tövbə, 9:128)Burada Peyğəmbərin (s) üç mühüm xüsusiyyəti vurğulanır:1. İnsanların çətinliyinə laqeyd deyildi.Başqalarının əziyyət çəkməsi Peyğəmbərə (s) ağır gəlirdi.2. İnsanların hidayətini istəyirdi.O Həzrət (s) insanların iman gətirib doğru yola gəlməsini arzulayırdı.3. Möminlərə qarşı şəfqətli və mərhəmətli idi.İmam Sadiqdən (ə) nəql olunan bir rəvayətdə də bu ayənin Peyğəmbərin (s) möminlərə olan rəhmət və şəfqətini ifadə etdiyi bildirilir.Peyğəmbər (s) özü rəhməti necə izah edirdi?Peyğəmbərdən (s) belə bir hədis nəql edilmişdir:إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ“Mən yalnız hədiyyə edilmiş bir rəhmətəm.”Bu hədis “əl-Kafi”də nəql olunan rəhmət mövzusundakı rəvayətlər arasında da qeyd edilir.Bu ifadə Qurandakı “rəhmətən lil-aləmin” ayəsi ilə çox gözəl uyğunlaşır.Quran buyurur:“Biz səni aləmlərə rəhmət olaraq göndərdik.”Peyğəmbər (s) isə öz missiyasını belə ifadə edir:“Mən yalnız hədiyyə edilmiş bir rəhmətəm.”Deməli, onun gətirdiyi risalətin əsas məqsədlərindən biri insanları Allahın rəhmətinə, hidayətinə və əbədi səadətinə çatdırmaqdır.Peyğəmbərin (s) mərhəməti yalnız insanlarla məhdudlaşmırdıHz. Məhəmməd (s) insanlara, uşaqlara, yetimlərə, yoxsullara, heyvanlara və bütün canlılara qarşı mərhəmətli davranmağı öyrədirdi.İmam Əli (ə) və Əhli-beyt məktəbində nəql olunan rəvayətlərdə də rəhmət və mərhəmətin möminin əxlaqının mühüm hissəsi olduğu vurğulanır.İmam Sadiqdən (ə) Peyğəmbərin (s) belə buyurduğu nəql edilir:الرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ اللَّهُ، ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ“Mərhəmət edənlərə Allah mərhəmət edər. Yer üzündəkilərə mərhəmət edin ki, göydəki sizin üzərinizə mərhəmət etsin.”Bu rəvayət “əl-Kafi”də nəql edilmişdir.Bu hədis bizə mühüm bir dərs verir: Peyğəmbərin (s) rəhmət yolunu davam etdirmək istəyən insan özü də mərhəmətli olmalıdır.Peyğəmbərin (s) rəhməti düşmənlərinə belə çatırdıHz. Məhəmmədin (s) həyatına nəzər saldıqda onun mərhəmətinin yalnız onu sevən insanlara qarşı olmadığını görürük.Məkkədə illərlə ona və səhabələrinə zülm edildi. Ona qarşı müxtəlif təzyiqlər göstərildi, təhqirlər edildi və mübarizə aparıldı. Lakin Məkkənin fəthindən sonra Peyğəmbərin (s) qarşısında onu illərlə incidən insanlar dayandıqda o, intiqam yolunu deyil, bağışlama və mərhəmət yolunu seçdi.Bu davranış “aləmlərə rəhmət” ifadəsinin canlı nümunəsidir.Çünki rəhmət yalnız dostlara yaxşılıq etmək deyil. Əsl rəhmət insanın gücü çatdığı halda belə zülm və intiqam əvəzinə bağışlamağı seçə bilməsidir.Peyğəmbərin (s) əxlaqı Quranın canlı təcəssümü idiAllah-Təala Peyğəmbər (s) haqqında buyurur:📖 Qələm surəsi, 4-cü ayəƏrəbcə:وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍOxunuşu:Və innəkə ləəla xuluqin əzim.Tərcüməsi:“Həqiqətən, sən böyük əxlaq sahibisən.”(Qələm, 68:4)Peyğəmbərin (s) rəhməti onun əxlaqında, danışığında, davranışında və insanlarla münasibətində özünü göstərirdi.O, insanlara Allahı tanıtdı, onları tövhidə çağırdı, yetimə sahib çıxmağı, yoxsula yardım etməyi, qonşuya yaxşılıq etməyi, valideynlərə hörmət etməyi və insanlara zülm etməməyi öyrətdi.Rəhmət — yalnız söz deyil, həyat tərzidir“Rəhmət” sözünü sadəcə Peyğəmbərin (s) bir sifəti kimi oxumaq kifayət deyil. Bu ayə bizim üçün də bir məsuliyyət daşıyır.Əgər biz həqiqətən Hz. Məhəmmədi (s) seviriksə, onun rəhmət əxlaqını həyatımıza gətirməliyik.Ailəmizə qarşı mərhəmətli olmalıyıq.Yetimə və yoxsula sahib çıxmalıyıq.İnsanları təhqir etməməliyik.Günah edən insanı alçaltmaq əvəzinə onu doğru yola dəvət etməliyik.Bizə qarşı pislik edən insanlara belə ədalətdən kənara çıxmadan davranmalıyıq.Çünki Peyğəmbər (s) yalnız sözləri ilə deyil, rəhmətli davranışı ilə də insanlara Allah yolunu göstərirdi.NəticəQurani-Kərimin:وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ“Biz səni aləmlərə yalnız rəhmət olaraq göndərdik.”ayəsi Hz. Məhəmmədin (s) peyğəmbərliyinin böyük həqiqətlərindən birini açıqlayır.O Həzrət (s) insanları Allahın rəhmətinə dəvət edən, onları hidayət edən, cəhalətdən qurtaran və əbədi səadət yolunu göstərən Allah Rəsuludur.Ona görə də Hz. Məhəmməd (s) yalnız bir dövrün və ya bir millətin Peyğəmbəri kimi deyil, “Rəhmətül-lil-aləmin” — “aləmlərə rəhmət” olaraq tanınır.Allah Quranda onun göndərilməsini rəhmət adlandırır, Peyğəmbər (s) isə öz missiyasını “hədiyyə edilmiş rəhmət” kimi ifadə edir.Bu səbəbdən Peyğəmbəri (s) sevməyin ən gözəl yollarından biri onun əxlaqını yaşatmaqdır:Mərhəmət etmək, bağışlamaq, ədalətli olmaq, insanlara yaxşılıq etmək və onları Allaha yaxınlaşdırmaq.🌹 Salavatاللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ“Allahım, Məhəmmədə və Məhəmmədin Əhli-beytinə salavat göndər.”