Əhli-Beyt (ə) Təlimləri Ensiklopediyası
Dil:
SonÜmid TV

Məqalələr

İslam dünyagörüşü, əxlaqi dərslər və fiqhi məsələlər haqqında maarifləndirici yazılar

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 12.01.2025

Həzrət Fatimənin (ə) insanlarla şəfqətli davranışı

. Xanım Fatimə əleyhasalamın möminlərə və şiələrə məhəbbət bəsləməyi atasından irs qalmışdı. Həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alih bütün ömür boyu heç vaxt insanlara aşağı gözlə baxmadı, onları sevdi. Dost üçün də mehriban idi düşmən üçün də. Camaatın cahillik və nadanlıqları Peyğəmbəri (s) ruhdan salmadı. Allah qarşısında camaatın cahilliklərindən şikayət etmədi, əksinə onların bağışlanmasını və düz yola gəlmələrini istədi. İstər yaşadığı yerdə istərsə də səfərdə olarkən hamı ilə mehribanlıqla rəftar etdi. Müharibədə də mehriban idi, sülhdə də. Odur ki, Allah Taala həzrət Muhəmmədi (s) Qurani-kərimin Tövbə surəsinin 128-ci ayəsində belə vəsf edir: لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ “Həqiqətən sizə özünüzdən olan bir Peyğəmbər gəldi, sizin əziyyət və zərərə düşməyiniz ona ağırdır. O sizin arzularınıza çatmağınızı çox istəyir. Möminlərə mehriban və mərhəmətlidir.” Bəli, Zəhra (ə) da atasına oxşamışdı, hətta sanki atasının özü idi. Peyğəmbərin (s) “Fatimə məmin canımın parasıdır” kəlamı bunun açıq-aşkar sübutudur. Həzrət Fatimənin (ə) insanlara qarşı olan mehriban və şəfqətli davranışını o xanımın rəftar üslubunda və əməlində asanlıqla görmək olur. O xanım öz Məbudu ilə, yəni aləmlərin Rəbbi ilə gecənin xəlvət saatlarında və ən həssas dəqiqələrdə müsəlmanları özündən və ailəsindən qabağa salaraq onların xeyirlərinə, xəstələrinin şəfa tapmaqlarına, pis insanların şərlərindən qurtulmalarına və ilaxır dua edirdi. O Xanımın övladı imam Həsən əleyhissalam buyurur: “Gecənin bir aləmində yuxudan ayıldım, anamın ibadət mehrabında əllərini göyə qaldırıb dua etdiyini gördüm, dualarında yalnız qonşuları bir-bir dua edirdi, bir qədər qulaq asdıqdan sonra dedim: -Anacan! Bəs bizi niyə dua etmirsən?! Anam Fatimə (ə) buyurdu: Oğlum! Əvvəl qonşular (üçün dua edirəm) sonra ev (üçün dua edəcəyəm).” Həzrət Fatimənin (ə) buradakı fədakarlığını tam mənada dərk edə bilmək üçün qonşuların kimlərdən ibarət olduğunu bilmək gərəkdir. Əgər bir nəfərin qonşuları ona yaxşılıqlar edirsə, yaxud qonşulardan ona heç vaxt bir pislik dəyməyibsə insanın belə bir qonşuları üçün gecə yarısı dua etməsi kimlərisə təəccübləndirməyə bilər. Lakin xanım Fatimənin (ə) qonşuları bu iki qismin heç birindən deyildilər. Həzrət Fatimənin (ə) qonşuları necə insanlar idilər?! Onlar həmin insanlardırlar ki, xanım (ə), atasının (s) vəfatı bir tərəfdən, ərinin -İslamın həqiqi xəlifəsinin haqqının tapdalanması başqa bir tərəfdən və sair bəla və müsəbətlərə görə ağlayıb sızlayaraq, həzrət Muhəmmədin (s) ümmətə Əhli-beyti tapşırdığını hər kəsə söyləyərkən bu qonşular öz etiraz səslərini ucaltdılar. Onlar Əhli-beytin haqqını danmışdılar və bu azmış kimi əmirəlmöminin Əli əleyhissalamın yanına gəlib dedilər: Fatimə (s) ağlamaqları və hədislər söyləməsi ilə bizi narahat edir. Ya onu sükuta vadar et, ya da onu buradan (öz evindən) uzaqlaşdır. Həzrət Əli əleyhissalam Bəqi qəbirsanlığında xanım Fatimə (s) üçün bir otaq tikdi. Xanım hər səhər gün çıxan kimi Həsən (ə) və Hüseynin (ə) əlindən tutaraq o ibadət otağına gedir, gün batana qədər orada ibadət edib ağlayır, matəm saxlayırdı. Həmin otaq tarixdə “beytul əhzan”, yəni “qəm evi” adı ilə məşhurdur. Baxın, xanım Fatimənin (ə) fədakarlığı bundadır! Belə bir qonşular üçün, onu evindən uzaqlaşdıran insanlar üçün gecənin həssas vaxtında, hamının şirin yuxuda olan anında öz evinin bir küncündə əllərini göyə qaldırıb Allaha dua edirdi. Biz nə dərəcədə Fatiməni (ə) sevə bilmişik?! Bu sualın cavabı üçün baxaq görək xanım Fatiməyə (ə) az da olsa oxşaya bilirkmi? Bizə pislik edənlərə, nəinki pislik, hətta bizə yaxşılıq etməyənlərə, yaxud hansısa sadə məsələlərə görə incidiyimiz və küsdüyümüz adamların xeyirinə gecənin yarısında xəlvətdə dua edə bilərikmi? Belə bir qüdrətimiz varmı?! RZA ƏZİZOĞLU İRƏVANİ

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 12.01.2025

Həzrət Əli (ə) və həzrət Zəhranın (ə.s) nigahı ( sevənlər günü)

1.Həzrət Əli (ə) və həzrət Zəhranın (ə.s) nigahı 2.Həzrət Əlinin (ə) “Bəraət” surəsinin təbliği üçün göndərilməsi 1. Həzrət Əli (ə) və həzrət Zəhranın (ə.s) nigahı Allahın Rəsulu (s) hicri təqvimi ilə ikinci il, zi-hiccə ayının altıncı günü həzrət Əlini (ə) qadınlar aləminin rəhbəri həzrət Siddiqeyi-Tahirə (ə.s) ilə evləndirdi. İmam Sadiq (ə) buyurub: “Əgər Allah-taala Əmirləmöminini xəlq etməsəydi yer üzündə ona layiq tay (həyat yoldaşı) tapılmazdı.” (Əmali, Şeyx Tusi : c.1, s. 42 – Bəşarətül-Müstəfa: s. 267 –Vəqayeül-əyyam: s. 118) Elçilik Həzrət Zəhranın doqquz yaşı başa çatanda Mədinə ətrafında yaşanlarlar, qəbilə və tayfa başçıları, zənginlər o həzrətin elçiliyinə gəldi. Münafiqlərdən də bir qrupu mütləq həyasızcasına o xanımın elçiliyənə gəlmək cürətini özlərində tapdılar. Rəsuli-əkrəm (s) onlardan bəzilərinin elçiliyinə görə narahat oldu . Münafiqlərdən bəziləri etiraz etdi. Həzrət buyurdu: “Mən sizi rədd etmədim. Allah sizi rədd etdi. Fatimənin (ə.s) işi Allah tərəfindən müəyyən olunur. O qafillər ondan xəbərsiz idilər ki, o çox dəyərli gövhəri Allah Öz izzəti və nəzəri sayəsində hifz edib,onu dünya övladarından, sultan və rəiyyətdən, yoxsul və zənginlərdən ayırıb, Peyğəmbərin (s) Vəsisi (ə) üçün saxlayıb. İmam Hüseyn (ə) buyurub: ” Bir gün Allahın Rəsulu (s) Ümmi Sələmənin evində idi. Bir xas heybətli mələk nazil oldu. Bir-birinə bənzməyən lüqətlə (dillərlə) Allaha təqdis və təsbih etməklə məşuğuldu. O, ərz etdi: “Mən Sərsailəm. Allah məni sənin yanına göndərdi ki, sizə deyəm ki, nuru nurla evləndir.” Həzrət buyurdu: “Kimi kiminlə?” dedi: ” Fatiməni Əli ibn Əbi Taliblə.” Ona görə də Peyğəmbər (s) Fatiməni (ə.s) Cəbrail və Sərsailin hüzurunda Fatimənin (ə.s) əqdini, Əli (ə) ilə bağladı. O zaman Peyğəmbər (s) Sərsailin çiyinləri arasında bir yazını gördü ki, yazılıb: “La ilahə illəllah, Muhəmmədən rəsulullah, Əli ibn Əbi Talib muqimul-huccə” Buyurdu: ” Ey Sərsail! Bu cümlə sənin çiynində nə vaxtdan yazılıb?” Dedi: ” Allah-taala dünyanı yaratmazdan on iki min il öncə!” (Əmali, Şeyx Tusi: c. 1, s. 29 – Kəşfül-ğəmmə: c. 1. s. 472) Toy mərasimi Həzrət Fatiməni (ə.s) toy gecəsi Əlinin (ə.s) evinə aparırdlar. Peyğəmbər (s) onun önündə, Cəbrail sağında, Mikail solunda və yetmiş min mələk onun arxasınca gedir, o halda Allaha təsbih və təqdis deyir. Bu, fəcrədək davam etdi. (İqbalül-əmal: s. 548 – Tarixi-Bağdad: c.5 s. 7) (Fəcr- sübha azanından öncə üfüq tərəfdə görünən ilk ağartıya deyilir) Həzrət Zəhranın (ə.s) toy və mənzil əşlaları Həzrət Zəhranın (ə.s) mənzili əşyaları belə təşil olmuşdu; Peyğəmbər (s) Əmirəlmömininə (ə) buyurdu: ” Öz zirehini sat.” O həzrət, zirehini satdı onun pulunu Peyğəmbərin (s) xidmətinə gətirdi. O həzrət, pulun bir miqdarını (toy üçün) yemək hazırlaması üçün Ümmü Sələməyə verdi. Başqa bir rəvayətə görə yemək ləvazimatının yarısın Peyğəmbər (s) digər yarısını isə Əmirəlmöminin (ə) hazırladı. Həzrət Zəhranın (ə.s) cehizi Peyğəmbər (s) zirehin pulundan bir qədərini Əmmara verdi ki, bazardan ev əşyalarını alsın. Bir ədəd köynək, bir ədəd yaylıq, bir ədəd qara qətifə xeybəri, yaxud qara əba, bir ədəd nazik pambıq pərdə, həcər qəryəsi toxunuşlu bir ədəd həsir, əl dəyirmanı, bir ədəd mis teşt, su məşki (məkş- dəridən düzəldilmiş su qabı), səfalin kasası və qoyun dərisi. (Beytül-əhzan: s. 57) Əmirəlmöminin (ə) buyurub: ” O gecə, Peyğəmbərin qızı mənim evimə gələn zaman, yatağımız, qoyun dərisindən başqa bir şey deyildi.” (Sünənül-Mustəfa: c. 2. s. 538) Başqa bir hədisdə buyurub: ” Mən, Fatimə ilə elə bir halda evəndik ki, qoyun dərisndən başqa bir şey yoxumuz idi. Gecə onun üstündə yatır, gündüz dəvələrimizin oot-ələfini onun üstünə sərirdik və evdə xidmətçımız yox idi.” (Səfvətül-səfvə: c. 2. s. 538) Digər bir rəvayətdə buyurub: ” Peyğəmbər (s) bizim evimizə gəldi. Bir halda üstümüzə bir qətifə atmşıdıq. Onu uzununa üstümüzə salsaydıq, ətrafımız açıq qalır, eninə salsaydıq baş-ayağımız örtülməzdi.” (Zəxairül-uqba: s. 49) Əhli-sünnədən bəziləri rəvayət ediblər ki, Fatimə (ə.s) Əlinin evinə gedəndə yerə salımış rig, safilin kuzəsi, yastıq və su qabından başqa bir şey tapmadı. (Fatimətül-Zəhra (ə.s), bəhcətül-qəlbil-Mustəfa (s): s. 674) Başqa bir rəvayətə görə, mənzildə təsərrüfat əşyaları bunlar idi: iki ədəd kiçik kuzə, taxtadan düzəldilmiş süd qabı, yağ və ya un tökmək üçün yaşıl rəngli bir sübuyi, dörd yastıq və ya mütəkka yaxud da quru otlarla doldurulmuş dəri (söyənmək üçün) dəri arxalıq. (Əmali, Şeyx Tusi, s. 45. – Biharül-ənvar: c. 43 s. 94) 2. Mənsur Dəvanəqinin ölümü Hicri təqvimi ilə 158-ci il, zi-hiccə ayının 6-gı günü Mənsur Dəvanəqi həlak oldu və Hucunda dəfn edildi. Onunla, bəni-üməyyə sülaləsindən olan Hişam ibn Əbdülməlik arasında çox bənzərlik var idi. Qan tökən, paxıl, rəhmsiz, ədalətsiz şəxs idi. Əbu Talib sülaləsinə (ə) bütün zülmləri rəva görürdü. Böyük şəxslərdən çoxlarını zalımcasına şəhadətə çatdırırdı. İmamətin 6-cı parlaq ulduzu İmam Sadiqi (ə) şəhadətə çatdırması, onun ən böyük cinayətidir. (Tətümmətül-müntəha: s. 203- Vəqayeül-əyyam: s. 118) 2.Hicri təqvimi ilə doqquzcu il, zi-hiccə ayının birində islamın əziz peyğəmbəri (s) Əmirəlmöminin (ə) həzrət Əlini (ə) “Bəraət” surəsini ayələrini kafirlərə qiraət etmək üçün göndərdi. (Tozihil-məqasid: s. 29 – Biharül-ənvar: c. 97, s. 384) O hadisə belə baş verdi: Hicri təqvimi ilə doqquzuncu il, Allahın Rəsulu (s) ölk öncə Əbu Bəkri Məkkəyə göndərdi ki, “Bəraət” surəsinin ilk ayələrini kafirlər üçün qiraət etsin. Əbu Bəkr Mədinəyə tərəf hərəkət etdikdən sonra Cəbrail nazil olub buyurdu: “Ey Allahın Rəsulu (s), bu işi yerinə yetirmək, sizin yaxud sizndən olan bir kişinin əli ilə həyata keçməlidir. Başqa bir rəvayətə görə: “gərək Əli (ə) sənin tərəfindən təbliğ etsin.” O üzdən Peyğəmbər (s) özü kimi saydığı (öz məqamı ilə bir gördüyü) həzrət Əlini (ə) çağırıb ona buyurdu: ” Tələs, “Bəraət surəsinin ayələrini Əbu Bəkrdən al və Həcc mərasimində camaat üçün qiraət et!” Peyğəmbər (s) Qəzba adlı dəvəni Əmirəlmömininə (ə) verdi. O, Cabir ibn Abdullahla hərəkət edib ikinci gün Əbu Bəkrə çatdı. “Bəraət” surələrinin ayələrini ondan alıb geri qayıtması yaxud yoluna davab etməsi ixtiyarını onun özünə tapşırdı. Əbu Bəkr Mədinəyə qayıdıb Peyğəmbərə (s) məni bir işə layiq bilmişdin ki, başqaları ona müştaq idilər. Amma bir az getdikdən sonra məni əzl (məzul) etdin?” Həzrət buyurdu: ” Səni mən əzl etdmədim, Allah əzl etdi!” Əmirəlmöminin (ə) “təşriq” günlərinin üç günündə Minada – həzrət Əlinin (ə) düşmən və kinlərini ürəkdə gəzdirən kafir və müşriklərin toplandığı yerdə hər sübh və axşam Peyğəmbərin (s) buyurduqları ilə birlikdə camaat üçün qiraət edib Mədinəyə qayıtdı. Əli (ə) Məkkəyə getdiyi zamandan bəri onun ayrılığından Peyğəmbərin (s) kədərlənməsi onun mübarək üzündə zahir olmuşdu. Səhabə öz-özlərindən deyirdi: Bəlkə o həzrətin ölüm xəbəri asimandan (ona) çatıb yaxud bizdən (ürəyi sıxılıb) darıxır. Əbazərin Peyğəmbər (s) yanında məqamı, hörməti var idi. Onu o həzrətin hüzuruna göndərdilər. O, həzrətin əshabın sözünü həzrətə ərz etdi. O həzrət buyurdu: ” Mənim qəm-qüssəm Əlidən ayrıldığım üçündür.” Əmirəlmöminin (ə) qayıtması Əbuzər həzrət Əlinin (ə) vəziyyətindən məlumat əldə etmək üçün Mədinədən o həzrəti qarşılamaq üçün hərəkət etdi. Yol əsansında Əmirəlmömininə (ə) çatdı. O həzrəti gördkdə ərz etdi : Atam-anam sənə qurban olsun, yavaş-yavaş təşrif gətir ki, qoy öndə gedib sizin gəlişinizin xəbərini Peyğəmbərə (s) çatdırım.” Əbazər sürətlə özünü Peyğəmbərə (s) çatdırdı və Əlinin (ə) gəlməsi xəbərini ona verdi. Həzrət (s) səhabə ilə Əlini (ə) qarşılamağa çıxdı. O cənaba çatanda minkdən düşdü o həzrəti qucağına aldı və özününü mübarək üzünü Əlinin (ə) çiyninə qoydu. Görüşdükləri üçün sevincdən hər ikisi ağaladı. Sonra Peyğəmbər (s) Əliyə buyurdu: “Atam-anam qurabının olsun! Məkkədə nə etdin?” Əmirəlmöminin (ə) də orada olanları xəbər verdi. (Feyzül-üllam: s. 107)

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 12.01.2025

Həzrət Fatimənin (ə) həyat üsulu və insanlara elm öyrətməyin dəyəri

Peyğəmbərlərin sonuncusu həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alihin sevimli qızı, əmirəlmöminin Əli əleyhissalamın sədaqətli həyat yoldaşı, on bir məsum İmamın (onların hamısına Allahın salamı olsun) anası, aləmlərin qadınlarının sərvəri həzrət Fatimə əleyhasalamın təvəllüdü günü mübarək olsun. . İslam kamil və hər tərəfli bir məktəb olaraq insanın ruhi və cismi cəhətlərinə, xüsusilə də insanın tərəqqi və inkişafı yolundakı ehtiyaclarına diqqət etməklə elm və mərifətə böyük əhməmiyyət və dəyər verir. Qurani-kərimə nəzər saldıqda görürük ki, harada insanın yaradışıından söhbət gedirsə orada ilk öncə təlim və elmdən söz açılır. Qurani-kərim Bəqərə surəsinin 31-ci ayəsində Adəmin yaradılışı barədə olan mövzunun davamında buyurur:   وَ عَلَّمَ ءَادَمَ الْأَسمْاءَ كلُّها “(Allah) Adəmə hər şeyin adlarını (məna və xüsusiyyətlərini) öyrətdi.” Həmçinin Nəhl surəsinin 78-ci ayəsində oxuyuruq: وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَتِكُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَيْا وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَرَ وَ الْأَفْدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ “Allah sizi analarınızın bətnlərindən heç bir şey bilmədiyiniz halda çıxartdı, sizə qulaq (eşitmə), gözlər (görmə) və qəlb (dərk və şüur) verdi ki, bəlkə şükr edəsiniz.” Bu qəbildən olan ayələr, eləcə də sonuncu peyğəmbər həzrət Muhəmmədin (səllAllahu əleyhi və alih) və məsum İmamların (onların hamısına Allahın salamı olsun) hədisləri həddən çoxdur. İnsanın təkamülü yolunda elm və mərifətin əhmiyyətini dərk edən şəxs insanların təlim və maariflənməsində vasitəçi olmağın necə böyük hünər və iftixar oladuğunu açıq şəkildə görə bilər. Biz burada həzrət Fatimə əleyhasalamın elm və təlimə necə qiymət verməsi barədə iki hadisəni nəzərinizə çatdırırıq. “Biri imanlı digəri isə dinin düşməni olan iki qadın bir elmi mövzu barədə ixtilafa düçar oldular, onlar ixtilaflarının həlli üçün xanım Fatimənin (ə) yanına gəlib mövzunu, eləcə də öz nəzərlərini açıqladılar. Həzrət Fatimə (ə) imanlı qadının haqlı olduğunu bildirib onun sözünü dəlil və sübutlarla təsdiqlədi. Beləliklə də imanlı qadın dinsiz qadına qalib gəlmiş oldu. O qadın buna görə çox sevindi. Həzrət Fatimə (ə) imanlı qadına buyurdu: (Elmini dəlil və sübutlarla möhkəmləndirdiyinə görə) mələklər səndən daha çox sevinirlər. Şeytan və onun yolunu gedənlər isə o düşmən qadından daha çox qəmli və dilxordurlar. Allah Taala mələklərə buyurdu: – Fatimənin (ə) bu imanlı qadına (elm öyrətmə) xidmətinə görə onun üçün nəzərdə tutulmuş cənnət nemətlərini min dəfələrlə artırın, eləcə də öz elmi ilə hər hansı bir imanlı şəxsə elmi kömək edərək onun düşmənlər üzərində qalib gəlməsinə səbəb olan hər bir alimin cənnət nemətlərini min dəfələrdə artırın.” Biharul ənvar 2-ci cild 8-ci səhifə (İmam Həsən Əskəri əleyhissalamın təfsirindən nəql edilib) . “Mədinə şəhərinin əhalisindən olan bir qadın xanım Fatimənin (ə) evinə gəldi və dedi: Mənim qoca anam var, onun namaz ilə əlaqədar suallarını cavablandırmağınız üçün məni sizin yanınıza göndərib. Təki suallarının cavabını öyrənib ona deyim. Həzrət Fatimə (ə) buyurdu: Suallarını soruş. Qadın bir-bir suallarını soruşmağa başladı, belə ki, çoxlu sullar verdi. Birdən (vaxtın çox keçdiyini görüb) utandı (narahat oldu) və dedi: ey Allahın peyğəmbərinin qızı! Daha sizə əziyyət vermək istəmirəm. Həzrət Fatimə (ə) buyurdu: هاتي وسلي عما بدا لك ، أرأيت من اكتري يوما يصعد إلى سطح بحمل ثقيل وكراه مائة ألف دينار ، يثقل عليه ؟ فقالت : لا ، فقالت : اكتريت أنا لكل مسألة بأكثر من ملء ما بين الثرى إلى العرش لؤلؤا ، فأحرى أن لا يثقل علي Yenə də gəl, nə qədər sualın olsa məndən soruş. (Səndən bir söz soruşum,) əgər bir nəfəri əcir tutalar ki, ağır bir yükü evin damına qaldırsın, əvəzində isə həmin şəxsə yüz min dinar (yüz min qızıl sikkə) verəcəklərini desələr, həmin yükləri qaldırmaq əcir tutulmuş şəxsə ağır və çətin gələrmi? Qadın dedi: Yox. Həzrət Fatimə (ə) buyurdu: -Mən (sualı olanların) hər sualına cavab verdikdə yerdən ərşə (göyə) olan məsafə qədərində ləl və cəvahirat nəsibim olur. Deməli bu (elm öyrətmək, suallara vacab vermək, insanları maarifləndirmək) mənə ağır gəlməməlidir.” Mustədrəkul vəsail 17-ci cild 318-ci səhifə 21460-cı hədis . Bu hədislərdə bir çox incəliklər vardır, o cümlədən: 1- Elm öyrətməyin dəyərini hər bir bilik əhli bilməlidir. 2- İnsanlara elm öyrətməkdən və insanların suallarına cavab verməkdən yorulmaq həqiqi alimlərə aid olsa xüsusiyyət deyil. 3- İnsanların elm öyrənmələrini və onların maariflənməyini istəyən şəxs onların suallarından qaçmamalı, əksinə insanları daha çox sual verməyə təşviq etməlidir. 4- Bəzi bilikli şəxslər çalışırlar ki, ən yaxşı bildiyi mövzuda, məsələn yarım saat, söhbət (moizə) edib canlarını qurtarsınlar və insanların suallarından qaçırlar, bu üslub Əhli-beytin üslubu deyil. 5- İnsanların suallarını həvəslə dinləyin və onların suallarını təmkin və şövq ilə cavablandırın. 6- Verəcəyiniz cavabların dəqiq olduğuna əvvəlcə özünüz əmin olun, cavablarınız dəlil və sübutlar əsasında olsun. 7- İnsanların suallarına qaneedici cavablar verin. RZA ƏZİZOĞLU İRƏVANİ  

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 12.01.2025

Hz.Fatiməni (s.ə) qəzəbləndirənin aqibəti

Bu kiçik məqalədə Hz.Fatimənin (salamullahi əleyha) məqamı və onu qəzəbləndirənin aqibəti barədə əhli-sünnə mənbələri əsasında araşdırmanı əziz oxuculara təqdim edəcəyik. “Səhihül-Buxari”, => “kitabu-fardil-xums”, => “babu-ədail-xumsi minəd-deyn”, hədis: 2926: أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا، مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ‏.‏ فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏”‏‏.‏ فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ، فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ Aişədən belə nəql olunur: “Peyğəmbərin qızı Fatimə Əbu Bəkrə xəbər göndərib, ondan Allahın Peyğəmbərə (s) müharibəsiz bəxş etdiyi şeylərdən öz payına düşən mirasını istədi. Əbu Bəkr dedi: “Allah Rəsulu, “Biz özümüzdən sonra irs qoymuruq, bizdən geriyə qalanlar sədəqədir”, – deyə buyurmuşdur.” Fatimə Əbu Bəkrə qəzəbləndi və onu danışdırmadı. Fatimənin bu mövqeyi (Əbu Bəkri danışdırmaması) ta ki vəfat edənə qədər davam etdi…” Fatimənin (s.ə) qəzəbi 1. “Səhihül-Buxari”, => “kitabu-fadailis-səhabə”, => “babu-mənaqibi-Fatimə əleyhəssəlam”, hədis: 3556: عن المسور بن مخرمة رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال فاطمة بضعة مني فمن أغضبها أغضبني Misvər ibn Məxrəmədən belə nəql olunur: Allah Rəsulu (sallallahu əleyhi [və alihi] və səlləm) dedi: “Fatimə mənim bir parçamdır; kim onu qəzəbləndirsə, məni qəzəbləndirmişdir.” 2. “Əl-Mucəmul-kəbir”, => “müsnədün-nisa”, => “bənatu-Rəsulillah”, => “Fatimə bintu Rəsulillah”, hədis 1001 حدثنا بشر بن موسى ، ومحمد بن عبد الله الحضرمي قالا : ثنا عبد الله بن محمد بن سالم القزاز ، قال : ثنا حسين بن زيد بن علي ، وعلي بن عمر بن علي ، عن جعفر بن محمد ، عن أبيه ، عن علي بن الحسين ، عن الحسين بن علي ، عن علي قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لفاطمة : ” إن الله يغضب لغضبك ويرضى لرضاك” . Bizə Bişr ibn Musa və Muhəmməd ibn Abdullah əl-Həzrəmi nəql edib dedilər: bizə Abdullah ibn Muhəmməd ibn Salim əl-Qəzzaz nəql edib dedi: bizə Hüseyn ibn Zeyd ibn Əli və Əli ibn Ömər ibn Əli Cəfər ibn Muhəmməddən, o, atasından, o, Əli ibn Hüseyndən, o, Hüseyn ibn Əlidən, o da Əlidən nəql edib dedi: Allah Rəsulu Fatiməyə (sallallahu əleyhi [və alihi] və səlləm) dedi: “Allah sənin qəzəbinə görə qəzəblənir, razılığına görə razı qalır”. Bu hədis Hüseyn ibn Zeyddən müxtəlif sənədlərlə nəql olunmuşdur: Heysəmi “Məcməüz-zəvaid” kitabında (9/203) bu hədis üçün“bunu Təbərani nəql etmişdir, sənədi həsəndir”,– demişdir. Süyuti “Əs-Suğurul-basimə” kitabında (səh.15)“bu hədis Əlidən həsən bir sənədlə nəql olunmuşdur”, – demişdir. Salehi əş-Şami “Sübulul-huda vər-rəşad” kitabında (11/44)“bunu Təbərani həsən sənədlə nəql etmişdir”,– demişdir. Hakim “Əl-Müstədrək” kitabında (3/167)“sənədi səhihdir”,– demişdir. “Əl-Mucəmul-kəbir” kitabının mühəqqiqi Həmdi Əbül-Məcid əs-Sələfi eyni kitabın haşiyəsində (1/108) demişdir:“Bu, səhih sənədli hədisdir. Bu hədis Əlidən bir neçə sənədlə nəql edilmişdir. Haris də bu hədisi Əlidən nəql etmişdir. Bu hədis mürsəl şəkildə də nəql olunmuşdur. Bu hədis mənim gördüyüm ən yaxşı hədis, (onun sənədi) oxuduğum ən səhih sənəddir.” Mənavi “İthafus-sail” kitabında (səh. 8) demişdir:“Bu hədisi Təbərani həsən sənədlə nəql etmişdir”. “Məqtəlül-Hüseyn” (Xarəzmi), səh.33: عن أحمد بن الحسين الحافظ ، أخبرنا أبوالقاسم الحسن بن محمّد بن حبيب بن المعزا ، أخبرنا أبوبكر محمّد بن عبدالله ، أخبرنا أبوالقاسم عبدالله بن أحمد بن عامر الطائي في البصرة قال : حدثني أبي قال : حدثني عليّ بن موسى ، حدثني موسى بن جعفر ، حدثني أبي جعفر بن محمّد ، حدثني أبي محمّد بن عليّ ، حدثني أبي عليّ بن الحسين ، حدثني أبي الحسين بن علي ، حدثني أبي عليّ بن أبي طالب (عليهم السلام) قال : قال رسول الله (صلى الله عليه وآله وسلم) : إنّما سمّيت ابنتي فاطمة لأنّ الله عزّوجلّ فطمها وفطم من أحبّها من النّار . وقال رسول الله (صلى الله عليه وآله وسلم) : إنّ الله عزّوجلّ يغضب لغضب فاطمة ويرضى لرضاها. Bizə Əhməd ibn Hüseyn əl-Hafiz nəql edib dedi: bizə Əbül-Qasim Həsən ibn Muhəmməd ibn Həbib ibn əl-Məza nəql edib dedi: bizə Əbu Bəkr Muhəmməd ibn Abdullah xəbər verib dedi: bizə Əbül-Qasim Abdullah ibn Əhməd ibn Amir ət-Tai Bəsrədə xəbər verib dedi: mənə atam nəql edib dedi: mənə Əli ibn Musa nəql edib dedi: mənə Musa ibn Cəfər nəql edib dedi: mənə atam Cəfər ibn Muhəmməd nəql edib dedi: mənə atam Muhəmməd ibn Əli nəql edib dedi: mənə atam Əli ibn Hüseyn nəql edib dedi: mənə atam Hüseyn ibn Əli nəql edib dedi: mənə atam Əli ibn Əbu Talib (əleyhimussəlam) nəql edib dedi: “Allah Rəsulu (sallallahu əleyhi və alihi və səlləm) demişdir: Qızım Fatimə ona görə “Fatimə” (ayıran) adlanıb ki, Allah-taala onu və onu sevənləri Cəhənnəmdən ayırmışdır. Həmçinin, Allah Rəsulu (sallallahu əleyhi və alihi və səlləm) demişdir ki: Allah Fatimənin qəzəbinə görə qəzəblənir, onun razılığına görə razı qalır.” Allah Rəsulunun (sallallahu əleyhi və alihi və səlləm) qəzəbi 1. “Səhihü-Müslim”, => “kitabus-siyam”, => “babu-istihbabi-siyami-səlasəti-əyyamin min kulli şəhr”, hədis: 1162: عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، رَجُلٌ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ كَيْفَ تَصُومُ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَأَى عُمَرُ – رضى الله عنه – غَضَبَهُ قَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَغَضَبِ رَسُولِهِ ‏.‏ فَجَعَلَ عُمَرُ – رضى الله عنه – يُرَدِّدُ هَذَا الْكَلاَمَ حَتَّى سَكَنَ غَضَبُهُ Əbu Qətadədən belə nəql olunur: “Bir nəfər Peyğəmbərin (sallallahu əleyhi [və alihi] və səlləm) yanına gəlib dedi: “Sən necə oruc tutursan?” Peyğəmbər qəzəbləndi. Ömər Peyğəmbərin qəzəbləndiyini görüncə, “Allahdan rəbb, islamdan din və Muhəmməddən peyğəmbər olaraq razı qaldıq, Allahın qəzəbindən və Peyğəmbərinin qəzəbindən Allaha sığınırıq”, – dedi. Ömər bu sözü o qədər dedi ki, nəhayət Peyğəmbər sakitləşdi. 2. “Səhihü-Müslim”, => “kitabul-həcc”, => “babu-bəyani-vucuhil-ihram və ənnəhu yəcuzu ifradul-həcci vət-təməttui vəl-qiran”, hədis: 1211: عن عائشة رضي الله عنها أنها قالت قدم رسول الله صلى الله عليه وسلم لأربع مضين من ذي الحجة أو خمس فدخل علي وهو غضبان فقلت من أغضبك يا رسول الله أدخله الله النار Aişədən belə nəql olunur:”Zil-hiccə ayından 4 və ya 5 gün keçmiş Allah Rəsulu (sallallahu əleyhi [və alihi] və səlləm) qəzəbli bir halda mənim yanıma gəldi. Mən dedim: “Kim səni qəzəbləndirib, ey Allahın Rəsulu? Allah onu Cəhənnəmə daxil etsin!.” 3. “Feyzül-Qədir”: 4/431, hədis: 5833: Mənavi “Fatiməni qəzəbləndirən məni qəzəbləndirmişdir” hədisinin izahında deyir: استدل به السهيلي على أن من سها كفر لأنه يغضبه وأنها أفضل من الشيخين “Süheyli bu hədisə əsaslanaraq demişdir ki, kim Fatiməni söysə, kafir olmuşdur. Çünki, belə etməklə Peyğəmbəri qəzəbləndirmişdir. Həmçinin, demişdir ki, bu sözə əsasən, Fatimə Əbu Bəkr və Ömərdən üstündür…” Bu kiçik araşdırmanı Allahın kəlamı ilə bitirmək istərdik. Qurani-Kərim Allahı və Peyğəmbəri (s.ə.a) incidənlər haqqında buyurur: Şübhə yoxdur ki, Allahı və Onun Elçisini incidənləri Allah həm bu dünyada, həm də Axirətdə lənətləmiş və onlara alçaldıcı bir əzab hazırlamışdır. (Əhzab, 57) 313news.net WWW.EHLİBEYT.İNFO

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 12.01.2025

Xanım Fatimeyi Zəhra ələyhəs-səlam niyə gecə dəfn olunub?

Xanım Fatimeyi Zəhra ələyhəs-səlam niyə gecə dəfn olunub? – Cavab: Gecə dəfn olmaq, xəlifənin xəbəri, hüzuru olmadan qılınan namaz, gizli qəbir Peyğəmbər (s)-in vəfatından sonrakı hadisələrin üstündən qələm çəkib iz itirməyə cəhd göstərənlər üçün xanımın qoyub getdiyi ən gözəl sübütdur. Doğrudur xanım özü belə istəmişdi və belə vəsiyyət etmişdi. Amma nə baş vermişdir ki, xanım belə bir vəsiyyət etmək məcburiyyətində qalbı?!! Xanımın belə vəsiyət etməsi onun düşmənlərinə qarşı qəzəbinin, narahatlığının təzahürü deyilmi? Həqiqətdə həzrət bu əməliylə gələcək nəsillərin iti baxışlarını bir neçə düşündürücü suala cəlb etməklə həqiqəti onlara catdırmaq istəyib: Niyə xanım Fatimənin qəbri gizlidir? Niyə Peyğəmbər (s)-in qızı gecə və gizlində dəfn olundu? Niyə Əli (ə) onu pak peykərinə Əbubəkrin və Ömərin xəbəri olmadan namaz qıldı? Və… Peyğəmbər (s)-in canişinliyi iddiasında olan Peyğəmbər (s) qızının peykərinə namaz qılmaq ləyaqətindən məhrum idimi? Bəli xanım gecə, gizli dəfn olmasını vəsiyyət etdi. Ona zülm edənlərin heç birinə xəbər verilməsinə razı olmadı. Bu şiənin haqq olmasını sübüt edə biləcək ən gözəl sənəddir. Xanım Fatimə (s)-in şəhid olduğunu, dünyadan məzlum köçdüyünü və ona zülm edənlərdən ölənədək razı qalmadığını sübut edir. Bu deylənləri sünnü və şiə kitablarında nəql olmuş rəvayətlər təsdiqləyir. Nümunə olaraq onların bir neçəsini nəql edirik. Gecə dəfn olunması əhli-sünnət kitablarında: Buxari öz səhihində yazır: وَعَاشَتْ بَعْدَ النبي صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ فلما تُوُفِّيَتْ دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلًا ولم يُؤْذِنْ بها أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عليها “Fatimə (s) peyğəmbərdən (s) sonra altı ay yaşayıb. Dünyasını dəyişdikdən sonra həyat yoldaşı Əli (ə) Əbubəkrə xəbər vermədən gecə onun namazını qılıb və dəfn etdi.” البخاري الجعفي، محمد بن إسماعيل أبو عبدالله (المتوفي256هـ)، صحيح البخاري، ج 4، ص 1549، حديث: 3998، كتاب المغازي، باب غزوة الخيبر، التحقيق د. المصطفى ديب البغا، الناشر: دار ابن كثير، اليمامة – بيروت، الطبعة: الثالثة، 1407 – 1987 İbn Quteybə Deynuri, “Təvilu müxtələfil-hədis” kitabında yazır: وقد طالبت فاطمة رضي الله عنها أبا بكر رضي الله عنه بميراث أبيها رسول الله صلى الله عليه وسلم فلما لم يعطها إياه حلفت لا تكلمه أبدا وأوصت أن تدفن ليلا لئلا يحضرها فدفنت ليلا. “Fatimə (s) Əbubəkrdən öz atası Rəsulullahın mirasını tələb etdi. Əbubəkr vermədikdə xanım onunla ölənədək danışmayacağına and içdi. Və Əbubəkr onun dəfinində iştirak etmsin deyə gecə dəfn olmasına vəsiyyət etdi. Odur ki, xanım gecə dəfn oldu.” الدينوري، أبو محمد عبد الله بن مسلم ابن قتيبة (المتوفي276هـ)، تأويل مختلف الحديث، ج 1، ص 300، التحقيق: محمد زهري النجار، الناشر: دار الجيل، بيروت، 1393هـ، 1972م. Əbdur-rəzzaq Sənani yazır: عن بن جريج وعمرو بن دينار أن حسن بن محمد أخبره أن فاطمة بنت النبي صلى الله عليه وسلم دفنت بالليل قال فرَّ بِهَا علي من أبي بكر أن يصلي عليها كان بينهما شيء. “Peyğəmbər (s)-in qızı Fatimə (s) gecə dəfn olundu ki, Əbubəkr ona namaz qılmasın. Çünki onların arasında söz-söhbət olmuşdu.” الصنعاني، أبو بكر عبد الرزاق بن همام (المتوفي211هـ)، المصنف، ج 3، ص 521، حديث 6554 و حديث: 6555، التحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، الناشر: المكتب الإسلامي – بيروت، الطبعة: الثانية، 1403هـ. Sonra deyir: عبد الرزاق عن بن عيينة عن عمرو بن دينار عن حسن بن محمد مثله الا أنه قال اوصته بذلك. “… Xanım Fatimə özü belə vəsiyyət etmişdi.” الصنعاني، أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفي211هـ)، المصنف، ج 3، ص 521، حديث 6554 و حديث: 6555، التحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، الناشر: المكتب الإسلامي – بيروت، الطبعة: الثانية، 1403هـ. İbn Bəttal səhihi Buxarinin şərhində deyir: أجاز أكثر العلماء الدفن بالليل… ودفن علىُّ بن أبى طالب زوجته فاطمة ليلاً، فَرَّ بِهَا من أبى بكر أن يصلى عليها، كان بينهما شىء. “Əksər alimlər cənazənin gecə dəfn olmasına icazə verirlər. Əli (ə) ibn Əbutalib (ə) da öz zövcəsi Fatimə (s)-i gecə dəfn etdi ki, Əbubəkr ona namaz qılmasın. Çünki, Əbubəkrlə xanım Fatimə (s) arasında söz-söhbət olmuşdu.” إبن بطال البكري القرطبي، أبو الحسن علي بن خلف بن عبد الملك (المتوفي 449هـ)، شرح صحيح البخاري، ج 3، ص 325، التحقيق: أبو تميم ياسر بن إبراهيم، الناشر: مكتبة الرشد – السعودية / الرياض، الطبعة: الثانية، 1423هـ – 2003م. İbn Əbil-Hədid Cahizdən (vəfatı: 255 hicri) nəql edir. وظهرت الشكية، واشتدت الموجدة، وقد بلغ ذلك من فاطمة ( عليها السلام ) أنها أوصت أن لا يصلي عليها أبوبكر. “Xanım Fatimə (s)-in şikayəti, narahatlığı eləbir həddə yetişdi ki, xanım Əbubəkrin ona namaz qılmamasına vəsiyyət etdi.” إبن أبي الحديد المدائني المعتزلي، أبو حامد عز الدين بن هبة الله بن محمد بن محمد (المتوفي655 هـ)، شرح نهج البلاغة، ج 16، ص 157، التحقيق محمد عبد الكريم النمري، الناشر: دار الكتب العلمية – بيروت / لبنان، الطبعة: الأولى، 1418هـ – 1998م. Sonra bu sünnü alimi yazır: وأما إخفاء القبر، وكتمان الموت، وعدم الصلاة، وكل ما ذكره المرتضى فيه، فهو الذي يظهر ويقوي عندي، لأن الروايات به أكثر وأصح من غيرها، وكذلك القول في موجدتها وغضبها. “Xanım Fatimənin ölmünün və qəbirinin gizli olmasını, Əbubəkrin və Ömərin xanımın cənazəsinə namaz qılmamalarını və Seyyid Mürtəzanın bütün dediklərini mən təsdiq və qəbul edirəm. Çünki, bunları sübut edə biləcək rəvayətlər daha səhih və daha çoxdur. Həmçinin xanımın o iki nəfərdən narahat olub və onlardan qəzəblənməsi mənim nəzərimcə digər sözlərdən daha etibarlıdır.” شرح نهج البلاغة، ج 16، ص 170. Gecə dəfn olunması şiə kitablarında: Xanımın belə bir vəsiyyət etməsi şiələr arasında aydın və yekdel qəbul olmuş məsələ olmasına baxmayaraq burada bir rəvayətə işarə edirik. Mərhum Səduq xanımın gecə dəfn olmasının səbəbini belə nəql edri: عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام لِأَيِّ عِلَّةٍ دُفِنَتْ فَاطِمَةُ (عليها السلام) بِاللَّيْلِ وَ لَمْ تُدْفَنْ بِالنَّهَارِ قَالَ لِأَنَّهَا أَوْصَتْ أَنْ لا يُصَلِّيَ عَلَيْهَا رِجَالٌ [الرَّجُلانِ]. Əli ibn Əbu Həmzə atasından nəql edir ki, imam Sadiq (ə)-dan “niyə xanim Fatimə gündüz yox, gecə dəfn oldu?”- sual etdikdə həzrət buyurdu: Xanım Fatimə özü gecə dəfn olunmasına vəsiyyət etdi ki, Əbubəkrlə Ömər onun cənazəsinə namaz qılmasılar.” الصدوق، أبو جعفر محمد بن علي بن الحسين (المتوفي381هـ)، علل الشرايع، ج1، ص185، التحقيق: التقديم: السيد محمد صادق بحر العلوم، الناشر: منشورات المكتبة الحيدرية ومطبعتها – النجف الأشرف، 1385 – 1966 م . “Mədarik” kitabının müəllifi mərhum Seyyid Məhəmməd Amili deyir: إنّ سبب خفاء قبرها ( عليها السلام ) ما رواه المخالف والمؤالف من أنها ( عليها السلام ) أوصت إلى أمير المؤمنين ( عليه السلام ) أن يدفنها ليلا لئلا يصلي عليها من آذاها ومنعها ميراثها من أبيها ( صلى الله عليه وآله وسلم ). “Müxalif və müvafiqin nəql etdiyinə istinadən xanım Fatimə (s) məzarının gizli qalmasının səbəb budur ki, xanım özü həzrət Əli (ə)-a vəsiyyət edərək tapşırmışdı ki, ona əziyyət və atasının mirasıdan məhrum edənlər onun cənazəsinə namaz qılmasınlar.” الموسوي العاملي، السيد محمد بن علي (المتوفي1009هـ)، مدارك الأحكام في شرح شرائع الاسلام، ج 8، ص279، النشر و التحقيق مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث، الطبعة: الأولي، 1410هـ. Nəticə: Bukimin sənədləri, əhli-sünnənin böyüklərinin etiraflarını nəzərə aldıqda məlum olur ki, xanımın gecə dəfn olmasına səbəb onun öz vəsiyyəti olub. Çünki həzrət istəməyib ona zülm edənlər onun cənazəsinə namaz qılsınlar. Bu yolla da xilafəti qəsb edənlərə qarşı qəzəbini tarixin silinməz səhifələrinə yazaraq sonra gələn nəsillər üçün əbədiləşdirdi. “Fatimə mənim bir hissəmir. Onun qəzəbi mənim əzəbimdir.” { Səhihi-Buxari cild 5, səh. 75. “Səhabənin fəzilətləri” bölümü. } “Fatimə cənnət qadınlarının seyyidəsidir.” { Səhihi-Buxari cild 5, səh.74. “Səhabənin fəzilətləri” bölümü. } Xanım Fatimə (ə) Əbu-Bəkrə beyət etmədən vəfat etdi. Həmçinin vəfat edəndə də Əbu-Bəkrə qarşı o qədər qəzəbli halda vəfat etdi ki, meyyit namazını qılmağa hətta cənazəsinin ardıyca yeriməyə belə razı deyildi. Necə ki, Buxari, Əbu-Bəkrin Xanım Fatiməyə (ə) Rəsulallahdan (s) ona qalan mirasını haram etməsi barədə, Aişəyə istinad edərək rəvayət etmişdir: “… Rəsulallahın (s) qızı Fatimə Əbu-Bəkrə qarşı qəzəbləndi və vəfat edənə qədər onunla danışmadı. Xanım Fatimə də (ə) Peyğəmbərin (s) vəfatından sonra cəmi 6 ay yaşadı…; Onun əri Əli kecə vaxtı onu dəfn etdi. Əbu-Bəkrə nə onu görməyə, nə də cənazə namazına gəlməsinə icazə vermədilər.” { Səhihi-Buxari. Cild 5, səh. 382. “Məğazi” bölümü. “Xeybər müharibəsi” babı. } Xanım Fatimənin (ə) Əbu-Bəkrə qarşı qəzəbi o həddə gəlib çatmış idi ki, meyyit namazı qılmaması üçün, Həzrəti Əliyə (ə) vəsiyyət etmişdi. Bundan əlavə, cənazəsinin ardınca gəlməsinə belə razı deyildi. Buna görə də Həzrəti Əli (ə) Xanımın pak cəsədini kecə vaxtı gizli şəkildə dəfn etdi. “Əbu-Bəkr Xanım Fatiməyə (ə) istədiklərindən heç nə vermədi. Onun bu əməlinə görə, Xanım qəzəbli qaldı və vəfat edənə qədər onunla danışmadı. Xanım Peyğəmbərdən (s) sonra cəmi 6 ay ömür sürdü. Onun əri Əli (ə) kecə vaxtı onu dəfn etdi. Əbu-Bəkrə nə onu görməyə, nə də ki, cənazə namazına gəlməsinə icazə vermədilər.” { Səhihi-Buxari cild 5, səh. 382. Məğazi bölümü. Xeybər babı. } Bu rəvayətləri Buxari öz səhihində Aişəyə istinad edərək zikr etmişdir. WWW.EHLİBEYT.İNFO  

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 12.01.2025

Cənnət xanımlarının Seyidəsi həzrət Fatimeyi-Zəhranın (s.ə) təvəllüdü

Be`sətin 5-ci ili, cəmadius-sani ayının 20-ci günü, imamət və vilayətin 11 parlaq ulduzunun mehriban anası həzrət Fatimeyi-Zəhra (s.ə) Məkkə şəhərində dünyaya göz açdı.Varlıq aləmini üzünün nurlu camalı ilə nurlandırdı. (Vəqayiul-əyyam; səh-290). Belə nəql olunubdur ki, “Merac” gecəsi Allah təala Öz əziz Peyğəmbərinə (s) iyi və rəngi mələkləri təəccübləndirən bir alma hədiyyə verdi. Allah Peyğəmbərə (s) almanı yeməsini əmr etdi. Həzrət (s) almanı böləndə ondan bir nur parıldadı. Cəbrail (ə) dedi: “Ya Rəsuləllah, bu Fatimənin (s.ə) nurudur. O sənin sülbündən gələn bir qızdır”. (Məaniul-Əxbar; səh-376. Biharul-Ənvar; c. 42, s.18). Besətin 4-cü ili şaban ayının 10-u, Cəbrail (ə) Peyğəmbərə (s) Fatimənin (s.ə) dünyaya gəlməsinə zəmin yaratmaq üçün müqadimə olaraq həzrət Xədicədən (s) qırx gün uzaq qalmasını dedi. Bundan sonra Həzrət (s), qırx gün gündüzlər oruc tutur, hər axşam iftar vaxtı Fatimə binti Əsədin evinə gedir və cənnət yeməkləri ilə iftar edirdi. Beləliklə qırxıncı axşam əmr gəldi ki, Xədicənin (s) evinə get. Allah, bu gecə sənin sülbündən pak bir zürriyyə yaradacağına görə Öz zatına and içib. Həzrət yerindən qalxıb Xədicənin (s) evinə getdi. (Əl-ədədul-qəviyyə; səh-220. Biharul-ənvar; c-16, səh-78). Ana bətnində Hamiləlik dövründə, həzrət Zəhra (s.ə) anasının bətndə onunla söhbət edirdi. Anasına təsəlli verir, onu səbirli və dözümü olmağa dəvət edirdi. Peyğəmbər (s) Xədicəyə (s) buyurdu: “Cəbrail (ə) mənə müjdə verdi ki, dünyaya gələcək körpə, qızdır, vücudu pak və bərəkətlidir. Mütəal Allah mənim nəslimi ondan (Fatimədən (s.ə) tər.) və vəhy sona çatandan sonra yer üzündə Öz canişini etsin deyə ümmətin imamlarını (ə) onun nəslindən qərar verəcək”. (Biharul-Ənvar; cild-16, səh-78). Tarixdə yazlıb: Həzrət Xədicədə (s) doğuş ağrılarının təsirləri özünü göstərəndə, Qureyş qadınlarının çağırmaq üçün xəbər göndərdi. Amma kimsə onun köməyinə gəlmədi. Çünki onlar Xədicənin (s) Peyğəmbərlə (s) evlənməsinə razı deyildi. Həzrət Xədicə (s) bu hərəkətdən qəmgin oldu. Elə bu vaxt dörd qadın onun başı üzrində zahir olub dedilər: “Ey Xədicə (s)! Kədərlənmə! Biz Allahın elçiləriyik! Biz sənin bacılarınıq. Mən Sara və səninlə cənnətdə bir olan bu xanım Məzahimin qızı Asiya (Fironun həyat yoldaşı tər.), bu İmranın qızı Məryəm və bu da, Şüeybin qızı Səfuradır. Allah bizi sənə kömək etmək üçün yanına göndərdi”. Fatimə (ə.s) dünyaya gəldi! Həzrət Xədicə (s) Fatimeyi-Zəhranı (s.ə) pak və pakizə dünyaya gətirdi. Bu vaxt onun vücudunun parlaq nuru parıldayaraq Məkkənin bütün evlərini işıqlandırdı. O nur bütün aləmə yayıldı. Xədicəyə (s) köməyə gələn qadınlar, yeni doğulmuş körpəni Kövsər suyu ilə yuyub müşk və ənbər iyli ağ parçaya bükdülər. Fatimənin (s.ə) ilk kəlamı bu oldu: “Əşhədu ən la ilahə illəllah. Və ənnə əbi rəsulullah. Seyyidul-ənbiya və ənnə bə`li seyyidul-əvsiya. Və ənnə vələdi, seyidul-əsbat”. Sonra o cənnət xanımlarına adları salamladı. Onlar təbəssüm etdilər. Bu vaxt, asimanda indiyə kimi misli görünməmiş bir nur parladı. Ona görə də, onun adını Zəhra (s.ə) qoydular. (Biharul-ənvar; c-16, səh-80. Əl-ədədul qəviyyə; səh-222). Veb-saytın materiallarından istifadə zamanı istinad (www.Ehlibeyt-AkA.com) edilməlidir!!!

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 12.01.2025

Fatiməni sevmək 100 yerdə fayda verər

Allahın Rəsulu (s.a.v.v.) buyurdu: “Ey Salman! Fatiməni sevmək 100 yerdə fayda verər, onların ən asanı (yüngülü) bunlardır: vəfat edərkən, qəbrdə, əməllərin ölçülərkən (mizanda), məhşərdə (Qiyamətdə toplantı yerində), siratda, mühasibədə (hesab verərkən). Bəs bilin ki, qızım Fatimə kimdən razı qaldısa, mən də ondan razı qalaram və mən kimdən razı qaldımsa Allah da ondan razı qalar və qızım Fatimə kimə qəzəblənərsə, mən də ona qəzəblənərəm və mən kimə qəzəblənərəmsə Allah da ona qəzəblənər. Ey Salman! Ona və onun əri Əmirul-mimininə zülm edən üçün vəyl vardır (cəhənnəmin vəyl dərəsində əzab) və onun (məsum və təqvalı) övladlarına və şiələrinə (köməkçiləri və tərəfdarlarına) zülm edənə də vəyl vardır”. 1. “Fəraidus-səmtəyn” c.2, bab-11, hədis-219; 2. “Kəşful-ğummə” c.1, səh 467.

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 11.01.2025

Xanım Zəhra (s.ə) əhli-sünnə güzgüsündə (2)

1-Fədək hadisəsi. 2-Xanım Zəhranın evinə olunmuş hücum. Fədək bildiyiniz kimi Xeybər qalası yaxınlığında, Mədinənin təqribən 140 km-də yerləşən bir ərazinin adıdır. Fədək torpağı özünün coşan bulaq və çoxlu xurmalıqları ilə məşhur idi. Bu ərazi müsəlmanların heç bir döyüş keçirtmədiyi halda Allah Rəsuluna hədiyyə verilmişdi. Məşhur əhli sünnə tarixçisi Təbəri yazır: “Xeybər döyüş qənimətlərindəndir və bütün müsəlmanlara məxsusdur. Amma Fədək Rəsulullahın xalis mülki idi, yəni yalnız Ona məxsus idi. Çünki müsəlmanlar onu ələ keçirtmək üçün heç bir zəhmət çəkməmişdilər” (Tarixi Təbəri c2 s138,Zəhəbi “Tarixul İslam”c2 s226). Allah Rəsulunun heç bir döyüş keçirtmədən əldə etdiyi hər bir şey yalnız və yalnız Ona məxsusdur . Odur ki, bu cür əmlak və mallar qənimət kimi müsəlmanlar arasında bölüşdürülmür. Sözümüzün dəlili Həşr surəsinin 6-cı ayəsidir. Beləki Allah-Təala buyurur: “Allah onlar(ın malların)dan («fəy» şəklində) öz peyğəmbərinə nəyi qaytardısa, (hamısı Allah Rəsuluna məxsusdur, çünki) siz on(u almağ)a nə at çapmısınız və nə də dəvə sürmüsünüz (və onun üstündə müharibə etmisiniz). Lakin Allah Öz peyğəmbərlərini istədiyinə hökmran edər və Allah hər şeyə qadirdir”. Bəs görəsən Peyğəmbər(s) Fədəki Həzrəti Zəhraya bağışlamışdırmı? Buna dair hər hansı bir dəlil movcuddurmu? Əllamə Cəlaləddin Siyuti nəql edir: “İsra surəsinin 26 cı ayəsindəki “Yaxınlarının haqqını ödə” ayəsi nazil olandan sonra Peyğəmbər (s) Fatiməni çağırdı və “Fədək”adlanan ərazini ona hədiyyə verdi. (Əd Durrul-Mənsur c 5, s 2873; Musnədi Əbu-Yəla c 2, s 334; Şovkani Fəthul-qədir c 3, s 224 ). Qısa şəkildə dediklərimizdən məlum olur ki, Fədək bağları Həzrəti Peyğəmbərin(s) şəxsi mülki olmuşdur və o da aşkardır ki, Fədək torpağı Həzrəti Zəhraya atası Peyğəmbər tərəfindən verilmiş hədiyyədir. Rəsulullahdan(s) sonra 1-ci xəlifə hakimiyyəti ələ keçirdəndən sonra Allah Rəsulunun öz sevimli qızına bəxşiş etdiyi Fədək bağlarını musadirə etdi. Həzrəti Zəhra(s.ə) öz haqqını tələb etmək üçün Əbu Bəkrə xəbər göndərsə də onun bu istəyi rədd edildi. Bu barədə əhli sünnənin bir çox mötəbər kitablarında söhbət açılmışdır. Məşhur əhli sünnə kitablarından olan Səhihi Buxari kitabının Məğazi bölməsinin Xeybər qəzvəsi babında bu haqda belə yazılır: ” Ürvə Aişədən nəql edir ki, Rəsulullahın (s) qızı Fatimə (s.ə) Əbu Bəkrə xəbər göndərərək Allahın Mədinə və Fədəkdə Rəsulullaha iadə etdiyi mallardan olan mirasını və Xeybər xumsundan qalan malları istədi. Bunun cavabında Əbu Bəkr dedi: Rəsulullah(s) “Bizlər özümüzdən sonra miras qoymarıq. Bizdən qalan şeylər sədəqədir.” buyurmuşdur…….. Beləliklə Əbu Bəkr bu mallardan Fatiməyə heç bir şey vermədi. Fatimə də Əbu Bəkrə qəzəbləndi və ölənə qədər onunla danışmadı. Fatimə (s.ə) Rəsulullahdan sonra 6 aydan çox yaşamadı. O dünyasını dəyişəndə Həzrəti Əli (ə) Əbu Bəkrə (dəfndə iştirak etməyə) icazə vermədi, gecə ikən ona namaz qıldı və gecə də onu dəfn etdi. (Səhihi Buxarinin Mənaqib kitabı 3c s200; Səhihi Müslim cihad kitabı s1380 hədis 52; Musnədi Əhməd ibn Hənbəl 1c s 6 və s.) Buxari və Müslimin Fədəyi miras adlandırması onların məşhur adətlərindən olan hədislərə əl gəzdirmək və onları olduğu kimi rəvayət etməmək qəbilindəndir. Unutmayaq ki, Fədək miras deyildi və Peyğəmbərin öz sağlığında xanıma verdiyi hədiyyə idi. Hətta Fədəyin hədiyyə deyil miras olduğunu fikrinə baxdığımız halda belə Əbu Bəkrin qondardığı “Peyğəmbərlər özlərindən sonra irs qoymazlar ” hədisi açıq aşkar Allah Təalanın sözü ilə ziddir. Qurani Kərimdə bir neçə yerdə bu haqda söhbət açılıb. Bu movzuya Məryəm surəsinin 6 cı ayəsini misal göstərə bilərik. Allah təala Həzrəti Zəkəriyyə peyğəmbərin dilindən belə nəql edir ki, “Mənə Öz tərəfindən bir canişin əta et ki,mənim və ali Yəqubun varisi olsun” (Məryəm 6). Göründüyü kimi ” Peyğəmbələrin varisi olmur, peyğəmbərlər irs qoymur ” sözləri hamısı bəhanə və düşünülmüş addım idi. Məgər biz Allah təalanın sözünü buraxıb hansısa bir insanın sözünə əməl etməliyik?! Hətta Əbu Bəkr bu rəvayətdə Peyğəmbəri Əkrəmin mirasını sədəqə adlandırır. O elə bir rəvayətə istinad edərək Xanım Zəhranın tələbini rədd edir ki, onun ravisi yalnız özüdür və bu hədisi ondan başqa heşkim nəql etməmişdir. Necə ki İbn Əbil Hədid yazır: “Məşhur nəzəriyyə budur ki, irsin inkar olunması hədisini Əbu Bəkrdən başqa heç kəs rəvayət etməmişdir”.(Nəhcul bəlağənin şərhi c2, s82) Bir şəxsin öz xeyrinə hədis düzəldərək nəql etməsi hansı dərəcədə məqbul hesab edilə bilər? Digər tərəfdən bir şəxs həm ruhi cəhətdən, həm də cismi cəhətdən Peyğəmbərin bir parçasıdırsa, cənnət xanımlarının ən üstünü olarsa və gəlib Fədəkin ona məxsusluğunu deyərsə onun bu sözünü təkzib etmək, onu yalanlamaq demək deyilmi? Məgər Həzrəti Zəhranın özünə məxsus olmayan bir şeyi tələb etməsi idimi? Cənnət xanımlarının ən üstünü olan bir şəxs yalan danışan hesab oluna bilərmi?! Məgər yalançı cənnətə gedib orada ən üstünlərdən ola bilərmi? Əgər biz Peyğəmbərlərin irs qoymadığını qəbul etsək belə bu yalnız bir dənə şərii hökm ola bilər. Necə oldu ki,bu hökmü Xanım Zəhra, Həzrəti Əli(ə) və digər səhabələr eşitmədilər və yalnız Əbu Bəkr eşitdi?! Əgər bu məsələ Əbu Bəkrin dediyi kimi idisə Həzrəti Peyğəmbərin (s) onu öz Əhli beytindən məxfi saxlaması hansı dərəcədə düzgün iş hesab oluna bilər? Bəzi avamlar belə başa düşürlər ki, sanki Xanım Zəhra hansısa dünya malına görə xəlifəyə qarşı çıxmışdı. Daha anlamırlar ki, dünyapərəstin cənnətdə nə işi var?! Əgər ( bu fikirdən Allaha pənah aparırıq) cənnət xanımlarının ən üstünü dünyapərəstdirsə onda cənnət kimlərin yeri hesab olunur? Bu sözü deyənlərin Allah təalanın cənnət əhlini hansı şəkildə vəsf etdiyi həqiqətindən nə qədər qafil olmaları üzə çıxır. Hamıya məlumdur ki, xanım (s.ə) hansısa bir bağa görə yox, xüsusi bir hədəfə görə mübarizə aparırdı.O hədəf qəsb edilmiş xilafət və onu qəsb edənlərin kim olduğunu üzə çıxarmaq idi. Maraqlı və diqqət olunası mühüm nöqtələrdən biri də budur ki, Əbu Bəkrdən sonra xəlifə olan Ömər Peyğəmbərin (s) sədəqələrindən bir qismini Həzrəti Əliyə(ə) və Abbasa vermişdi. Halbuki Əbu Bəkr hakimiyyəti dövründə bu sədəqələrdən heç birini Xanım Zəhraya (s.ə) verməmişdi. Bu əməlinə israr edərək, hətta and içərək Peyğəmbər sünnəsinə əməl etdiyini iddia etmişdir. Əgər sədəqələrin qaytarılmaması sünnətə əməl etmək idisə, niyə görə Əbu Bəkrdən sonra Ömər sədəqələrdən bir qismini qaytarmaq qərarına gəldi? Bu iki şəxsin bir-birinin əksinə etdiyi əməllərdən hansının sünnət olduğunu qəbul edək? Çox qəribədir, elə deyilmi? Bu dediyim mətləbi Səhihi Buxari əsərindəki “Xums” kitabının 1ci babının 3093 cü hədisində görmək olar. İndi siz deyin sədəqə bəhsində Allah rəsulunun (s) sünnəsini Ömər düz yerinə yetirmişdi, ya Əbu Bəkr? Hansının işini məqbul hesab etməliyik? Təkidlə iddia və etidaq etdiyiniz “səhabələrin hamısının ədalətli olduğu” fikri ilə birgə buna nə ad qoymaq olar? 3093 – فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ – صلى الله عليه وسلم – قَالَ « لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ » . فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ – صلى الله عليه وسلم – فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ ، فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ – صلى الله عليه وسلم – سِتَّةَ أَشْهُرٍ . قَالَتْ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ – صلى الله عليه وسلم – مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكٍ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ ، فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ ، وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ – صلى الله عليه وسلم – يَعْمَلُ بِهِ إِلاَّ عَمِلْتُ بِهِ ، فَإِنِّى أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ . فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِىٍّ وَعَبَّاسٍ ، فَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكٌ فَأَمْسَكَهَا عُمَرُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ – صلى الله عليه وسلم – كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِى تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ ، وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِىَ الأَمْرَ . قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ إِلَى الْيَوْمِ . أطرافه 3712 ، 4036 ، 4241 ، 6726 – تحفة 10678 أ Allah Rəsulunun(s) sevimli qızına olunan zülmlər bu dediklərimizlə bitmədi. Birinci xəlifəyə beyətdən imtina edənlərin sırasında olan və onların ən öncüllərindən sayılan Xanım Zəhranın evinə hücum edildi. Bəli elə bir evə hücum edildi ki, Allah yanında xüsusi dəyərə malik idi. Beləki Nur surəsinin 36-cı ayəni ((Bu ilahi nur) Allahın (ad, məqam və binalarının) ucaldılmasına və orada Öz adının çəkilməsinə icazə verdiyi evlər (məscidlər və məsumların məqbərələrin)dədir. Həmin evlərdə səhərlər və axşamlar Onu pak sifətlərlə mədh edərlər)) Həzrəti Peyğəmbər(s) oxuduğu zaman bir nəfər soruşdu: Bu ev hansıdır? Həzrət buyurdu: Peyğəmbərlərin evləri. Əbu Bəkr qalxıb “Bu evdə onlardandırmı”- Əli (ə) və Fatimə(s) nın evinə işarə edərək –deyə soruşdu. Həzrət buyurdu: Bəli o ev onların ən üstünlərindəndir. (Əl Kəşşaf vəl Bəyan c7 s109; Əbu İshaq əs Sələbi ən Nişaburi “Daru ihyait turasil ərəbi” Beyrut 1422, təhqiq İmam əbu Muhəmməd bin Aşur; Əd Durrul Mənsur c6 s203, Cəlaləddin Siyuti “Darul Fikr” Beyrut 1993 ; Ruhul Məani fi təfsiril Quranil əzim c18 s184; Əllamə Alusi əl Bağdadi “Daru ihyait turasil ərəbi” Beyrut). Allah yanında ehtiramı əziz olan ev bir dəstə insan tərəfindən təcavüzə məruz qaldı. Qeyd edilənlər barədə çox qısa şəkildə bəzi mətləbləri izah etməyə çalışacağıq.Təbii ki,istifadə edəcəyimiz mənbələr öncə dediyimiz kimi yalnız əhli sünnə qaynaqlarıdı. İlk öncə evə olunan hücum barəsində bir neçə tarixi faktdan istifadə edəcəyik. Məşhur tarixçi Təbəri öz kitabında vəhy evinə hörmətsizlik olunmasını belə bəyan edir:   أتى عُمَرُ بنُ الْخَطّابِ مَنْزِلَ عَلیٍّ وَ فیهِ طَلْحَةٌ وَ الزُّبَیْرُ وَ رِجالٌ مِنَ الْمُهاجِرِینَ، فَقالَ وَاللهِ لاََحْرِقَنَّ عَلَیْکُمْ أَوْ لَتَخْرُجَنَّ إلى الْبَیْعَةِ، فَخَرَج عَلَیْهِ الزُّبیرُ مُصْلِتاً بِالسَّیْفِ فَعَثَرَ فَسَقَطَ السَّیْفُ مِنْ یَدِهِ، فَوَثَبُوا عَلَیْهِ فَأَخَذُوهُ   “Ömər ibn Xəttab Əlinin evinə gəldi. Təlhə, Zübeyr və mühacirlərdən bir qrup adam orada toplaşmışdı. Ömər onlara xitab edərək dedi: “Allaha and olsun! Beyət üçün evdən çıxmasanız evi yandıracağam!” Zübeyr qılıncını siyirmiş halda evdən çıxdı, birdən ayağı sürüşdü və qılınc əlindən düşdü. Başqaları hücum edərək qılıncı götürdülər.” . “Tarixi Təbəri”, 2-ci cild, səh. 443, Beyrut çapı. Bu məzmunda tam səhih sənədlərlə məşhur əhli-sünnə mühəddisi, Buxarinin şeyxlərindən olan İbn Əbi Şeybə özünün “əl Musənnəf” kitabının 8-ci cildinin 572-ci səhifəsinin Məğazi kitabında da söz açmışdır. Ən acınacaqlı nöqtələrdən biri də ikinci xəlifənin Allah Rəsulunun sevimli qızının evdə olmasına əhəmiyyət verməməsi idi. O evi yandırmaq qərarına gəldikdə Xanım Zəhranın evdə olması belə onu fikrindən daşındırmadı. Məşhur tarixçi ibn Qüteybə Deynəvəri “Əl-imamətu vəs-siyasət” kitabında belə yazır:   إنّ أبابَکْر(ض) تَفَقَّدَ قَوْماً تَخَلَّفُوا عَنْ بَیْعَتِهِ عِنْدَ عَلیّ کَرَّمَ اللهُ وَجْهَهُ فَبَعَثَ إِلَیْهِمْ عُمَرُ فَجٰاءَ فَنٰادٰاهُمْ وَ هُمْ فی دٰارِ عَلیٍّ، فَأَبَوْا أَنْ یَخْرُجُوا فَدَعٰا بِالْحَطَبِ وَ قٰالَ: وَالَّذی نَفْسُ عُمَرَ بِیَدِهِ لَتَخْرُجَنَّ أَوْ لأَحْرَقَنَّهٰا عَلىٰ مَنْ فِیهٰا، فَقِیلَ لَهُ: یٰا أَبٰا حَفْصٍ إِنَّ فِیهٰا فٰاطِمَةَ فَقٰالَ، وَإِنْ!   Əbubəkr Öməri, beyətdən imtina edərək Əlinin evinə yığılanların ardınca göndərdi. O, Əlinin evinə çatanda “çölə çıxın!” – deyə səsləndi. Onlar bu işdən imtina etdikdə Ömər odun yığdı və dedi: ” Ömərin canı Onun əlində olan Allaha and olsun! Evdən çıxmasanız, hamınızla bir yerdə evi yandıracağam!” Bir kişi Ömərə dedi: “Ey Əbuhəfsə! (Ömərin künyəsidir) Peyğəmbərin qızı Fatimə bu evdədir!”. O dedi: “Hətta o da orada olsa (yandıracağam)! (“Əl-imamətu vəs-siyasət”, İbn Qüteybə, səh.12, “Misirin “Məktəbətut-ticariyyətil-Kübra” çapxanası.) Bəziləri bu iradı irəli sürüblər ki, guya ikinci xəlifə evi yandırmamış sadəcə beyətdən imtina edənləri təhdid etmişdir. Məsələnin belə olduğunu fərz etsək belə bu zaman bir neçə sual meydana gəlir. Niyə Həzrəti Əli, Xanım Zəhra, Təlhə, Zubeyr və başqa səhabələr( bəzi mənbələrdə onların 28 nəfər olduğu qeyd olunur) birinci xəlifəyə beyətdən imtina etmişdilər? Əgər onların arasında heç bir ixtilaf olmamışdısa və onlar çox mehriban idilərsə bəs niyə ikinci xəlifə beyətdən ötrü təhdid və zor gücünə əl atmışdı? Bütün bunlar birinci xəlifənin xilafətini sual altına aparmaqdadır. Ancaq ikinci xəlifənin yalnız təhdidlə kifayətlənməsi məsələsinə gəldikdə isə bu heç də onların dediyi kimi deyil. Bu mətləbə dəlil Subki Şafeinin “Təbəqatuş Şafeiyyə” kitabının 3-cü cildi 456-cı səhifəsində Şafei məzhəbinin alimlərindən hesab etdiyi Məsudi Şafeinin “İsbatul-vəsiyyə” kitabında yazdığı tarixi faktı gətimək olar. Məsudi yazır: “Ona (evə) hücum etdilər, evin qapısını yandırdılar, onu(Əlini) zorla evdən çıxartdılar, xanımların seyyidəsini qapıda elə sıxdılar ki, Mohsin siqt oldu. فهجموا عليه وأحرقوا بابه ، واستخرجواه منه كرهاً ، وضغطوا سيّدة النساء بالباب حتّى أسقطت محسناً . اثبات الوصية ، ص143. Xanım Zəhrayi Mərziyyənin başına gətiriləcək bu müsibətlərin illər öncə Həzrəti Peyğəmbərin(s) dilindən söylənilməsinə də əhli sünnə mənbələrində rast gəlinir. Şəmsuddin Zəhəbinin ustadlarından olan və “Təzkirətul huffaz” kitabında xeyli təriflədiyi İmam Cuini, özünün “Fəraidus-Səmteyn” kitabında bu haqda belə yazdığı nəzərləri cəlb edir:   وسمعت من الامام المحدث الاوحد الاكمل فخر الاسلام صدر الدين ابراهيم بن محمد بن المؤيد بن حمويه الخراساني الجوينى … وكان شديد الاعتناء بالرواية وتحصيل الاجزاء حسن القراءة مليح الشكل مهيبا دينا صالحا . تذکرة الحفاظ ج 4 ، ص 1505- 1506 ، رقم 24 .     İmamul-hərəmeyn Cuini Həzrəti Peyğəmbərin(s) dilindən belə nəql edir ki , Allah Rəsulu belə buyururdu: “Hər zaman Fatiməni görəndə yadıma məndən sonra ona üz gətirəcək səhnə düşür, sanki zillətin onun evinə üz gətirdiyini, hörmətinin tapdalandığını, haqqının qəsb edildiyini, öz irsindən məhrum edildiyini, qabırğasının sındırıldığını, rəhmindəki uşağın siqt edildiyini, “ey Muhəmməd” deyərək nalə etdiyini lakin bir kəsin belə ona cavab vermədiyini, fəryad edərək kömək istədiyini ancaq heç kəsin onun fəryadına çatmadığını görürəm. O mənim Əhli beytimdən mənə qovuşacaq ilk şəxsdir. Mənim yanıma qəmli, giriftar və öldürülmüş halda daxil olar. Mən o zamanda deyərəm: “İlahi ona zülm edənə lənət et və onun haqqını qəsb edəni cəzalandır, onu xar edəni xar et, övladının siqt olmasına səbəb olan kəsi cəhənnəmində əbədi saxla”. Bu zaman mələklər amin deyər.” وَ أَنِّي لَمَّا رَأَيْتُهَا ذَكَرْتُ مَا يُصْنَعُ بِهَا بَعْدِي كَأَنِّي بِهَا وَ قَدْ دَخَلَ الذُّلُّ في بَيْتَهَا وَ انْتُهِكَتْ حُرْمَتُهَا وَ غُصِبَتْ حَقَّهَا وَ مُنِعَتْ‏ إِرْثَهَا وَ كُسِرَ جَنْبُهَا [وَ كُسِرَتْ جَنْبَتُهَا] وَ أَسْقَطَتْ جَنِينَهَا وَ هِيَ تُنَادِي يَا مُحَمَّدَاهْ فَلَا تُجَابُ وَ تَسْتَغِيثُ فَلَا تُغَاثُ … فَتَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَلْحَقُنِي مِنْ أَهْلِ بَيْتِي فَتَقْدَمُ عَلَيَّ مَحْزُونَةً مَكْرُوبَةً مَغْمُومَةً مَغْصُوبَةً مَقْتُولَة .   فَأَقُولُ عِنْدَ ذَلِكَ اللَّهُمَّ الْعَنْ مَنْ ظَلَمَهَا وَ عَاقِبْ مَنْ غَصَبَهَا وَ ذَلِّلْ مَنْ أَذَلَّهَا وَ خَلِّدْ فِي نَارِكَ مَنْ ضَرَبَ جَنْبَهَا حَتَّى أَلْقَتْ وَلَدَهَا فَتَقُولُ الْمَلَائِكَةُ عِنْدَ ذَلِكَ آمِين‏ . فرائد السمطين ج2 ، ص 34 و 35 .. Hətta Əbu Bəkrin sonralar etdiyi etiraf bir daha sübut edir ki, bəzi “səhabələr” Allah Rəsulunun möhtərəm qızının ehtiramını saxlamamış və ona ağıla gəlməz zülmlər etmişdilər. İbn Cərir Təbəri “Tarixul-uməmi vəl-muluk”kitabında yazır (2 c, 619səh) “….Əbu Bəkr dedi:- Dünyada heç bir şey haqqında təəsüf etmirəm. Yalnız gördüyüm 3 işə görə təəssüf edirəm. Ey kaş onları etməyəydim!……Ey kaş Fatimənin evinə qarşı hörmətsizlik etməyəydim, hətta mənə qarşı müharibə elan etsəydilər belə!” (Məsudi «Murəvvicuz-zəhəb» (2c, 194səh), Təbərani «əl-Mucəmul-kəbir» (1c, 62səh), Şəmsuddin Zəhəbi Tarixul İslam c3, s 117). أما إني لا آسى على شيء إلا على ثلاث فعلتهن ، وثلاث لم أفعلهن ، وثلاث وددت أني سألت رسول الله صلى الله عليه وسلم عنهن : وددت أني لم أكن كشفت بيت فاطمة وأن أغلق علي الحرب . تاريخ الإسلام ، ج3 ، ص118 و تاريخ الطبري، ج 2، ص 619، ج 3 ص 430 ط دار المعارف بمصر و الامامة والسياسة – ابن قتيبة الدينوري ، تحقيق الزيني – ج 1 – ص 24 و تاريخ مدينة دمشق – ابن عساكر – ج 30 – ص 422 و شرح نهج البلاغة – ابن أبي الحديد – ج 2 – ص 46 – 47 و المعجم الكبير – الطبراني – ج 1 – ص 62 و مجمع الزوائد – الهيثمي – ج 5 – ص 202 – 203 و مروج الذهب ، مسعودي شافعي ، ج1 ،‌ ص290 و ميزان الاعتدال – الذهبي – ج 3 – ص 109 و لسان الميزان – ابن حجر – ج 4 – ص 189 و كنز العمال ، المتقي الهندي ، ج 5 ، ص631 و Xanım Zəhraya qarşı olunan zülmlər o həddə çatmışdı ki, xanım ona zülm edən insanları öz sağlığında danışdırmadı və birinci xəlifəyə beyət etmədi, hətta həmin insanların onun cənazə namazında iştirak etməmələrini də Həzrəti Əlidən (ə) istəmişdi. Əli də (ə) xanımın vəsiyyətinə uyğun olaraq əməl etdi. Buxarinin Səhihində deyildiyi kimi Xanım Fatimə vəfat etdiyində həyat yoldaşı Əli onu gecə ikən dəfn etdi və Əbu Bəkrin iştirakına icazə vermədən ona namaz qıldı. وَعَاشَتْ بَعْدَ النبي صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ فلما تُوُفِّيَتْ دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلًا ولم يُؤْذِنْ بها أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عليها. صحيح البخاري، ج 4، ص 1549، ح3998، كتاب المغازي، باب غزوة خيبر Bəli Xanım Zəhranın birinci xəlifəyə beyət etməməsi gün kimi hamıya aydındır. Düşündürücü nöqtələrdən biri də budur ki, zəmanəsinin imamına beyət etmək bütün islam aləmində sabit olan bir qanundur. Bu barədə əhli sünnə mənbələrində də bir sıra rəvayətlər nəql olunmuşdur. Misal ünvanında Müslimin öz Səhihində gətirdiyi hədisi göstərmək olar: “Kim boynunda bir beyət olmadığı halda ölsə, cahiliyyə ölümü kimi (bir ölümlə) ölür”.(Səhihi Müslim kit İmarə həd 1851 ,4899) وَمَنْ مَاتَ وَلَيْسَ فِي عُنُقِهِ بَيْعَةٌ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً.(1851 Hədisdən məlum olur ki, beyətdən imtina etmək cahiliyyət ölümü ilə dünyadan getməkdir. Əhli sünnəyə görə Xanım Zəhranın zəmanəsindəki imamın Əbu Bəkr olduğunu nəzərə alsaq və Xanım Zəhranın da ona beyət etmədiyini qəbul etsək, o zaman bir sıra suallar yaranacaq. Necə ola bilər ki, Xanım Fatimə öz zəmanəsinin imamına beyət etmədən cənnət xanımlarının ən üstünü ola bilir? Halbuki yuxarıda qeyd edildi ki, belə bir şəxsi cahiliyyət ölümü gözləyir. Belə möhkəm sualın yeganə cavabı bundan ibarətdir ki, Xanım Zəhra yaşadığı zəmanənin imamı Əbu Bəkr olmamışdır. Həmçinin Xanım Zəhra ilə bu şəxslər arasında heç bir ixtilaf olmamışdırsa, nə üçün Həzrəti Əli(ə) Xanımı gecə dəfn edir? Nə üçün dəfni məxsusi olaraq seşilmiş şəxslərlə yerinə yetirir? Nə üçün xəlifə və onun ətraındakılara xəbər vermir? Niyə Allah Rəsulunun ən sevimli qızının qəbri gizlin qalır? Məgər bu qədər aşkar olan məsələni anlamamaq məqbul hesab edilə bilərmi? Əlbəttə bütün bu deyilənlər yalnız təəssübkeş, haqqı görüb onu danan insanlara qaranlıq qala bilər. Xanım Zəhranın bu düşünülmüş və hədəfli mübarizəsi bir daha bu insanların iç üzünü açaraq tarixə unudulmaz və olduqca dəyərli mesajlarını vermişdir. Allah Rəsulundan sonra onun ən sevimli qızını incidən insanlar , həqiqətən Allahı və onun Rəsulunu incidərək özlərini əbədi əzaba düçar etmişlər. Allahu təala Əhzab surəsinin 57 ci ayəsində buyurur:” « Allahı və Onun Peyğəmbərini incidən şəxslərə Allah dünya və axirətdə lənət etmişdir. Onlar üçün həqarətli bir əzab hazırlamışdır». (Əhzab ayə. 57) Necə ki Həzrəti Peyğəmbər buyurmuşdu: «Fatimə mənim canımın bir parasıdır, hər kəs ona əziyyət etsə sanki mənə əziyyət edib» (Səhih Buxari və Səhih Muslim) Həmin şəxslər bu böyük Xanıma əziyyət verərək özlərinin həqiqi kimliklərini aşkara çıxartmışdılar. İlahi, bizləri O pak və müqəddəs xanımla məşhur et. Amin Şiə Elmi Araşdırmalar Mərkəzi www.Shia.az Müəllif: Xanmirzə Huseynov

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 11.01.2025

Xanım Zəhra (s.ə) əhli-sünnə güzgüsündə (1)

Bismilləhir-Rahmənir-Rəhim Müqəddəs islam dininin bərəkətli məktəbi daim özünün nümunəvi insanları ilə tanınmışdır. Bütün bəşəriyyətə örnək olan bu insanlardan ən üstünləri ilahi təlimlərdən qidalanaraq elə bir məktəb təsis ediblər ki, həm özləri yaşadıqları zamanda, həm də onların mübarək həyatından sonra bu məktəbin prinsipləri daim bəşəriyyəti səadətə doğru aparmaqda əsas mehvər rolunu oynamışdır. Müsəlman aləmində məşhurlaşmış bu dahi şəxsiyyətlərdən biri də öz zəmanəsində heç bir dəyərə malik olmayan qadınlıq məfhumunun mənfi sindromlarını sözləri və əməlləri ilə sındıran, əsl qadının necə olacağını bəşəriyyətə əyani surətdə çatdıran, qısa lakin olduqca səmərəli və bərəkətli ömür yolu keçən Həzrəti Fatiməyi-Zəhradır. Bizim bu xanım barədə olan tanıtma cəhdimiz dəryadan bir damla misalındadır. Məqaləmizdə bu xanım barədə olan bəzi məsələlərə yalnız və yalnız əhli sünnə mənbələrindən istifadə edərək qısa şəkildə işarə etməyə çalışacağıq. İlk öncə Xanım Zəhranın (s.ə) əhli sünnə kitablarına əsasən kim olduğuna nəzər salaq. Xanım Fatimə nütfəsi cənnət meyvələri ilə bağlanan və elə o səbəbdən də daim Allah Rəsulunun cənnətin iyini arzuladığı zaman qoxuladığı yeganə gülü və şərafətli qızı idi. Əhli sünnənin məşhur alimlərindən olan Suyuti özünün “Əd durrul mənsur” adlı əsərində Təbəranidən nəql edərək Aişənin dilindən bu haqda belə yazır: Rəsulullah (s.a.a) belə buyurdu: “Meraca qaldırıldığım zaman məni cənnətə daxil etdilər və mən cənnət ağaclarından olan bir ağacın yanında dayandım. O elə bir ağac idi ki, cənnətdə onun kimi gözəl, yarpaqları ağ və meyvəsi ləziz olan bir ağac görməmişdim. Onun meyvəsindən dərib yedim və bu mənim sülbümdə nütfəyə çevrildi. Yer üzünə qayıtdığımda Xədicə ilə bir araya gəldim və o da Fatiməyə hamilə qaldı. O zamandan bəri nə zaman cənnətin ətrini duymaq istəsəydim Fatiməni qoxulayardım” (Əd Durrul-Məndur isra su 1ci ayə; Müstədrək-us Səhiheyn, c.3, s.156; Usdül Ğâbə, c.5,s.520).   Xanım Zəhra bir çox cəhətdən Hz Rəsulullaha (s) bənzəyirdi.Tirmizi öz sünən adlı məşhur əsərində Aişədən belə nəql edir ki: ” Mən Rəsulullahın (s) qızı Fatimə qədər oturub durmasında, davranışında, ciddiyyət və təmkinli olmağında Rəsulullaha bənzəyən birini görmədim”. Həmçinin hədisdə bunlar da qeyd olunmuşdur ki, o xanım daim Allah Rəsulunun yanına gəldikdə Peyğəmbər(s) yerindən qalxıb onu qarşılayıb öpər öz yerində əyləşdirərdi. (Sunəni Tirmizî, Fəzailus səhabə kitabı, Fəzailu Fatimə babı c.2, s.319, hədis no: 3807; Sunənu Əbi Dâvud, s.223 hadis no: 4540; Mustədrək-us Səhiheyn, c.4, s.172; Fəth-ul Bâri, c.9, s.200; Musnədi-Əhməd, c.6, s.282 hədis no: 22343, 24839, 25209.)   Həzrəti Peyğəmbər(s) Xanım Zəhraya qarşı xüsusi mehribançılıqla davranırdı. Allah Rəsulunun ona qarşı olan rəftarı nəinki səhabələrə hətta Peyğəmbərin(s) başqa övladlarına olan münasibətindən də açıq aşkar fərqlənirdi. Xanım Zəhra Allah Rəsulunun səfərdən qayıdarkən ziyarət etdiyi ilk şəxs idi. Həmçinin Hz Peyğəmbər(s) səfərə gedərkən görüşüb vidalaşdığı sonuncu şəxs də Hz.Fatiməyi Zəhra idi. Zəhəbi “Təlxis” adlanan kitabında, Əbu Davud öz sünənində, Əhməd ibn Hənbəl özünün musnədində, Hakim Nişaburi “Mustədrəkul Səhiheyndə” və digər əhli sünnə alimləri öz əsərlərində bu mətləbə dəfələrlə işarə ediblər. Bütün bunlar Hz Peyğəmbərin Xanım Fatiməyi Zəhraya olan sonsuz diqqət və qayğısından xəbər verirdi. Bir sözlə desək Allah Rəsulu Xanım Zəhra ilə necə davranmağın yollarını bu ümmətə əyani surətdə başa salırdı. (Sunənu Əbu Dâvud, hədis no: 3680, əl-İntifa-u bi’l-Ac bölümü; Musnədi- Əhməd c.5, s.275 hadis no: 21329; Sunəni- Beyhəqi, c.1, s.26; Mustədrək-us Səhiheyn, c.1, s.489.)       Hz Zəhra barəsində tərif demək istəsək sözsüz ki, ən üstün tərif misalında Allahu təalanın Ona verdiyi dəyəri qeyd etmək lazımdır. Beləki Əhzab surəsinin 33 ayəsində buyurulan “…..Ey Əhli beyt! Allah sizdən çirkinliyi (günahı) yox etmək və sizi tər-təmiz (pak) etmək istər!”ayəsindəki kəlmələrə əsasən o Xanımın məsumluğu sözümüzü əsaslandırmaqdadır. Bir çox əhli sünnə mufəssirlərinin rəyinə görə bu ayənin Xanım Zəhra, Hz Əli, İmam Həsən və İmam Huseyn barəsində nazil olduğu hər kəs üçün aşkar olan bir məsələdir. İbn Teymiyyənin ən üstün hesab etdiyi əhli sünnə təfsirçilərindən biri olan Təbəri də bu ayənin adını qeyd etdiyimiz şəxslər barədə nazil olduğunu yazmışdır. Təbəri öz sözünə məşhur əhli sünnə alimi Müslimin səhihində yer alan hədisi və həmçinin digər səhih rəvayətləri nəql etməklə dəlil gətirmişdir. (Səhih Müslim kitabı, digər çapnan səh 1883, “Peyğəmbər (s.ə.(ə.)v) Əhli beytinin fəzilətləri” babı). Bir hədisdə Aişə nəql edir: “Peyğəmbər (s) sübh çağı qara yundan hazırlanmış əbasını üstünə atıb evdən çıxdı. Həsən ibn Əli gəldi. Peyğəmbər (s) onu əbasının altına saldı. Sonra Hüseyn gəldi və qardaşının yanına daxil oldu. Sonra Fatimə gəldi, o da daxil oldu. Sonra Əli gəldi və o da əbanın altına daxil oldu. Sonra Peyğəmbər (s) bu ayəni oxudu.” “…..Ey Əhli beyt! Allah sizdən çirkinliyi (günahı) yox etmək və sizi tər-təmiz (pak) etmək istər!” (Səhihi- Muslim, Fəzail-us Səhabə kitabı, c.4, 1883/2424) Tirmizi də öz sünənində bu ayənin barəsində aşağıdaki məzmunda hədisi nəql etmişdir. 4245 – حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِىُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ النَّبِىَّ -صلى الله عليه وسلم- جَلَّلَ عَلَى الْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ وَعَلِىٍّ وَفَاطِمَةَ كِسَاءً ثُمَّ قَالَ « اللَّهُمَّ هَؤُلاَءِ أَهْلُ بَيْتِى وَخَاصَّتِى أَذْهِبْ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَطَهِّرْهُمْ تَطْهِيرًا ». فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأَنَا مَعَهُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ « إِنَّكِ إِلَى خَيْرٍ ». قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ شَىْءٍ رُوِىَ فِى هَذَا الْبَابِ قال الشيخ الألباني : صحيح Ümmü Sələmə (radıyallahu anha) rəvayət edir: “Mən Rasulullahin (s.a.s) evinin qapısında ikən bu ayə nazil oldu: “…Ey əhli-beyt! Allah sizdən çirkinliyi (günahı) yox etmək və sizi tərtəmiz (pak) etmək istər! (Əhzab 33). Evdə Rasulullah (s.a.s), Əli, Fatime, Hesen ve Hüseyn var idi. Onlara bir örtük bürüdü və: “Allahım, bunlar mənim əhli-beytimdir, bunlardan çirkinliyi yox et və bunları təmizlə”- deyə dua etdi. Mən atılıb: “Ya Rasulullah, mən əhli-beytden deyiləmmi ?- deyə soruşdum”. Mənə: “Sən (yerinde dur, sən onsuz da) xeyirdəsən, sən Rasulullahın yoldaçəsan!” deye cavab verdi.( Tirmizî, Menaqıb, (3870).) Məşhur əhli-sünnə alimi Zəhəbi deyir ki: ” Fatimə, əri və oğulları haqqında bu ayə nazil olmuşdur: “ey Əhli beyt! Allah sizdən çirkinliyi yox etmək və sizi tərtəmiz etmək istər!”. Ayə nazil olduğu zaman Rəsulullah (s.a.a ) onları Kisa altına aldı və dedi: “Allahım! bunlar mənim əhli Beytimdir.” (“Tarix əl-İslam”, 3/44). Bu hədislərdə diqqət olunası nöqtə Allah Rəsulunun “Bunlar mənim Əhli beytimdir” deyə buyurmasıdır. Beləki Hz Peyğəmbər (s) bu sözü ilə Əhli beytin kimlərdən ibarət olduğunu insanlara çatdırmışdır. (Sünen-i Tirmizi, “Tefsir” kitabı, c.5, s. 351,3205; Mesabih-us Sunen (Beğavi), c.4. s.183 4796; Cami-ul Usul, c.9,155/6702, 6703 ve 6705; Müsned-i Ahmed, c.4 s.107; Müstedrek-ul Hakim, c.2 s.416, c.3, s.147-148.) Xanım Zəhra ümmətə sevilməyi və ehtiram edilməyi Allah tərəfindən vacib edilən şəxsdir.Allahu təala Şura surəsi 23 cü ayədəki yaxınlara məhəbbət və məvəddət etməyi müsəlmanlardan istəməsi dediyimiz mətləbin etimad olunacaq mənbəsidir. Göründüyü kimi Əhli-beytin (ə) kimlərdən ibarət olduğu və onları sevmənin nə dərəcədə vacib buyurulduğu və ümmət içərisində hansı məqam və hörmətə sahib olduqları aydın surətdə bəyan olunmuşdur. Öncə dediyimiz ayələrdə Qurani-kərim Əhli-beytin (ə) Əli, Fatimə, Həsən və Hüseyndən (ə) ibarət olduğunu və onların pakizəliyini və ruhi-mənəvi üstünlüyünü isbat edirdi. Həmçinin məhz Allah təalanın əmri ilə bu şəxsləri sevərək Hz Peyğəmbərə(s) təşəkkür etməyi insanlara vacib etdiyinin də şahidi olduq. Hətta Allah Rəsulu düşmənlərlə mübahilə etdiyi zamanda belə Əhli beyti xüsusiləşdirmiş və ümmətin gözü önündə məhz bu insanlarla islam düşmənləri ilə mübahiləyə getmişdir. Bu isə onların böyük və şərafətli məqamlarınından xəbər verirdi. Əgər Əhli-beyt (ə) Allah yanında yüksək və özünəməxsus hörmətə malik olmasaydı, heç vaxt Peyğəmbərə (s) onları Allah düşmənləri ilə mübahilə etməyə və əzabın nazil olmasını istəmək üçün səhraya aparmağa əmr etməzdi. Həmçinin, onlara dualarının qəbul olacağını vəd etməzdi. Səhihi Müslimdə yer alan bir hədisi nəql etməklə bu mətləbin üzərindən keçirik:   “….və “de: Gəlin oğullarımızı və oğullarınızı, qadınlarımızı və qadınlarınızı, nəfsimizi və nəfsinizi çağıraq, sonra isə dua edib yalançılara Allahın lənət etməsini diləyək” (Al-i İmran 61) ayəsi nazil olanda Rəsulullah s.a.a Əli, Fatimə, Həsən və Hüseyni çağıraraq: “Allahım! Mənim əhli beytim bunlardır” dedi.” (Müslüm, “əs-Səhih”, 4/1871, Səhabənin fəziləti kitabı, hədis 2404) Bu ayədə övladlar və qadınlardan söz getsə də əziz Peyğəmbərimiz (s) yalnız dörd nəfəri özü ilə birlikdə mübahiləyə aparmaqla bizə başa salmışdır ki, ümmətin qadınlarının ən seçilmiş nümunəsi həzrət Fatimə (ə) və müsəlman övladlarının ən bəyənilmişi Həsən və Hüseyndir (ə). Qurani-kərim onları Peyğəmbərə (s) mənsub etmişdir. Yəni onları Peyğəmbərin (s) oğulları kimi təqdim etmişdir və Quranın aşkar təbiri ilə onlar Peyğəmbərin (s) öz övladları hesab olunurlar. Özümüz kəlməsində isə Quran, həzrət Əlini (ə) Peyğəmbərin (s) özü kimi göstərmişdir. Ümumiyyətlə Xanım Zəhra haqqında olan mədhlərdən yazmaq istəsək çoxlu sayda kitablar ərsəyə gələcəkdir. Bütün bu xüsusiyyələri sadalamaqdakı məqsədimiz Allah Rəsulunun sonsuz məhəbbətlə ehtiram etdiyi, barəsində saysız hesabsız ayə və hədislərin olduğu bir şəxsin Peyğəmbərin (s) vəfatından sonra incidilməsi, ona əziyyət verilməsi və haqqı tapdalanması- bir sözlə Buxarinin də öz kitabında gətirdiyi “Cənnət xanımlarının ən üstünü”olan bir şəxsə tamamilə əks münasibət göstərilməsi hansı formada qəbul edilə bilər?! Əfsuslar olsun ki, hələ də bir sıra təəssübkeş insanlar bu Xanımın incidilməsini qəbul edə bilmirlər. Amma bizim sözümüz məzhəbindən asılı olmayaraq haqq sözü eşidib onu qəbul etməkdə heç bir tərəddüd etməyən insanlar üçündür. Tarixin ən acı səhifələrindən biri olan Peyğəmbərin (s) yadigarının bəzi müsəlmanlar tərəfindən əziyyət verilməsi hadisəsi bir sıra məlumatsız insanlarda müəyyən çaşqınlıq yaratmışdır. Onların əksəriyyəti bəzi səhabələrin Allah tərəfindən seçilmiş, məsum qərar verilmiş və sevilməyi vacib edilmiş bir şəxsə qarşı bu cür addımlar atdıqlarını qəbul edə bilməyiblər. Onları daim bu sual şübhəyə salmışdır: “Yəni səhabələrdən bir qismi xüsusi ilə də onlara( əhli sünnəyə) görə ən üstünləri belə bir cinayətə əl ata bilərlərmi? Məgər qəzəbi Allahın qəzəbi, razılığı Allahın razılığı olan bir şəxsi ( İbn Həcər Əsqəlani “Əl İsabə”, İbn Əsir “Usdul ğabə” , Hakim Nişaburi “Əl Mustədrək” ) qəzəbləndirməyin haram olduğunu bu səhabələr bilməyiblərmi? Allah Rəsulunun “Onu incidən məni incitmiş olar” hədisini dəfələrlə eşidən bu səhabələr məgər bu günahın nə qədər böyük olmasını başa düşməmişdilər? Əlbəttə bütün bu məsələlər tam obyektiv araşdırılarsa nəticə olaraq təəssüflə qeyd ediləcəkdir ki, tarixi dəlillərə əsasən Peyğəmbərdən(s) sonra bəzi səhabələr bu cinayətlərə əl atmışdılar. Deyilənləri isbat etmək üçün iki əsas mövzu üzərində dayanacıyıq: Şiə Elmi Araşdırmalar Mərkəzi www.Shia.az

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 11.01.2025

Fədək bütün bəhanələri puç etdi!

Xanım Zəhranın (s) qiyamı iki əsas istiqamətindən ibarət idi. Onlardan biri Əlinin (ə) vilayəti uğrunda, digəri Fədək bağı uğrunda mübarizə olub. Fədək Peyğəbərə (s) hədiyyə edilmiş bağ idi. Allahın əmrilə də Peyğəmbər (s) onu özünə götürmüşdür, yəni Allah bu bağın onun əmlakına keçməsini və beytül-mala qarışmamasını istəmişdi. Peyğəmbərimiz də (s) diriliyində onu xanım Fatimeyi-Zəhraya (s) hədiyyə etmişdi. Məqsəd də Əhli-Beytin (ə) o bağın gəlirlərindən istifadə etməsi və iqtisadi cəhətdən zəifləməmsi olub. Bu, Peyğəmbər (s) tərəfindən düşünülmüş bir addım idi. Xəlifə xilafətin ilk vaxtında bu bağı xanım Fatimeyi-Zəhranın (s) əlindən alır. Xanım Fatimeyi-Zəhra da (s) Fədək uğrunda mübarizə aparmağa başlayır. Xanım Fatimeyi-Zəhra (s) nəyə görə bir bağ üçün bu qədər mübarizə aparır? Məgər xanım Zəhra (s) üçün dünya malının bu qədər əhəmiyyəti var? Xeyr. Xanım əvvəlcədən bilirdi ki, Fədəyə görə onu çox ittiham edəcəklər və dünyapərəst adlandıracaqlar. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, xanım Zəhra (s) Əlinin (ə) vilayəti yolunda şəxsiyyətini xərclədi və Fədək mübarizəsi bunun bir nümunəsidir. Xanım Fatimeyi-Zəhra (s) Əlinin (ə) vilayəti yolunda abrını xərcləyir. Ona yağdırılacaq ittihamlardan xəbəri ola-ola xanım Zəhra (s) mübarizəyə başlayır, çünki Fədək məsələsində haqqı sübut və düşməni ifşa etmək daha rahat və asan idi. Xanım Zəhra (s) məscidə gedir və Fədəyi tələb edir. Bu bağın onun haqqı, Peyğəmbərin (s) ona verdiyi hədiyyəsi olduğunu və xəlifənin həmin bağı onun əlindən aldığını deyir. Onlar da bir hiylə işlədir və bağın beytul-mala qatıldığını, fəqirlərin də ondan faydalanacağını deyirlər. Düşmənin bu addımı düşünülmüş idi: onlar bununla xanım Zəhranın (s) rüsvay etməyə çalışırlar. Bu sözlərdən elə çıxırdı ki, onlar bağın gəlirlərini müsəlmanların mənafeyi üçün xərcləmək istəyir, həzrət Zəhra (s) isə öz mənafeyini güdərək buna razı olmur.. Halbuki, xanım Zəhra (s) Fədək mövzusuna başqa səbəbdən müraciət etmişdi. Vilayət mövzusuna müraciət olunardısa düşmən üçün mübarizəni xilafət davası kimi təqdim etmək asan olardı. Bugünkü şəraitdə vilayətin Əliyə (ə) məxsus olduğunu əqli və nəqli dəlillərlə sübut etmək asandır, lakin o zaman camaatın düşüncə səviyyəsi buna imkan vermirdi. Bəhanələr gətirirdilər ki, xəlifə Əlidən (ə) yaşlıdır, təcrübəlidir, idarəçiliyi daha yaxşı bacarır, Əli (ə) isə cavandır, bu işlərdən anlayışı azdır. Xilafəti bu bəhanələrlə qəsb etmişdilər. Fədək mübarizəsində isə bu bəhanlərə yer yox idi. Odur ki, xanım Fatimeyi-Zəhra (s) bu sadə mövzu ilə böyük mətləbləri çatdıra bilərdi. Ancaq bu yolda Həzrət Zəhra (s) üçün abır itirmək təhlükəsi çox idi ki, xanım Zəhra (s) da abırını təhlükəyə qoydu. Xanım Zəhra (s) dünyapərəstlikdə ittiham olunacağını nəzərə aldı və mübarizəyə qalxdı. Camaata bir şey anlatdı ki, vilayətin qəsbi bir yana, onlar Fatimənin (s) şəxsi əmlakını qəsb etdilər. Onlar bunun cavabında Peyğəmbərdən (s) saxta hədis nəğıl etdilər: “Peyğəmbərlər özlərindən sonra miras qoymurlar”. Xanım Fatimeyi-Zəhra (s) Qurandan bunun əksini sübut edən ayələr gətirdi. Quranda ayələr var ki, Süleyman atası Davuddan, Yəhya atası Zəkəriyyədən irs apardı. Bunu deməklə xanım Zəhra (s) camaata çatdırır ki, özlərinə xəlifə seçdiyi adamlar Qurandan xəbərsizdilər. Bu birinci addım idi. Daha sonra xanım Zəhra (s) sual qoyur: “Necə ola bilər ki, Peyğəmbər Qurana zidd söz desin?” Bununla da xanım sübut edir ki, mədinəlilərin özlərinə rəhbər seçdiyi şəxslər Peyğəmbərin (s) adına yalan bağlamağa belə hazırdılar. Bu da ikinci addım idi. Xanım Zəhra (s) Fədəyi bəhanə edib onları ifşa edir və tədricən vilayət mövzusuna keçir. Həzrət Fatimə (s) iddia qaldırı ki, onun malını əlindən almaq istəyirlər və öz haqqlığını sübut etmək üçün onlar sübut gətirməlidi, xanım yox. Onlar da imtina etdilər və onun dəlil gətirməsini istədilər. Xanım Zəhra soruşdu: “Eşitmisiz ki, Peyğəmbər buyurub : Fatimə Siddiqeyi-Kubradır (yəni doğru danışandır)?”. Dedilər: “Bəli!” Xanım Zəhra buyurudu: “Peyğəmbər mənim barəmdə bu sözü deyibsə, deməli mən yalan danışmaram. Amma siz mənə də yalan nisbəti verdiz”. Özünə şahid qismində Əli (ə) ilə Ummül-Əimməni çağırır. Ümmül-Əimmən də Peyğəmbərin (s) və xanım Zəhranın (s) evində xidmətçi olub. Ummul-Əimmən deyir: “Eşitmişik ki, Peyğəmbər (s) buyurub: “Fatimə cənnət xanımlarının xanımıdır”. Onlar da bu hədisi təsdiqlədilər. Necə ola bilər, cənnət xanımlarının xanımı özünə məxsus olmayan bir şeyi tələb eləsin? Xəlifə dedi: “O sözləri qoy qırağa mövzu üzrə danış”. Dedi: “Bəli, mən şahidəm! Peyğəmbər mənim barəmdə də buyurub ki, Ummul-Əimmən cənnət xanımlarındandır. Mən şahidəm ki, Peyğəmbər bu bağı Zəhraya hədiyyə etmişdi”. Bu birinci şahid idi. İkinci şahid də Əli (ə) idi. Həmin Əli (ə) ki, Peyğəmbər (s) onun barəsində buyurub: “Əli Haqq, Haqq Əliylədir.” Əli (ə) də şəhadət gətirəndən sonra, dedilər bir qadın və bir kişi şahidlik üçün kifayət deyil. Xanım Zəhra (s) bu addımı ilə də bunu göstərdi ki, bunlar Əlini (s) də yalançı sayırlar. Fatimənin (s) şahidləri müqabilində xəlifə Ömərlə Aişəni şahid gətirdi. Onalr da, Peyğəbbərdən (s) irs qoymamaq barədə hədisi eşitdiklərini təsdiqlədilər. Bu iki nəfərin şəhidliyi Əli (ə) ilə Ümmül-Əimmənin şahidliyindən üstün tutuldu. Xanım Zəhra (s) bildirdi ki, İslam tarixində ilk yalan şəhadəti onlar verdilər, yalan şəhadətin əsasını onlar qoydular. Vəziyyət bu yerə çatanda, xəlifə və tərəfdarları Fədəyin beytul-mala qatılacağını və müsəlmanların ixtiyarına buraxacağını dedilər. Yəni niyyətlərinin pis olmadığını göstərmək istədilər, camaat isə onlara inandı və aldandı. Camaat aldandığına görə məsuliyyət daşıyır? Bəli. Çünki, xanım Zəhranın (s) bu qədər dəlili müqabilində, onlar bir hiyləyə aldandılar. Xanım Fatimənin (s) onlara vəziyyəti başa salırdı, onlar isə etina etmirdi. Aldanmaqda mənfəət varsa camaat özünü aldatmağa meyilli olur. Batil heç zaman mömini aldada bilməz, batilə aldanan özü aldanmaq istəyir. Xanım Zəhra (s) mədinəlilərə özlərini tanıtdırır, eyblərini göstərir, onlar isə göz yumurlar və xanım Zəhranı (s) nəsihət edirlər: madam ki, bu bağ xeyriyyə işləri üçün istifadə olunacaq, fərqi nədir kimə məxsus olacaq. Camaat istəsə idi Haqqın müdafiəsinə qalxardı, ancaq onlar rahat yol seçdilər – aldanmaq yolunu. Odur ki, xanım Zəhraya (s) zülm edən 4-5 nəfər deyildi, həmin 4-5 nəfərin təmsil etdiyi cəmiyyət idi. Biz deyə bilmərik ki, fitnə-fəsad çıxdı və mədinəlilər çaşdı. Həzrət Fatimə (s) onlara durumu açıq-aydın anlatdıqdan sonra, hansı fitnədən, çaşqınlıqdan söhbət gedə bilər. Xalq haqqı başa düşmək istəmirdi, xalq zalımların arxasında durdu. Bu cür sadə yolla Həzrət Fatimə (s) Fədək bəhanəsi ilə batili ifşa etdi. Necəki, İmam Hüseyn (ə) Əli Əsğəri Kərbəlaya aparmaqla Yezid qoşununun iç üzünü açdı. Tutalım İmam Hüseyn (ə) batildi onu öldürdülər, axı altı aylıq uşağın nə günahı var idi ki, onu da öldürdülər? Əli Əsğərin şəhadəti düşüncəli insana haqqı qəbul etməməyə üzr yeri qoymur. Müsəlmanlar heç kafirlərin də altı aylıq uşağını öldürməzlər. Xanım Zəhra da (s) vilayət mövzusunda, Fədəyi bəhanə etdi ki, üzr yeri qoymasın. Xanım Zəhra diqqəti vilayət mövzusundan yayındırdı ki, Fədək bəhsindən keçsin vilayət bəhsinə. O, mədinəlilərin gözündən pərdələri çəkməyə müvəffəq oldu. Bu günə qədər Əlinin (ə) xəlifələrdən razı olduğunu deməyə bəhanə varsa, Həzrət Zəhra barədə bunu demək mümkün deyil. Zəhra (s) etiraz etdi və axıra qədər onlarla danışmadı və onlardan incik halda dünyadan köçdü.

Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) 11.01.2025

Zəhranın (ə) xütbəsinin əzəməti

Zəhranın (ə) xütbəsinin əzəməti Fatimeyi-Zəhranın (ə.s) məşhur və tarixi xütbəsinin tərcüməsindən istifadə edərək, Peyğəmbərin (s) pak sülaləsinə, ismət və şərəf ailəsinə vurğun olanlar üçün onun dərin mənaları ilə tanış edirik: Yaradanın tərif və sitayişi Şükürlər olsun o Allaha ki, bizə yer üzünün sonsuz nemətlərini bəxş etdi, həqiqətləri və mərifətləri üzə çıxardı və onları möhkəmlətdi. Şükürlər olsun o Yaradana ki, bəxş etdiyi bol nemətlər davamlı və sonsuz oldu, hamının ehtiyaclarını tam surətdə ödədi. Elə nemətlər bəxş etdi ki, saya-hesaba gəlmir, onların şükrü üçün tərifli söz tapılmır və davamlığını dərk etmək adi insan idrakının xaricindədir. Allah-təala bu nemətləri bəxş etməklə bəndələrini Ona şükr etməyə çağırdı. Və həmin nemətləri artırmaqla bəndələrini Yaradana dua və sitayiş etməklə onlara yiyələnməyə dəvət etdi. Həmd və sənadan sonra (tərif və şükrdən) sonra Şahidlik edirəm ki, bir olan, şəriki olmayan Allahdan başqa ibadət olunan (Allah) yoxdur. Bu elə bir kəlmədir ki, sədaqət və səmimiyyəti onun şərhi və izahı etmiş, onun dəlil-sübutunu bəşərin xasiyyətində, qəlbində əmanət qoymuş və onun mənasını, məfhumunu bəşərin fikir və düşüncəsində aydınlaşdırmışdır. Şükrlər edirəm o Allaha ki, gözlər Onu görə bilmir, dillər tərifində aciz qalır və fikirlər, duyğular Onun varlığının yüksəkliyinə çatmaq iqtidarında deyil. şükrlər olsun o Allaha ki, bütün varlıqları bir-birinə bənzəməyən halda yaratdı. Allahın varlığının sübuta yetirilmiş birliyi (tovhidi) Allah-təala Öz qüdrət əlilə hamıya varlıq xələti geydirdi – Öz iradəsi ilə onları yaratdı. Allah-təalanın bu varlıqları yaratmağa heç bir ehtiyacı yox idi, bu işdə heç bir faydanı da nəzərdə tutmurdu. Əksinə, bu yaranışdan bircə məqsədi var idi: öz hikmətini üzə çıxarmaq, sonsuz qüdrətini göstərmək və bəndələrini Ona itaət və ibadət yoluna dəvət etmək və bu dəvətini həmin əlamət və nişanların dəlil-sübutları işığında zəfərlə sona yetirmək… Sonra isə Ona olan itaətin əvəzində bəndələrinə əcr və savab vermək və onlara günahlarına görə cəza göndərmək… Peyğəmbərlik və onun zəruriliyi Şahidlik edirəm ki, atam Məhəmməd (s) Onun bəndəsi və peyğəmbəridir. Onu peyğəmbər təyin etməmişdən öncə seçdi və bu namizədliyə seçməzdən əvvəl adını qabaqkı peyğəmbərlərin ruhlarına və mələklərə bildirdi. Onu öz dəvətinin təbliğinə sövq etməzdən əvvəl bu vəzifəni yerinə yetirmək üçün seçdi. Bəli, bütün bunları etdi, özü də elə bir zamanda ki, camaat hələ qeyb dövründə gizlənmiş , vahimələr zülmətinin pərdəsi ilə əhatə olunmuş və gizlinliklər aləmində qalmışdı. Bu seçki Allahın elminin bütün işlərin son nəticəsindən xəbər verir. Onun bütün zamanları əhatə edən hadisələri bilməsini, bütün zaman və məkanlara bələd olmasını göstərir. Allah Məhəmmədi (s) seçdi ki, onun peyğəmbərliyi ilə Öz hikmət və qüdrətini tam olduğu kimi nümayiş etdirsin, hökmünü icra etsin və qəti iradəsinin nüfuzu artsın. Allahın seçilmiş peyğəmbəri (s) elə bir vaxtda peyğəmbərliyə çatdı və öz dəvətini yaymağa başladı ki, dünya əhlinin çoxu ayrı-ayrı dinlərin davamçıları kimi atəşgahlarda, məbədgahlarda günlərini bütlərə pərəstişdə keçirir və Allahı danırdılar. Cahilliyə dövrünə bir nəzər Belə bir zamanda Uca və Qüdrətli Allah Öz nəfsinin bərəkəti və atam Məhəmmədin (s) varlığındakı nuru ilə bəşərin qaranlıq fikir dünyasına işıq saçdı, ürəklərin və ağılların üfüqlərindən şübhə buludlarını dağıtdı, uzaqgörənliklə xislətləri basmış ilham tozunu sildi. Və o – Məhəmməd (s) camaat arasında irəli çıxdı ki, onlara rəhbərlik etsin, azdıqları yoldan döndərsin, gözlərindəki pərdələri aradan qaldırsın, inadlarından döndərsin. Peyğəmbər (s) bunların əvəzində insanlara uzaqgörənlik və gözüaçıqlığı, həyatı dərk etməyi öyrətdi, onları möhkəm dinə dəvət etdi və doğru yola yönəltdi. (Əzab-əziyyət və işkəncə günləri, təklik və kimsəsizlik dövrü ötdü. Bütün bu acılar şirinliyə qovuşdu və qələbə-uğur zamanı yetişdi. İslam Allahın vəd etdiyi yerə qədəm basdı və İslam cəmiyyəti yarandı. Peyğəmbərin (s) fədakar səy və təlaşları əbədiyaşar uğurlar qazandı, əzəmətli zəfərlə nəticələndi. Dünya dinləri tarixində İlahinin ən ali, ən yüksək məqamı öz hədəfinə çatdı, bəşərin əbədi və əzəli məqsədinə yol açıldı. Məhəmmədin (s) peyğəmbərliyi özünün ən yüksək mərhələsinə çatdı, arzular aşıb-daşdı, dünyanın gözləri Məhəmmədin (s) Mədinəsinə, fəth olunmuş Məkkəyə və Allahın Kəbəsinə dikildi, vəd olunmuş zaman gəlib çatdı.) Nəhayət, Allah-təala onu lütfü və mərhəməti üzündən Öz rəhmət ocağına çəkərək bu fani dünyanın müsibət və əzablarından qurtardı. Beləliklə, Məhəmməd (s) pak mələklərin mübarək dəstələrinə qoşuldu, Bağışlayan Tanrının yanına yetişdi və orada əbədi rahatlıq tapdı. Atamın ruhuna Allahın salavat və salamı, rəhmət və bərəkəti olsun! O, Allahın dünya xalqları içərisindən bəşəriyyət üçün seçdiyi peyğəmbəri (s) idi… Xütbənin bu yerində Fatiımənin (ə) həyəcanlı səsi titrədi, qəlbindən nalə və fəryad qopdu, Peyğəmbərin (s) – əziz atasının bu dünyadan köçməsinə görə ürəkdən acıdı, dərindən ah çəkdi. Sonra isə ürəkləri riqqətə gətirən bir tərzdə dedi: “Əfsus! Ey Allahın bəndələri, ey İslam bayraqdarları, ey din və vəhy daşıyıcıları! Siz Allahın ən inanılmış bəndələrindən və Onun birliyini başqa xalqlara təbliğ edənlərdənsiniz. Baxın, düşünün və agah olun ki, Allahın o həqiqi rəhbəri indi də sizin aranızdadır. Ləyaqət və qabiliyyətdə heç kim onun tayı-bərabəri deyil. Bundan əvvəl də sizinlə razılaşdırılmış qərara əsasən peyğəmbərliyin böyük davamçısı olan kəs rəhbərliyə təyin olunmuşdur… Bəli, bu, Allahın kitabıdır, danışan kitabdır – Qurani-Sadiqdir, işıq saçan nurdur, yayılan şüadır. Onun bəyanı uzaqgörənliyi artıran, sirlər aşkarlayandır, zahiri əlamətləri parlaq və gözqamaşdırıcıdır… Onun – bu müqəddəs kitabın ardıcılları dünya əhlinin həsədinə səbəb olmuşlar. Ona tabe olanları behiştə düşməyə yönəldir. Onun sözlərini eşidənlər bəlalardan xilas olur. Həmin Quran vasitəsilə Allahın nurani dəlil-sübutlarını, təsvir olunmuş fərmanları, aydın fikirləri dərk etmək mümkündür.” Allah hökmlərinin fəlsəfəsindən bir nümunə Allah-təala imanı dinsizlikdən qurtarmaq və mənəvi təmizlik üçün buyurdu. Namazı yersiz qürurdan, dikbaşlıqdan yaxa qurtarmaq üçün vacib saydı. Zəkatı ruhların paklığı və ruzini artırmaq üçün, orucluğu mənəvi təmizliyin sabitliyi üçün zəruri bildi. Həcci dinin əsaslarını möhkəmlətmək üçün, ədaləti səmimiliyi üçün, fərmanlara itaət etməyi İslam millətinin nizam-intizamı üçün, imamlıq və dini rəhbərliyi aramızda təfriqənin qarşısını almaq və əmin-amanlıq üçün, cihadı İslamın izzət və şərəfi və kafirlərin – düşmənlərin zilləti üçün, səbr və dözümü xeyirxah işlərə kömək üçün, İslamın qoyduğu qadağaları doğru yola dəvət üçün, ata-anaya yaxşılıq və hörməti Allahın qəzəbindən qorunmaq üçün, nəzir-niyaz verməyi əcəlin təxirə salınması və ömrün uzanması üçün, qisası qana hörmət üçün, niyyətə vəfanı insanlıq və haqqın əfvi üçün, çəkidə düzlüyü (alıcıları aldatmamağı) başqalarının haqqına xor baxmamaq üçün, mey içməyin qadağan edilməsini yaramazlıqdan uzaq olmaq üçün, töhmətdən uzaqlığı lənət qazanmamaq üçün, oğurluğu tərk etməyi namusu və mənliyi qorumaq üçün buyurmuşdur. İlahi qarşısında paklığın, əsl tovhidin və tovhidin sağlığının qəbulu üçün çoxallahlığı (bütpərəstliyi) insanlara rəva bilmədi. (Odur ki, Allahın buyurduqlarına tam ləyaqətlə əməl edin, Onun mömin bəndəsi olun. Olmaya-olmaya, qeyri-müsəlman kimi öləsiniz). Şərif ayədə deyildiyi kimi, “Allahın buyurduqlarına, qadağan etdiklərinə itaət göstərin ki, Allahın bəndələri arasında bilici və alimlər yalnız Ondan qorxanlardır.” Əsl mətləbə giriş Dan ulduzunun parlaq işığına, yeni doğan günəş şüalarına bənzəyən bu təkanverici sözlərdən sonra o böyük xanım xütbəsinin əsl mətləbinə keçərək dedi: “Ay camaat, bilin və agah olun ki, mən Fatiməyəm. Atam Məhəmməddir (s). Bir daha deyirəm, bundan qabaq da demişəm və dediyim sözlər doğrudur. Nə edirəmsə, qayda-qanundan xaric deyil. Ona görə ki, sizə öz aranızdan bir Peyğəmbər (s) gəldi. O, sizin əzabınızdan inciyirdi, sizi tərbiyə etmək üçün bərk çalışırdı. Möminlərə qarşı çox mərhəmətli və mehriban idi. Odur ki, əgər bunu nəzərə alsanız, anlayacaqsınız ki, o mənim atamdır, sizin arvadlarınızın atası deyil. Və mənim əmim oğlunun qardaşıdır. Sizin kişilərdən deyil. Necə bir iftixara səbəbdir! O, öz peyğəmbərliyini “xəbərdarlığı” ilə bildirdi və öz yolunu müşriklərin uçurumundan aralı saldı. Onların başlarını vurdu, boğazlarından yapışıb sıxdı və hikmət dili ilə, moizələri ilə Allah yoluna dəvət etdi. Bütləri dağıtdı, başçılarının başlarını elə əzdi ki, çoxu dağıldı və arxalarını meydana çevirərək qaçdı. Sübh gecənin pərdəsini yarıb çıxdı və haqqın parlaq siması üzündəki niqabı yerə atdı. Mütləq həqiqət və əsl haqq-ədalət göründü. Din başçısı sözə başladı və şeytansifət azğınların boğazları quruyub susdu. Yolun ortasından nifaq tikanları dağıldı, küfr və nifaq düyünləri açıldı. Və nəhayət, hamı o açıqürəkli, qarnıac dəstəyə qoşulub sədaqətlə dil açdı. Halbuki siz yanar çalanın qırağında fürsət axtaran adamyeyənlərin bir tikəsi idiniz. Hər yetən sizə bir təpik vururdu. Küçədəki gölməçələrdən çirkli su içir, ağacların yarpaqlarını yeyirdiniz. Alçaqlıq və yaramazlıq kölgəsi üstünüzü bürümüşdü. Qorxurdunuz ki, olmaya-olmaya sizi bir göz qırpımında bu adamlar arasından tapalar. Bütün bunlardan sonra (bu zillət və xiffətlərin, yolazma və dinsizliklərin arxasından) Allah-təala Öz iradəsilə sizləri atam Məhəmmədin (s) əlilə xilas etdi və doğru yola yönəltdi. Halbuki onun özü insansifət yırtıcılarla, canavar xislətli ərəblərlə və dikbaş Kitab əhli[31] ilə çarpışırdı. Onlar hər dəfə savaş alovunu qızışdırdıqda (o İlahi nurlarını söndürmək məqsədilə) Allah-təalanın Özü həmin atəşi söndürürdü. Haqsızlıq və günahların baş alıb getdiyi, məlun şeytanın hər an göründüyü, dinsiz əjdahaların dil çıxararaq alov püskürdüyü o çağlarda atam – Allahın Rəsulu (ə) dərhal öz əmisi oğlu Əlini (ə) o od püskürən əjdahalarla mübarizə üçün qabağa verdi. O da (əmisi oğlunun – qardaşının, rəhbərinin və müəlliminin əmri ilə) igidcəsinə irəli çıxır və bir göz qırpımında möhkəm yumruğu ilə əjdahanı əzib suyunu çıxarırdı. Özünün iti qılıncını həmin atəşi susdurmadan yerə qoymur, rahatlıq nə olduğunu bilmirdi. Axı o, haqq yolunda əzab-əziyyətlər görmüşdü, İlahi fərmanını yerinə yetirməkdə çox sınaqlardan çıxmışdı. O, Allahın Elçisinin (s) ən yaxın (hamıdan yaxın) qohumu, İlahini sevənlərin, övliyaların başçısı idi. Daim çalışıb-əlləşərdi. Eyni zamanda hər işə qarışar, ciddi öyüd-nəsihətlər verərdi. Siz isə o qorxulu çağlarda öz eyş-işrətinizlə məşğul idiniz. Rahatca, heç nəyə fikir vermədən gününüzü zarafat və keyfdə keçirirdiniz. Gözlərinizi zilləyib, qulaqlarınızı şəkləmişdiniz ki, nə vaxt bizim başımıza bir bədbəxtlik gələcəkdir. O məsuliyyətli günlərdə mübarizədən yayınır və haqq-ədalət, namus və şərəf uğrunda döyüşdən qaçırdınız. Yazının tərtibində tərcümə olunmuş kitabların elektron kitabxanasından istifadə olunub

İmam Əli (ə) 11.01.2025

Əlidən (ə) itaət etmək Allah və Peyğəmbərindən (s) itaət etməkdir

Allah-Taala Qurani-Kərimin mübarək Nisa surəsinin 59-cu ayəsində buyurur: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنکُمْ  فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِن کُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ ذَلِکَ خَیْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِیلًا “Ey iman gətirənlər! Allaha itaət edin, Onun Peyğəmbərinə və (Peyğəmbərin məsum canişinləri olan) öz əmr sahiblərinizə tabe olun! Beləliklə, əgər (din və ya dünya işlərindən) bir şey barəsində mübahisəniz olsa, Allaha və axirət gününə imanınız varsa, onu Allaha və Peyğəmbərə həvalə edin! Bu (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə baxımından daha gözəldir”. İslamın 4-cü əsrində yaşamış Əhli-Sünnənin Şafei məzhəbinin böyük hədis, tərcümeyi-hal və tarix alimi Əbu Əbdillah Məhəmməd bin Abdullah bin Məhəmməd Hakim Nişapuri (321 – 405 hq) özünün “əl-Müstədrək ələs-Səhiheyin” adlı hədis məcmuəsində yazır: أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الشَّیْبَانِیُّ مِنْ أَصْلِ کِتَابِهِ، ثنا عَلِیُّ بْنُ سَعِیدِ بْنِ بَشِیرٍ الرَّازِیُّ، بِمِصْرَ، ثنا الْحَسَنُ بْنُ حَمَّادٍ الْحَضْرَمِیُّ، ثنا یَحْیَى بْنُ یَعْلَى، ثنا بَسَّامٌ الصَّیْرَفِیُّ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَمْرٍو الْفُقَیْمِیِّ، عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ ثَعْلَبَةَ، عَنْ أَبِی ذَرٍّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ: مَنْ أَطَاعَنِی فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ، وَمَنْ عَصَانِی فَقَدْ عَصَى اللَّهَ، وَمَنْ أَطَاعَ عَلِیًّا فَقَدْ أَطَاعَنِی، وَمَنْ عَصَى عَلِیًّا فَقَدْ عَصَانِی Əbu Əhməd Şeybani öz kitabından mənə belə xəbər verdi: Hədis etdi mənə Əli bin Səid bin Bəşir ər-Rzai Misrdə, o da Həsən bin Həmmad əl-Həzrəmidən, o da Yəhya bin Yəəladan, o da Bəssam əs-Səyrəfidən, o da Həsən bin Əmr əl-Fuqeymidən, o da Müaviyə ibn Səələbədən, o da Əbu Zərdən ki, Həzrət  Peyğəmər (s) buyurdu: “Hər kəs mənə itaət etsə, həqiqətdə Allaha itaət edib. Hər kəs mənə üsyankarlıq etsə, həqiqətdə Allaha üsyankarlıq və günah edib. Və hər kəs Əliyə itaət etsə, mənə itaət etmişdir və hər kəs Əliyə üsyankarlıq etsə, həqiqətdə mənə üsyan və itaətsizlik edibdir”. Amma Buxari və Müslim bu hədisi kitablarında nəql etməyiblər). Hədisin qaynağı: Hakim Nişaburi, “əl-Müstədrək ələs-Səhiheyin”, c.3, s.131; Darul-Kutubul-Elmiyyə çapı. Hədisin sənəd baxımından hökmü: 1). Hakim Nişaburi: Bu hədisin isnadı səhihdir. 2). Şəmsuddin Zəhəbi: Hədis səhihdir. Mirməhəmməd Bəşir http://t.me/mirmehemmed_beshir

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75