SonÜmid TV - İslam Maarif, Dua və Ziyarət Portalı

Həzrət Muhəmməd (s) 05.01.2025

Peyğəmbərimizi (s) kim tərbiyə etmişdir?

Ədəb nədir? Ədəbin özü bir neçə hissəyə bölünür. O cümlədən dini ədəbə, İlahi ədəbə, peyğəmbərlərin (ə) ədəbinə, rəhmani ədəbə… Dini ədəbə riayət etməkdə bir neçə nöqtə çox mühümdür. 1. Din, insan həyatının hər bir sahəsini əhatə edər və İlahi çərçivəsindən çıxmaz. 2. Dini ədəbin şiddətli və zəif tərəfləri vardır. 3. İslam dini – ən kamil İlahi ədəbdir ki, insan həyatının hər bir sahəsini əhatə edər. İlahi ubudiyyət yolu vasitəsilə insanları elmi və əməli tövhidə tərəfə dəvət edər. İnsanların varlığında rəhmani ədəb meydana gələr. Əlbəttə bu məqam agahlıq, azadlıq, seçim, məsuliyyətli olmaq, dinə əməl etmək yolları ilə tədricən meydana gələr. Bu məqama layiq olan insanlar peyğəmbər (s) və bütün Məsumlardır (ə). “Hər kim – kişi yaxud qadın – imanı olan halda yaxşı iş görsə, onu şübhəsiz, (dünyada) pak bir həyatla yaşadacaq və (axirətdə) mükafatlarını çox gözəl olan əməllərinin müqabilində verəcəyik”. (“Nəhl” 97). Bu ayədə adı çəkilən təyyibə həyat – İlahi ədəblə olan həyatdır. Mömin İlahi və dini ədəbə malik olar, əxlaqı və əməli ilə imanın ən uca zirvəsinə yüksələr. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Böyük Allah Öz peyğəmbərini (s) tərbiyə etmişdir və çox gözəl tərbiyə etmişdir. Çünki ədəbi onda kamala çatdırmışdır. Onun haqqında buyurmuşdur: “Həqiqətən, sən (bütün insani əxlaq fəzilətlərinin cəm olduğu) böyük bir əxlaqa maliksən”. (“Qələm” 4). Sonra dini və ümməti ona tapşırır ki, bəndələrini idarə etsin”. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən Allah tərəfindən yetişdirilmişəm, Əli (ə) isə mənim tərəfimdən yetişdirilmişdir”. (Həvzəh\deyerler.org) Beləliklə deyə bilərik ki, Allah Təala Peyğəmbərimizi (s) tərbiyə etmişdir. Həzrət Peyğəmbər (s) İmam Əlini (ə) tərbiyə etmişdir. İmam Əli (ə) isə möminləri tərbiyə etmiş və onlara İlahi ədəbi aşılamışdır. Hər kim İlahi və dini ədəblə tərbiyə alar – Peyğəmbər (s) və Məsum İmamların (ə) ən üstün davamçısı olar. Bunu əxlaqında və əməlində nümayiş etdirər.

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 05.01.2025

Varlıq aləminin heyrətləndirici üzvü –İNSAN

İnsanın bütün varlıqların içində bir üstünlüyü vardır, o da onun ikicəhətli olmasıdır. Cisim və Ruh… İki zidd cəhət… Mələklərdə yalnız mənəvi cəhət var, yəni mələklər bircəhətli varlıqdır. Cəbrail ən üstün mələkdir, Allahın dörd ən üstün mələklərindən biridir, Peyğəmbərlərə İlahi vəhy gətirəndir… , amma bununla belə milyardlarla ildir ki, Cəbrail mələk elə həmin yarandığı zamandakı səviyyədədir, tərəqqisi yoxdur. Eləcə də başqa mələkdər… Elə heyvanlar da belədir. Sadəcə mələklərdən fərqli olaraq heyvanların mənəvi cəhəti yoxdur, onlarda yalnız maddi və cismani cəhət vardır. Götürək Qarışqaları və ya Arıları. İndiyədək qarışqa və arılar haqqında yüzlərlə kitablar yazılıb, onların nizam-intizamları bütün dünyanı heyrətə gətirmişdir. Lakin bununla belə milyard illərdir ki, həm qarışqalar və həm də arılar eyni səviyyədə qalmış, heç bir təkamül və tərəqqiyə malik deyildirlər. Amma insan elə bir varlıqdır ki, onun həyatı təkamül və tərəqqi ilə davam etməkdədir. Peyğəmbərlərin sonuncusu həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alih özünün merac səfəri barədə buyurur: “Mən merac gecəsi elə bir mələk gördüm ki, o mələyin yarısı oddan yarısı qardan idi, qar oda od isə qara qarışmırdı.” Yəqin ki, ilk baxışda bu hədis bizlərə çox təəccüblü görünə bilər, amma bir anlıq düşünmədən sonra bu hədisin təəccübü yoxa çıxır. Çünki elə biz özümüz, yəni insan da bir birinə zidd olan ikicəhətli bir varlıqdır. Torpaq (cisim) və Ruh (mənəviyyat). Deməli, biz bu hədisi başa düşmək istəsək gərək özümüzə baxaq. Torpaqdan olan maddi və cismi hissəmizin sevdiyi və ləzzət aldığı şeylər İlahi ruhdan olan bizim ruhi-mənəvi hissəmizin nifrət etdiyi və dərdli şeylərdir. Eləcə də əksinə, ruhi cəhətin ləzzət və sevgisi maddi-cismi tərəfin nifrət etdiyi şeylərdir. Elə bir ruhi-mənəvi ləzzət tapa bilməzsiniz ki, cismin ondan xoşu gəlmiş ola. Məsələn, Elm öyrənmək, Həqiqət axtarmaq, Güzəşt, Səxavətlik, Fədakarlıq, Dinə və Vətənə xatir özünü təhlükəyə atmaq, Ziyanına da olsa sözün düzünü demək … ruh üçün ləzzət və sevinc, cisim üçün isə dərd və nifrətdir. Əksinə, çox yemək, çox yatmaq, söyüş söymək, çox əylənmək, dava etmək, xəsislik, rahatlıq axtarmaq … cisim üçün ləzzət və sevincdir, amma insanın ruhuna dərddir, ruhu öldürür. Bu nə tərkibdir???… Deməli, insanın iki miniyi ola bilər. Ya mənəviyyatın miniyi cisim olur və insan təkamülə yüksəlir, ya da cismin miniyi ruh olur, dünyəvi istəklərin əhatəsində batır. Həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alih buyurur: Biharul ənvar 56-cı cild 163-cü səhifə . Əvaliul-ləali kitabının müəllifi kitabın 4-cü cildinin 113-cü səhifəsində bu hədisin şərhində deyir: “Şeytanlardan məqsəd nəfsin qəzəb və şəhvət qüvvələri, eləcə də bu iki qüvvədən törənmiş minlərlə pis xasiyyətlərdir.” Deməli, insan elə bir zirvəyə yüksələ bilər ki, onu Allahdan başqa kimsə bilməz. Peyğəmbərlərin sonuncusu həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alih buyurur: . Necə ki, sevimli Peyğəmbərimiz(s) meracda yüksəlmişdi. Bilirsinizmi sevimli Peyğəmbərimiz (s) bu uca məqama necə yüksəlmişdi?! Bilirsinizmi sevimli Peyğəmbərimiz (s) bu uca məqama necə yüksəlmişdi?! Çünki o həzrət nəfsini islah etmişdi. Günlərin birində həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alih insanlara nəfs barədə moizə edərkən buyurdu: “Nəfs şeytandır, hər bir insanın nəfsi vardır, deməli şeytanı vardır.” Bu vaxt bir nəfər sual verməyə icazə istəyərək dedi: Ey Allahın Peyğəmbəri! Sənin də şeytanın (nəfsin) var? Həzrət buyurdu: Bəli, mənim də şeytanım (nəfsim) var. Bax, elə buna görədir ki, həzrət Peyğəmbər (s) heç bir insanın, hətta heç bir peyğəmbərin hətta Cəbrailin belə yüksələ bilmədiyi bir məqama yüksəldi merac gecəsində. Qurani-kərim Nəcm surəsinin 7, 8 və 9-cu ayələrində sevimli Peyğəmbərimizi belə vəsf edir: ثمُ‏َّ دَنَا فَتَدَلىَ فَكاَنَ قَابَ قَوْسَينْ‏ِ أَوْ أَدْنىَ‏ Bəli, Peyğəmbər (s) merac gecəsi ən uca İlahi məqama yüksəlmişdi. Peyğəmbər (s) meraca bəzən Büraq ilə getmişdi. Büraq o həzrəti meraca aparan minikdir. Bu miniyin nədən ibarət olması haqda çoxlu nəzəriyyələr vardır. Bir çox Əxlaq ustadları buyurublar ki, “büraq” yəni insanın nəfsi istəkləri, qərizə və meyilləridir. Qurani-kərim Fussilət surəsinin 30 – 31-ci ayələrində buyurur: نحَنُ أَوْلِيَاؤُكُمْ فىِ الْحَيَوةِ الدُّنْيَا وَ فىِ الاَخِرَةِ Deməli, insan nəfsi ilə mübarizədə qalib gəldikdə və nəfsini islah etdikdə o səviyyəyə çatır ki, mələklər onlarla danışırlar. Həzrət Peyğəmbər (s) nəfsini islah edərək qərizə və meyillərinin tam mənada hakimi olmuş, ən uca məqamlara yüksələ bilmişdir. Elə isə, nəfslə mübarizənin qalibi olan hər bir insan “büraq”a minərək kainatı seyr edə bilər. Həzrət Peyğəmbər (s) “büraq” ilə meraca gedəndə onu Cəbrail də müşayiət edirdi, amma yolun müəyyən bir hissəsində Cəbrail dedi: Mən bundan artıq ucalara gedə bilmərəm, ixtiyarım yoxdur, bu xətt mənim sərhəddimdir. Həzrət Peyğəmbər (s) ucalması ilə bütün bəşəriyyətə əyan etdi ki, nəfsinə qalib gəlmiş insan “LİQAULLAH”, yəni “Allah ilə görüş” aləminə ucala bilər. Qurani-kərim iyirmi bir (21) yerdə “LİQA” (görüş) aləmi barədə danışır. Kim desə ki, mən bacarmaram, mən nəfsimə qalib gələ bilmərəm, mən nəfsimi islah edə bilmərəm … , belə sözləri Qurani-kərim qəbul etmir. Bu sözlər insan lüğətinə aid deyil. Qurani-kərim Əhzab surəsinin 72-ci ayəsində buyurur: Deməli, insan varlıq aləminin ən bilikli (Bəqərə 32), ən bacarıqlı (Nəcm 39-40), ən üstün və kəramətli (İsra 70) və sair üstünlük və dəyərlərə malik olan üzvüdür. Elə isə, bil ki, sən hər şeyi bacaran və hər şeyə qadirsən. Zəif və gücsüz deyilsən, vaxt isə keçməyib… لو لا ان الشیاطین یحومون یلی قلوب بنی آدم لنظروا الی ملکوت السماوات “Əgər şeytanlar (nəfsin istəkləri) insanların qəlblərinin üzərində bir pərdəyə çevrilməsəydilər (insanın mənəviyyatını çirkləndirməsəydilər), insanlar göylərin mələkutunu (səmavi mələkut aləmini) görərdilər.” ال لی مع الله حالات لا یقربها ملک مقرب و لا نبی مرسل “Mənimlə Allah arasında o qədər mənəvi yaxınlıq olur ki, heç bir müqərrəb mələk (Cəbrail, Miikail, İsrafil və Əzrail) və heç bir mürsəl Peyğəmbər (313 peyğəmbər) Allaha o qədər yaxın olmayıb.” Bəli, sevimli Peyğəmbərimiz(s) meracda yüksəlmişdi. ان شیطانی آمن بیدی لا یامرنی الا بخیر “Lakin mənim şeytanım (nəfsim) mənə iman gətirmişdir, məni yalnız yaxşı işlərə dəvət edir.” Yəni, mən nəfsimi islah etmişəm. Nəfs mənim tam ixtiyarımdadır. وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلىَ‏ “O (Peyğəmbər), ən yuxarı üfüqdə idi. Sonra daha yaxın oldu, yenə yaxınlaşdı. Onların arasında iki kamandan da az məsafə vardı.” إِنَّ الَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَمُواْ تَتَنزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَئكَةُ أَلَّا تخَافُواْ وَ لَا تحَزَنُواْ وَ أَبْشِرُواْ بِالجْنَّةِ الَّتىِ كُنتُمْ تُوعَدُونَ Həqiqətən “Rəbbimiz Allahdır!” – deyən, sonra da sözünün üstündə sabit qalan şəxslərə mələklər nazil olub ( deyirlər ): “Qorxmayın və kədərlənməyin! Sizə vəd olunan Cənnətlə sizi müjdləyirik. (Özünüzü tənha sanmayıq, çünki) Biz bu dünyada da sizin (yardımçı və) dostunuzuq, axirətdə də (sizin dostunuzuq.) لو دنوا انمله لاحترقتت “Əgər bir barmaq qədər mən bu xətti keçsəm yanıb kül olaram.” إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلىَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبَالِ فَأَبَينْ‏َ أَن يحَمِلْنهَا وَ أَشْفَقْنَ مِنهْا وَ حَمَلَهَا الْانسَنُ إِنَّهُ كاَنَ ظَلُومًا جَهُولًا “Biz göylərə, yerə və dağlara əmanəti (təklif və məsuliyyəti) boyunlarına götürməyi təklif etdik, onlar onu (əmanəti) götürməkdən çəkindilər və ondan qorxdular. Lakin insan (kamil istedada malik olduğu üçün) onu boynuna götürdü. O, (belə bir məqamın qədrinin bilmədiyinə görə) cahil və (özünə qiymət vermədiyinə görə) zalım oldu. Hacı Rza İravani

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 05.01.2025

Peyğəmbərin (s) zöhd və ibadəti

“Sünənün-Nəbi”, səh: 234 Cəfər ibn Əhməd Qumi “Zuhdun-Nəbi” kitabında rəvayət edir ki, Allahın Rəsulu (s) namaza duranda Allahın qorxusundan rəngi qaçardı, ondan sızıltılı səs eşidilərdi. Həmçinin namaz qılanda yer üzərinə sərilmiş paltar kimi olardı. Əllamə Məclisi özünün “Biharul-ənvar” kitabında Aişədən belə nəql edir: “Allahın Rəsulu (s) bizlə söhbət edər, biz də onunla danışardıq, amma namaz vaxtı gələndə elə bir halda olardı ki, sanki nə o bizi tanıyır və nə də biz onu tanıyırıq.” Əbu Bəsir İmam Məhəmməd Baqir (ə)-dan rəvayət edir ki: “Allahın Rəsulu (s) bir gecə Aişənin yanında idi. Aişə dedi: Nə üçün ibadət etməyə görə özünə bu qədər əziyyət verirsən, bir halda ki, Allah Taala sənin keçmiş və gələcək günahlarını bağışlamışdır? Həzrət buyurdu: Mən şükr edən və minnətdar bəndə olmayımmı?” “Üsuli-kafi” kitabında İmam Cəfər Sadiq (ə)-dan rəvayət olunmuşdur ki, Allahın Rəsulu (s) buyurmuşdur: “İnsanların ən üstünü o kəslərdir ki, ibadətə aşiq olmuş, onu qucaqlamış, qəlbi və canı ilə sevmiş, cismi və bədən əzaları ilə onu yerinə yetirmiş, ibadət üçün hər şeydən əlini çəkmişlər. Belə bir halda bu insan üçün dünyada çətinliklə yaxud asanlıqla yaşamağın heç bir fərqi yoxdur.” Həmçinin “İləlüş-şərayi” kitabında Ənəs ibn Malikdən rəvayət olunmuşdur ki, Allahın Rəsulu (s) buyurmuşdur: “Mənim üçün gecə yarısı iki rükət namaz qılmaq dünyadan və dünyada olanların hamısından daha əzizdir.” Seyyid ibn Tavus “İqbal” kitabında yazır: “Mübarək Ramazan ayı gəldikdə Peyğəmbər (s)-in halı dəyişərdi, çoxlu namaz qılar, dualarda çoxlu ahu-zar edərdi. Allahdan qorxma halı aşkar görünərdi.” “Məcmueyi-Vərram” kitabında rəvayət edilmişdir ki, hər hansı bir iş Peyğəmbər (s)-i qəmgin və pərişan etsəydi namaz qılmaq və oruc tutmaqla o qəmin aradan getməsini istəyərdi. Məhəmməd ibn Süleyman İmam Cəfər Sadiq (ə)-dan və İmam Rza (ə)-dan nəql edir ki: “Biz İmamdan Ramazan ayında necə namaz qılmaq və Peyğəmbər (s)-in bu ayda nələr etməsi haqqında soruşduqda buyurdu: Ramazan ayının birinci gecəsi gəldikdə Allahın Rəsulu (s) məğrib namazını və onun dörd rükət nafiləsini hər gecə məsciddə qılardı, bunun ardınca ayağa qalxar və daha on iki rəkət namaz qılardı. Sonra evə gedərdi. Camaat o həzrətin çoxlu namaz qılmasının səbəbini soruşarkən buyurardı: “Əlbəttə, bu namazlar Ramazan ayının başqa aylardan fəzilətli olması üçündür.” Sabahkı gecə namaz qılmaq üçün Peyğəmbər (s) ayağa qalxdı, camaat o həzrətin arxasında namaz qılmaq üçün sıraya düzüldülər. Peyğəmbər (s) buyurdu: Ey camaat! Bu nafilə namazlarıdır, nafiləni camaatla qılmaq olmaz, hər biriniz ayrıca öz namazlarınızı qılın. Allah Taala sizə necə öyrədibsə eləcə də qılın və bilin ki, müstəhəb namazları camaatla birgə qılmazlar. Bundan sonra hərə bir tərəfə dağılışdı və öz namazlarını qılmağa başladılar. Elə ki, Ramazan ayının on doqquzuncu gecəsi gəldi, o həzrət gün batan vaxt qüsl etdi, sonra məğrib namazını qıldı. Daha sonra dörd rəkət namaz qıldı və evə getdi. Elə ki, Bilal işa namazının azanını dedi, Allahın Rəsulu (s) gəlib camaatla işa namazını qıldı, sonra oturaq halda iki rəkət işa namazının nafiləsini qıldı, sonra ayağa qalxdı və Qədr gecəsinin yüz rəkət xüsusi namazını qıldı, hər rəkətdən sonra on dəfə İxlas surəsini oxuyurdu. Bu namazları da bitirdikdən sonra on bir rükətlik gecə namazını qılmağa başladı. İyirminci gecədə məğrib namazından sonra səkkiz rəkət və işa namazından sonra on iki rəkət Ramazan ayının məxsus nafiləsini qıldı. İyirmi birinci gecə günəş batan zaman qüsl etdi və on doqquzuncu gecədə etdiklərini bu gecə də etdi. İyirmi ikinci gecədən etibarən öz namazlarını çoxaltmağa başladı. Belə ki, məğrib namazından sonra səkkiz rəkət, işa namazından sonra isə iyirmi iki rəkət xüsusi nafilə namazını qıldı. İyirmi üçüncü gecə gəldikdə yenə də günəş batan zaman qüsl etdi. On doqquz və iyirmi birinci gecədə etdiyi ibadətləri yerinə yetirdi.” İmam (ə)-dan Peyğəmbər (s)-in ayrıca hər gün qıldığı əlli rəkət nafilə namazı haqqında soruşduq. İmam (ə) buyurdu: “Peyğəmbər (s) başqa aylarda qıldığı əlli rəkət nafilə namazını Ramazan ayında da qılar və ondan əskiltməzdi.” “Sünənün-Nəbi” səh: 244-247. Peyğəmbər (s)-in təvazökarlığı Allahın Rəsulu (s) o dərəcədə təvazökar idi ki, fəqirlər və kasıblar ilə oturar, onlarla birlikdə yemək yeyər və buyurardı: “Mən də Allahın bəndəsiyəm, bəndələr kimi yeyir, bəndələr kimi otururam.” Zeyd Şəhham imam Cəfər Sadiq (ə)-dan rəvayət edir ki, buyurdu: “Allah Taala həzrət Məhəmməd (s)-i peyğəmbərliyə seçdiyi andan o həzrətin vəfatınadək Peyğəmbər (s) bir şeyə söykənərək yemək yemədi, kasıblar kimi yemək yeyir, onlar kimi də otururdu. Zeyd deyir: Soruşdum “nə üçün belə edirdi?” İmam Cəfər Sadiq (ə) buyurdu: Allah Taalanın qarşısında təvazökarlıq üçün.” “Biharul-ənvar”, 16-cı cild, səh: 261. Başqa bir hədisdə imam Cəfər Sadiq (ə) buyurur: “Peyğəmbər (s) hansı evə getsəydi yuxarı başa keçməz, elə qapının yanındaca oturardı.” “Üsuli-kafi”, Əl-işrə kitabı, 6-cı hədis. Mərhum Deyləmi özünün “İrşadul-qulub” kitabında yazır: “Allahın Rəsulu (s) ayaqqabısına və paltarına özü yamaq vurub. Qoyunları özü sağardı, xidmətçilərlə birlikdə yemək yeyərdi. Quru yerdə oturardı, ulağa minərdi, çox vaxt başqalarını da öz yerində otuzdurardı, evi üçün özü bazarlıq edərdi. Heç bir xəcalət çəkmədən aldıqlarını özü evə aparardı, hamı ilə – istər böyük, istər kiçik, kasıb ya varlı – əl ilə görüşər və görüşdüyü şəxs əlini çəkmədən Peyğəmbər (s) əlini çəkməzdi. Qarşısına çıxan hər kəsə – böyüklü kiçikli – salam verərdi, kim o Həzrəti (s) süfrəsinə dəvət etsəydi kasıb süfrəsi olsaydı belə, süfrədə cəmi bir neçə xurma olmasına baxmayaraq onların dəvətini qəbul edərdi. “İrşadul-qulub”, 2-ci cild, səh: 74. Şeyx Səduq imam Məhəmməd Baqir (ə)-dan rəvayət edir ki, Peyğəmbər (s) buyurdu: “Beş şeydən ölənədək əl çəkmərəm: Bəndələrlə (qullarla) birgə yemək yeməkdən, palansız ulağa minməkdən, keçini öz əlimlə sağmaqdan, yun paltar geyinməkdən, uşaqlara salam verməkdən, təki məndən sonra bunlar sünnət olsun.” “Əmali” müəllif: Şeyx Səduq, 17-si məclis, hədis 2. Rəvayət olunur ki, Peyğəmbər (s) səfərdə idi, yemək üçün bir qoyun kəsilməsini əmr etdi. Yoldaşlarından biri dedi: Onu kəsmək mənim boynuma. Başqası dedi: Dərisini soymaq da mənim boynuma. Başqa birisi dedi: Xörəyi bişirmək də mənim boynuma. Beləcə hər kəs bir işi öz boynuna götürdü. Rəsuli Əkrəm (s) buyurdu: Elə isə ocaq qalamaq üçün odun yığmaq da mənim boynuma.” Dedilər: Ey Allahın Elçisi, biz özümüz odun yığacağıq, daha sizin zəhmət çəkməyinizə ehtiyac yoxdur. Həzrət (s) buyurdu: Bilirəm, amma özümü sizdən üstün saymaq istəmirəm, çünki Allah Taala özünü başqalarından üstün sayan bəndəni xoşlamır. “Müntəhal-amal”, 1-ci cild, səh: 18. Bir kişi həzrət Peyğəmbər (s) üçün süd və bal gətirmişdi. Allahın Rəsulu (s) buyurdu: “Bunların biri olan yerdə o birisinə ehtiyac yoxdur. Mən bunların ikisini də yeyə bilmərəm, bu işi başqalarına da haram etmirəm, mən yalnız Allah qarşısında təvazökar olmaq üçün belə edirəm. Çünki kim Allah Taalanın qarşısında təvazökar və başıaşağı olarsa Allah onu ucaldar. Amma kim təkəbbürlük və lovğalıq edərsə Allah Taala onu alçaldar.” “Tuhəful-uqul”. Peyğəmbər (s) oturduğu məclisin yuxarı-aşağısı olmazdı, hamı dövrəvari oturardı. Ənəs ibn Malik deyir: “Biz Peyğəmbər (s)-in yanına getdikdə orada dövrəvari oturardıq.” Həmçinin Cabir nəql edir ki, həzrət Peyğəmbər (s) yola çıxarkən səhabələr o həzrətdən irəlidə yol gedər və arxanı mələklər üçün saxlayardılar. “Sünənün-Nəbi”, səh: 70. Əbuzər Ğəffari rəvayət etmişdir ki, Allahın Rəsulu (s) təvazökarlıqla və çox sadə tərzdə səhabələri ilə oturardı. Özgə bir şəxs içəri girsəydi səhabələr Peyğəmbər (s)-i göstərməsəydi, həmin şəxs oturanların hansının Peyğəmbər (s) olduğunu bilməzdi. Biz həzrət Peyğəmbər (s)-dən xahiş etdik ki, başqaları onu tanısınlar deyə onun üçün bir yer düzəldək. Həzrətin razılığını əldə etdikdən sonra daş və gil ilə bir yer düzəltdik. Allahın elçisi daşın üstündə oturdu və biz də onun ətrafına toplaşdıq. “Sünənün-Nəbi”, səh: 53. Əbul-Fəth Razi öz təfsirində yazır: “Peyğəmbər (s) belə bir dua edərdi: İlahi, məni kasıblar kimi yaşat, kasıblar kimi öldür, qiyamət günü kasıblarla birgə dirilt!” İmam Məhəmməd Baqir (ə) buyurur: “Bir mələk Peyğəmbər (s)-in yanına gəlib dedi: Allah Taala iki şeydən biri seçməyi sənin ixtiyarında qoymuşdur, hansını istəyirsən seç. Birincisi budur ki, həm təvazökar, həm də elçi olasan. O biri budur ki, Süleyman (ə) kimi padşah və peyğəmbər olasan. Peyğəmbər (s) Cəbrailə (ə) baxdı və o da işarə ilə təvazökarlığı göstərdi. Peyğəmbər (s) buyurdu: Mən bəndəçilik və təvazökarlıqla peyğəmbərliyi seçirəm.” “Biharul-ənvar”, 18-ci cild, səh: 334; “Üsuli-kafi”, Təvazö fəsli, hədis 5. “Məkarimul-əxlaq” kitabında Peyğəmbər (s)-in həyatı barədə Əbu Səid Xidri rəvayət edir ki, Allahın Rəsulu (s) pərdə arxasındakı qızlardan da həyalı idi. Belə ki, əgər bir şeydən xoşu gəlməsəydi o saat simasından bilinərdi (daha sözlə deməyə ehtiyac olmazdı). “Sünənün-Nəbi”, səh: 23.

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 05.01.2025

Hz. Peyğəmbərinin(s) məhşur “Şabaniyyə” xütbəsi

Allahın Rəsulu (s) bizə mübarək Ramazan ayı haqqında belə xütbə oxudu: “Ey camaat! Həqiqətən, Allahın ayı (Ramazan) öz rəhmət, bərəkət və bağışlamağı ilə sizə tərəf gəlir. Belə bir ay ki, Allah yanında ayların ən əzəmətlisi, günlərin ən yaxşısı, gecələrin ən üstünü və saatların ən dəyərlisidir. Bu ayda hamınız Allah qonaqlığına dəvət almısınız və Allahın kəramət və səxavəti sizə şamil olmuşdur. Bu ayda sizin nəfəsləriniz Allahı zikr edir, yuxularınız isə ibadət sayılır. Bu ayda sizin yaxşı əməlləriniz, dualarınız qəbuldur. Belə isə Allahdan saf niyyətlə bu ayda oruc tutub, Quran oxumağa müvəffəq olmağınızı arzulayın. Allah dərgahında bu əzəmətli ayda bağışlanılmayan – ən bədbəxt şəxsdir. Bu ayda ac və susuz qalmaqla, Qiyamət gününün aclıq və susuzluğunu yada salın, fəqir və yoxsullara kömək edin, böyüklərə ehtiram göstərin, uşaqlara qayğı göstərib, mehribanlıqla davranın. Qohum-qardaşın halını soruşun, onlarla əlaqənizi qırmayın. Dilinizi günahlardan (yalan, qeybət, böhtan və s.) qoruyun, nəzər salınması haram olan şeylərə baxmayın, eşidilməsi haram olan şeylərə qulaq asmayın. Yetimlərə mehribanlıq göstərib, nəvaziş edin ki, sizdən sonra yetimlərinizlə mehriban davranıb, qayğı göstərsinlər. Etdiyiniz günahlarınızdan tövbə edib, Allaha tərəf qayıdın. Namaz vaxtlarında dua edərkən əllərinizi göyə qaldırın. Bu vaxtlar dua etmək üçün çox yaxşıdır. Allah bu zaman Öz bəndələrinə lütf edir, onların istək və çağırışlarını eşidir, onlara cavab verir, dualarını qəbul edir. Ey camaat! Sizin nəfsiniz əməllərinizin əsiridir. Tövbə edib, bağışlanmaq diləməklə onu azad edin. Çiyinlərinizdə günahlardan ibarət olan agır yükü çox səcdə etməklə götürün. Bilin və agah olun, Allah Təala Öz izzətinə and içərək, namaz qılıb, səcdə edənlərə əzab verməməsini, Qiyamət günü onları cəhənnəm oduna atmamasını vədə verib. Ey camaat! Sizin hər hanası biriniz bu ayda oruc tutan bir şəxsə iftar verərsə, sanki bir qul azad etmişdir və habelə onun keçmiş günahları bağışlanacaqdır”. Bəziləri peyğəmbərə dedilər: “Ey Allahın elçisi! Bizim hamımızın iftar verməyə gücümüz çatmır”. O Həzrət (s) buyurdu: “Qorxun Allahdan, əgər bir xurma parası və ya bir içim su ilə olsa belə, oruc tutan şəxsə iftar verin. Ey camaat! Bu ayda əxlaqını gözəlləşdirən şəxsin rəftarı, Qiyamət günü bütün ayaqlar addım atanda titrədiyi halda, onun Sirat körpüsündən rahat keçməsi üçün icazə vərəqəsi olacaqdır. Bu ayda qulam və kənizlərinin işini asanlaşdıran şəxsin hesabını Allah Təala Qiyamət günü asanlaşdıracaqdır. Bu ayda pis işlərindən əl çəkən şəxsi Allah Qiyamət günü Öz qəzəbindən saxlayacaqdır. Bu ayda yetimlərə qayğı göstərib, əzizləyənləri Allah Qiyamət günü əzizləyəcəkdir. Bu ayda qohum-qardaşı ilə sıx əlaqə saxlayanları Allah Qiyamət günü rəhmətilə yada salacaqdır. Və yaxınları ilə ünsiyyətdə olmayanları Qiyamət günü Allah Öz rəhmətindən məhrum edəcəkdir. Allah bu ayda müstəhəb (bəyənilmiş, şəriətdə istənilən) namaz qılan şəxsi cəhənnəm odundan qoruyacaqdır. Bu ayda bir vacıb əməl yerinə yetirən şəxs, sanki başqa aylarda 70 vacib əməl yerinə yetirmişdir. Allah Təala bu ayda mənə çox salavat göndərən şəxsin əməl tərəzisini Qiyamət günü savabla ağır edəcəkdir. Bu ayda Qurani-Kərimdən bir ayə oxuyan şəxs, sanki başqa aylarda bir Quran xətm etmişdir. Ey camaat! Bu ayda cənnətin qapıları açıqdır. Allah Təaladan onları sizin üzünüzə bir daha bağlanmamasını istəyin. Bu ayda cəhənnəmin qapıları bağlıdır. Allah Təaladan onların bir daha sizin üzünüzə açmamasını istəyin. Bu ayda şeytanlar məhbusdurlar. Allahdan onların bir daha sizə hakim olmamasını istəyin”. Həzrət Əli (ə) ayağa qalxıb, İslam Peyğəmbərindən (s) belə soruşduğunu deyir: “Ey Allahın Rəsulu (s), hansı əməl bu ayda daha yaxşıdır?”. O Həzrət (s) cavabımda buyurdu: “Ey Əbəlhəsən, bu ayda ən yaxşı əməl – Allah Təalanın haram etdiyi şeylərdən çəkinməkdir”. Sonra Peyğəmbər (s) ağlamağa başladı. Peyğəmbərdən (s) ağlamağının səbəbini soruşduqda, buyurdu: “Ağlamağıma səbəb, bu ayda sənin qanının halal edilməsidir. Səni Allahın üçün namaz qıldığın halda dünyanın ən bədbəxt adamı – “Səmud” tayfasına Allahdan tərəfindən gələn dəvənin hər iki ayağını kəsən şəxs kimi – ayağa qalxıb, başına qılınc zərbəsi vurur və saqqalını qana boyadır”. Bu zaman Həzrət Əli (ə), Peyğəmbərdən (s) belə soruşduğunu deyir: “Ey Allahın Rəsulu (s), bu hadisə baş verən zaman mən dinimə sadiq olacağam?”. O Həzrət (s) buyurdu: “Bəli, o zaman sən dininə sadiq (qəlbi imanla dolu) olacaqsan”. Sonra əlavə edərək buyurdu: “Ey Əli, səni öldürən şəxs – məni öldürmüş, səni qəzəbləndirən – məni qəzəbləndirmiş və səni söyüb, təhqir edən – məni söyüb və təhqir etmişdir. Çünki, sən – mənim canımsan. Ruhun ruhumla, zatın zatımla eynidir (torpağın mənim torpağımdandır). Həqiqətən, Allah Təala məni səninlə birlikdə yaradıb, birlikdə bəyənib və məni Peyğəmbər, səni isə İmam seçmişdir. Sənin imamlığını inkar edən şəxs, mənim peyğəmbərliyimi inkar etmişdir. Ey Əli (ə), sən – mənım vəsim, övladlarımın atası, qızımın əri və xəlifə və canişinimsən. Sağlığımda və ölümümdən sonra ümmətim üçün sənin hökmün – mənim hökmümdür və sənin qadağan etdiyin – mənim qadağan etdiyimdir. Məni peyğəmbərliyə seçib, insanların ən yaxşısı edən Allaha and olsun, sən Allahın əmri ilə yaratdıqlarının höccətisən və Onun sirlərinin xəzinəsi və bəndələrinin xəlifəsisən”.

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 05.01.2025

Əl-Muraqibat kitabından bir yarpaq – Məbəs günü münasibətilə

Besətdən qabaqkı cahiliyyət dövrü və insanların cahillikdə hara yetişdiyi barədə düşünmək lazımdır. Bir qrup yəhudi, bir qrup xristian, ümumi camaat isə bütpərəst idilər. İnsanlar Allahdan uzaqlaşmış, insani əxlaqı unutmuş, yırtıcılıq əxlaqı və heyvanlıq xüsusiyyətlərini özlərinə almışdılar. İş o yerə çatmışdı ki, qız uşaqlarını diri-diri basdırır, beləliklə bağlılıqları qırırdılar. Batil işlərlə iftixar edir, ədalətə riayət etmir, bir-birlərinin haqlarını pozur, güclülər zəifləri əzir, şərəfli insanları məhv edir, alimlərə düşmən kəsilir, ariflərdən qaçır, elmə arxa çevirir, yaxşılıq və dözümü pis bir xüsusiyyət sayır, qohumluq əlaqələrini kəsir, özlərini heyvanlara oxşadır, qumar oynayır, şərab içir, ağılı ayaq altına qoyur, öz övladlarını öldürür, şəhərləri viran qoyur, yaxşılıqları unudur, ilahi şəriətlərlə mübarizəyə qalxır, sərmayələri məhv edir, çirkin işlərlə məşğul olurdular. Özünü bəyənmək və təkəbbür onların arasında rəvac tapmış, dözümsüzlüklə iftixar edir, pis və çirkin işləri özləri üçün seçir, yalan və haqsız şahidlik kimi batil sözlər danışır, peyğəmbərləri öldürür, Allah övliyalarını öz aralarından qovur, fasiqləri özlərinə hakim seçir, zinazadələrə itaət edir, şeytana ibadət edir, Allahı qəzəbləndirir və cəhənnəm odunu alovlandırırdılar. Bu əməllər üzündən Allahın qəzəb dalğaları təlatümə gəldi, az qaldı ki, aləmi məhv etsin və Allahın qəzəb qamçısı onları cəhənnəmə sürüsün, yaxud öz pis əməllərinə məşğul ikən onları bir-birinə çırparaq məhv etsin. Az qalmışdı ki, onların başına od yağsın və hamısını yandırsın, yaxud yerə qərq etsin, ya onların başlarına daş yağdırsın, ya donuza döndərsin, ya əzab, cəza, bəla və digər bədbəxtçiliyə düçar etsin. Lakin Rəbbin lütfü höccəti tamamlamaq və rəhməti kamil etmək üçün onlara şamil oldu, Xatəmul-ənbiya (s) özünün bütün fəzilətləri ilə peyğəmbərliyə məbus oldu ki, aləmlər üçün rəhmət və hidayət üçün nişanə olsun, onları zülmətlərdən çıxararaq nura qovuşdursun, onların nadanlıqlarını elmə, azğınlıqlarını hidayətə, həlakətlərini qurtuluşa, zülmlərini ədalətə, ağılsızlıqlarınıa ağıla, ehtiyaclarını ehtiyacsızlığa, zillətlərini izzətə, viranlıqlarını abadlığa, xarlıqlarını hakimiyyətə, küfrlərini imana, cəhənnəmlərini cənnətə, zülmətlərini nura, qorxularını əmin-amanlığa, məyusluqlarını ümidə, əsarətlərini azadlığa, qul olmalarını azad olmağa çevirsin. Bir sözlə, onlar üçün dərs oxumamış və özlərindən olan bir peyğəmbər seçdi, onları təmizlədi, onlara Kitab və hikmət öyrətdi, bərk azğınlıqdan nicat verdi. Onun besətindən sonra insanlar neçə qrup oldular: Bir qrup onun risalət və dəvətinə qarşı çıxdılar. Beləliklə, döyüşə, öldürülməyə və əbədi əzaba layiq oldular. Bir qrup zahirdə İslamı qəbul etdi, amma ürəklərində qəbul etmədi və münafiq oldu. İslamı qəbul etməklə bu qrupun canı dünyada qorundu, amma axirətdə münafiqliklərinə görə əbədi cəhənnəmin ən aşağı təbəqələrinə atılacaq. Bir qrup həm zahirdə, həm də batində müsəlman oldu. Lakin bu qrupdan həm yaxşı, həm də pis əməllər baş verdi. Bu qrup cəhənnəmə getmədən cənnətə getməsi, yaxud əzab olunduqdan sonra cənnətə qaytarılması mümkündür. Bir qrup həm zahirdə, həm də batində müsəlman oldular, saleh əməllər etdilər, çoxlu yaxşı işlər gördülər. Allah onlara altından çaylar axan bağlar vəd etmişdir. Onlar heç bir əzab və cəza görməyəcək, Allah onların günahlarını bağışlayar, pisliklərini neçə qat yaxşılığa çevirər. Bir qrup da zahir və batində iman gətirmək, yaxşı əməllər etməkdən əlavə, Mütəal Allaha yaxın olmaq məqsədilə nəfsini rəzilə əxlaqdan saflaşdırdı, gözəl əxlaqla özünü zinətləndirdi. Allah da onları Özünə yaxın edər, onlara yüksək məqamlar verər. Digər bir qrup isə yuxarıda sadalanan xüsusiyyətləri özündə toplamaqdan əlavə, təfəkkür, zikr və çoxlu təlaşla Rəbbini tanımağa səy etdi, sonra hər hansı şirkdən uzaq xalisliklə Onun təkliyini və tövhidi tanıdı, Onu sevdi, Ona yaxın olmaq üçün Ondan başqa hər şeydən əl çəkdi, Onun görüşünə müştaq oldu. Allah da onları çox yaxşı qəbul etdi, Özünə yaxın etdi, bütün hacətlərini yerinə yetirdi, Öz camalını onlara göstərdi. Onlar da qəlb gözü ilə heç bir pərdə olmadan Onu gördülər. Allah onları Peyğəmbərə (s) və onun ailəsinə (ə) ilhaq etdi, onların yanında sidq məqamında və Qüdrətli Padşahın yanında onlara yer verdi. Onlardır irəli keçənlər, yaxın olanlar, peyğəmbərlərin və şəhidlərin dostları. Hər halda hər kəs Allahın rəsulunu (s) tanımalı, onun besət nemətini, faydalarını, nurlarını, bərəkət və xeyirlərini dərk etməlidir. Məbəs gününü uca tutmalı, bu günə görə sevinc, şadlıq və şükrü çoxalmalıdır. Bu gün məbus olan kəsi tərifləməli, ona salam göndərməli, onun şəninə layiq əməllər edərək, ona hədiyyə etməlidir.

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 05.01.2025

“Mən – Həzrət İbrahimin (ə) duasının nəticəsiyəm” – Həzrət Peyğəmbər (s) özü barədə

Həzrət Peyğəmbər (s) özü öz mübarək xüsusiyyətlərini bizə tanıtmış və bu haqda hədislərin vasitəsilə məlumatlar vermişdir. 1. Allahın tərbiyə etdiyidir. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən – Allahın tərbiyə etdiyi və Əli (ə) – mənim tərəfimdən tərbiyə edilmişdir”. 2. İlahi rəhmətdir. Həzrət (s) buyurur: “Həqiqətən, mən – hidayət olunan rəhmətəm”. 3. İbrahimin (ə) duasının nəticəsidir. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən – Həzrət İbrahimin (ə) duasının nəticəsiyəm”. 4. Ən üstün insandır. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən – Adəm övladlarının seyyidiyəm”. Həzrət (s) başqa yerdə buyurur: “Allah məndən üstün məxluq xəlq etməmişdir. Allah yanında məndən əziz olanı yoxdur”. 5. Ən bilikli insandır. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Həqiqətən, sizlərin ən biliklisi və ən təqvalısı – mənəm”. 6. Rəsulların (ə) rəhbəridir. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən – göndərilmişlərin rəhbəriyəm. Mən – peyğəmbərlərin xatəmiyəm. Mən – ilk şəfaət edən və ilk şəfaət olunanam”. 7. İlk daxil olandır. Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən Allah kitabı və Əhli-Beytimlə (ə) bir yerdə Allaha ilk daxil olanam. O zaman (ümmətim) daxil olacaqdır və ümmətimdən soruşacağam: “Quran və Əhli-Beytimlə (ə) nə etmisiniz?””. 8. İlahi hədiyyədir. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Beş şey mənə əta edilmişdir ki, məndən əvvəlki peyğəmbərlərin heç birinə verilməmişdir: 1. Mən bütün aləmlər üçün göndərilmişəm. 2.Torpaq mənim üçün pak və səcdəgah qərar verilmişdir. 3. Qorxu ilə yardım edilmişəm (düşmənlərin qəlbinə qorxu salınaraq). 4. (Döyüş) qəniməti mənim üçün halal hesab olunmuşdur. Halbuki, məndən əvvəl heç kəsə halal deyildi. 5. Mənə Allah tərəfindən bütün sözlər hərtərəfli verilmişdir”. 6. Ümümdünya risalətinə malikdir. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən o kəslərin rəsuluyam ki, həyatım zamanında onları dərk etmişəm və o kəslər ki, məndən sonra dünyaya gələcəklər”. (Erfan/Deyerler.org/)

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 05.01.2025

Peyğəmbərin (s) dəvətinin cahanşümul olması

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ “Biz səni bütün insanlara müjdə verən və xəbərdarlıq edən (bir peyğəmbər) kimi göndərdik. Lakin insanların çoxu (bunu) bilmir.” (Səba, 28). İzah: İslam dininin zərurətlərindən biri İslam peyğəmbərinin (s) dəvətinin cahanşümul olması və həmçinin o həzrətin (s) sonuncu peyğəmbər olmasıdır. Tarixi dəlillərdən başqa – məsələn, İslam peyğəmbərinin (s) dünya ölkələrinin başçılarına məktublar yazması, – bir çox Quran ayələri də bu məsələyə dəlalət edir. “Ey insanlar!”, “Ey Adəm övladı!” kimi müraciətlər bunu təsdiq edir. Həmçinin, yəhudilik və xristianlıq kimi digər dinlərin ardıcıllarını dəvət etməsi o dinlərin qüvvədən düşməsini və hamının İslam dininə tapınması zərurətini göstərir. Bu dəlillərlə yanaşı bəzi ayələr də vardır ki, birbaşa o həzrətin (s) dəvətinin cahanşümul olmasını aydın ifadə edir. Bu ayələrdən biri yuxarıdakı ayədir ki, İslam peyğəmbərinin (s) nübuvvət məqsədinin bütün insanlara müjdə vermək və xəbərdarlıq etmək olduğunu bildirir. Qeyd edək ki, bu ayələr həm Peyğəmbərin (s) dəvətinin cahanşümul olmasına, həm də əbədi və bütün dövrlərə aid olmasına işarə edir. Hədis: İslam peyğəmbəri (s): “Mən, mənimlə (eyni dövrdə) yaşayanların və məndən sonra dünyaya gələcək insanların peyğəmbəriyəm.” (Kənzül-ümmal, c. 11, səh. 404, hədis: 31885).

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 04.01.2025

Axirətdə Peyğəmbərin (s) razılığı

Bəzi rəvayətlərdə bu ayə Quranın ən ümidverici ayəsi kimi dəyərləndirilmişdir. وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰ “Tezliklə Rəbbin sənə (nemət) bəxş edəcək, sən də razı qalacaqsan.” (Zuha, 5). İzah: Allahın Peyğəmbərə (s) – yuxarıdakı ayədə xəbər verdiyi – ən böyük bəxşişi dünya və axirətdə ona Öz lütf və mərhəmətini bəxş etməsidir. Öz lütf və rəhmətini ona o qədər verir ki, o razı qalır. Dünyada onun dinini cahanşümul və əbədi edir. Axirətdə isə xüsusi nemətlərini bəxş edəcəkdir. Bildiyimiz kimi, o həzrət (s) insanların ümmətinə ən can yandıranı idi. Bütün səyini onların hidayət olunmasına yönəltmişdi. Ən böyük arzusu onların səadəti idi. Buna görə də onun tam razı qalması ümmətinin hidayətindən asılıdır. Məhz bu səbəbdən də bəzi rəvayətlərdə bu ayə Quranın ən ümidverici ayəsi kimi dəyərləndirilmişdir. Çünki o həzrətin (s) günahkarları şəfaət etməsinin qəbul olunacağından xəbər verir. O günahkarlar ki, Allahın və peyğəmbərinin özləri üzərindəki qəyyumluğunu qəbul etmiş, amma nəfsani yanlışlara düşmüş, ehtirasların əsiri olmuşlar. Hədis: İslam peyğəmbəri (s): “Hər bir peyğəmbər Allah dərgahına dua etmiş və Ondan bir şey istəmişdir. Amma mən öz istəyimi Qiyamət günü ümmətimi şəfaət etmək üçün saxlamışam.” (Xisal, səh. 29, hədis: 104).

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 04.01.2025

Peyğəmbərlərin göndərilmə zərurəti

Peyğəmbərlərin göndərilmə zərurəti Allah insanı azad (ixtiyar sahibi) yaratmışdır رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا “(Biz) müjdə verən və qorxudan elçilər (göndərdik) ki, insanların elçilərdən sonra Allaha qarşı bir bəhanəsi olmasın. Allah Qüdrətlidir, Müdrikdir.” (Nisa, 165). İzah: Peyğəmbərlərin (ə) göndərilmə zərurəti dörd müqəddiməni yanaşı qoyduqda aydın olur: 1. Allah insanı azad (ixtiyar sahibi) yaratmışdır. 2. Xeyir və şər (yaxşı və pis) yolu tanımaq üçün bilik və məlumata ehtiyac var. 3. Allahın hikməti tələb edir ki, xeyir və şəri düzgün tanımağın yolunu insanın ixtiyarına versin və insan azad ikən bilmədən yolunu azmasın. 4. İnsanın zəka və hissi təkbaşına bütün yaxşı və pis işləri anlamaq qabiliyyətinə malik deyil. Nəticə: Allah bəndələri üçün başqa bir yol nəzərdə tutmalıdır ki, onun vasitəsilə yaxşı və məsələhətli işləri pis və xoşagəlməz işlərdən ayırd edib səadətə qovuşsunlar. Bu ikinci yol peyğəmbərlərin göndərilməsidir. Odur ki, peyğəmbərlərin göndərilməsinin ən mühüm səbəbi bütün idrak zəminlərini tədarük görmək və insanların bəhanəsini kəsməkdir. Hədis: İmam Sadiq (ə): “Biz, (bəndələrin münasibət qura bilmədiyi) Uca və Ulu bir Tanrının olduğunu sübut etdikdə aydın olur ki, onun elçiləri olmalı, Onun sözünü camaata çatdırmalı və bəndələri xeyir və ziyanlarına yönləndirməlidirlər.” (Kafi, c. 1, səh. 68, hədis: 1).

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 04.01.2025

Həzrət Muhəmmədin (s) həyatından dərslər

Həzrət Muhəmmədin (s) həyatından dərslər Elm öyənmək və tədris etmək . Qurani-kərim Əhzab surəsinin 21-ci ayəsində buyurur: لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا “Həqiqətən, Allaha, qiyamət gününə ümid bəsləyənlər və Allahı çox zikr edənlər üçün Allahın Rəsulu çox gözəl (nümunə və) örnəkdir!” . Bəli, həzrət Muhəmməd (s) bəşəriyyətə ən gözəl nümunədir. Biz İslamın yaşayış tərzinə yiyələnə bilmək üçün o həzrətin həyatından dərs almalıyıq. Dostlar, elm öyrənmək və öyrəndiklərini tədris etmək İslamın önəm verdiyi ən mühüm mövzulardandır. Hazırkı dünyamızda heç bir dini yaxud dünyəvi və fəlsəfi məktəb elm öyərənmək və öyrətməyə İslamın verdiyi dəyəri verməmişdir. “Allahın Rəsulu həzrət Muhəmməd (s) Mədinə məscidinə daxil olduğu zaman gözü iki dəstəyə sataşdı. Onların hər biri bir guşəyə çəkilmiş və öz işləri ilə məşğul idilər. Dəstələrdən biri ibadət və zikrlə, o biri dətsə isə tədris və təhsil, elm öyrənmək və öyrətmək ilə məşğul idilər. Həzrət Muhəmməd (s) hər iki dəstəni seyr etdi. Onları bu şəkildə görmək (yəni mənasız işlərlə deyil, dünya və axirət faydasına, həmçinin kamilliyə səbəb olan işlərlə məşğul idilər) Allah Rəsulunun (s) sevincinə səbəb oldu. Öz ətrafında olanlara üzünü tutub dedi: “Bu iki dəstənin hər biri yaxşı işlə məşğuldurlar. Onlar xeyir və səadətdədirlər”. Sonra öz sözünə bir cümlə də əlavə etdi: “Lakin mən təlim vermək və öyrətmək üçün göndərilmişəm”. Bunu deyib təlim və tədrislə məşğul olan dəstəyə tərəf getdi və onların məclisində (yanında) oturdu.” Doğruların dastanı 11-ci səhifə Sevimli Peyğəmbərimizin (s) bu rəftarı bizə dərsdir. Biz hər bir yerə gedərkən orada müxtəlif insanların ayrı-ayrı dəstələrdə oturub müxtəlif işlərlə məşğul olduqlarını gördükdə vəzifəmizi bilməli, başqa sözlə İslamın yaşam tərzini seçməliyik. Məsələn, çayxana və sair ictimai yerlərdə (hətta virtual sosial şəbəkələrdə) elm öyrənmək və maariflənmək ilə məşğul olan dəstənin yanına getməli və onlarla oturmalıyıq. Başqa bir hədisdə oxuyuruq: جاء رجل من الأنصار إلى النبي صلى الله عليه وآله فقال يا رسول الله إذا حضرت جنازة ومجلس عالم أيهما أحب إليك أن أشهد ؟ فقال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : إن كان للجنازة من يتبعها ويدفنها فإن حضور مجلس عالم أفضل من حضور ألف جنازة ، ومن عيادة ألف مريض ، ومن قيام ألف ليلة ، ومن صيام ألف يوم ، ومن ألف درهم يتصدق بها على المساكين ، ومن ألف حجة سوى الفريضة ، ومن ألف غزوة سوى الواجب تغزوها في سبيل الله بمالك ونفسك وأين تقع هذه المشاهد من مشهد عالم ؟ أما علمت أن الله يطاع بالعلم ويعبد بالعلم ؟ وخير الدنيا والآخرة مع العلم ، وشر الدنيا والآخرة مع الجهل ؟ “Mədinə əhalisindən olan bir nəfər həzrət Muhəmmədin (s) yanına gələrək dedi: -Ey Allahın peyğəmbəri (s)! Əgər bir tərəfdə vəfat etmiş müsəlmanın dəfni o biri tərəfdə isə elm məclisi olarsa o ikisindən hansını seçməyimi istəyərdiniz? Həzrət Muhəmməd (s) buyurdu: Əgər vəfat etmiş müsəlmanı dəfn etməyi (qüsl vermək, kəfənləmək, meyit namazı qılmaq və basdırmağı) öhdəsinə götürmüş insanlar vardırsa bu halda (dəfndə yox) alimin olduğu elm məclisində iştirak etmək vəfat etmiş min müsəlmanın dəfnində iştirak etməkdən, min nəfər xəstəyə baş çəkməkdən, min gecə-gündüz müstəhəb namaz qılıb oruc tutmaqdan, min ehtiyaclı insana sədəqə verməkdən, min dəfə müstəhəb həccə getməkdən, malı və canı ilə Allah yolunda min müstəhəb (vacib olmayan) döyüşdə vuruşmaqdan daha üstündür. Bunlar alimin məclisində oturmağa bərabər olarmı heç?! Məgər Allaha ibadət və itaət elm və maarifə bağlı olduğunun, dünya və axirətin xeyirinin elm ilə ancaq dünya və axirətin şərinin (pisliyinin) isə nadanlıq və cəhalət ilə olduğunu bilmirsənmi?!” Biharul-ənvar 1-ci cild 204-cü səhifə . Dostlar, baxın, elm və maarifə bu qədər dəyər verən dini ya qeyri-dini məktəbə rast gəlmisinizmi? Tarixi sənədlərə əsasən “müsəlmanlar ilə müharibə edən müşriklər (kafirlər) əsir düşdükdə həzrət Muhəmməd (s) əsirlərinin hamısının bir yerə toplanmasına göstəriş verər və əsirlərin qarşısında bunları deyərdi: “Əgər sizin aranızdan savadlı olan hər hansı biriniz on nəfər müsəlmana yazıb-oxumağı öyrədərsə əsirlikdən azad ediləcəkdir.” Məgər bəşər tarixi əsirlərin azadlığına belə bir şərt qoyulan hadisə ilə rastlaşıbmı? Bu nümunələri olduqca çoxaltmaq olar, ancaq bizim məqsədimiz nümunələri çoxaltmaq yox, əksinə sevimli peyğəmbərimiz həzrət Muhəmmədin (s) simasında İslam yaşayış tərzini insanlara çatdırmaqdır. İslam dini kitab mütalisinə də böyük dəyər verir, Qurani-kərimin göydən gələn ilk ayəsinin “Rəbbinin adı ilə oxu…” cümləsi ilə başlaması bunun əyani sübutudur. Hətta mütaliə etmək zamanı Allah Taalanı yada salaraq dua etmək də tövsiyə edilmişdir. Mütaliə etməyə başlayarkən Allah Taalaya dua edin ki, oxuduqlarınız yadınızda qalsın, mənaları düzgün dərk edə biləsiniz, mütaliə edərkən fikriniz yayınmasın, öyrəndiklərinizi həyatınızda, yəni əməldə tətbiq edə biləsiniz. اللّهُمَّ أخْرِجْني مِنْ ظُلُماتِ الوَهْمِ وَأكْرِمْني بِنُورِ الفَهْمِ ، اللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا أَبْوابَ رَحْمَتِكَ وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا أرْحَمَ الرّاحِمينَ ” İlahi məni vəhm (xəyal və şübhə) zülmətindən çıxar və fəhm (düşüncə və dərketmə) nuru ilə əzizlə. İlahi, Öz rəhmət (nemət və bərəkət) qapılarını üzümüzə aç və mərhəmətinlə Öz elminin xəzinələrini başımıza yağdır, ey rəhimlilərin ən rəhimlisi!” Məfatihul-cinan 1631-ci səhifə Allah Taaladan istəyirik ki, peyğəmbərlərin sonuncusu həzrət Muhəmmədin (s) həyatından dərs alaraq yaşayışımızda tətbiq edə bilməkdə bizi müvəffəq eləsin. RZA ƏZİZOĞLU İRƏVANİ

1 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 04.01.2025

Bu gün peyğəmbərlərin sonuncusu Həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alihin Və altıncı imam Cəfər Sadiq əleyhissalamın mövlud günüdür.

Bu gün peyğəmbərlərin sonuncusu Həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alihin Və altıncı imam Cəfər Sadiq əleyhissalamın mövlud günüdür. Həzrət Muhəmməd (s) buyurur: النظافة من الايمان “Təmizlik imandandır.” . Hər bir insanın fitrətən sevdiyi şeylərin biri də təmizlikdir. Hərçənd ki, insan günah etdikcə “təmizliyi sevmək” xüsusiyyəti həmin insanda zəifləməyə başlayır. Deməli, imanlı şəxslər təmizlik barədə daha çox düşünürlər, təmizlik onlar üçün çox əhəmiyyətlidir. Üst-başın təmizliyindən tutmuş, evin, həyət bacanın və sairin təmizliyinə qədər. Hətta insanın ağzının təmizliyinə də çox diqqət edilməlidir, həm zahirə təmizlik, yəni ağızın yuyulması, dişlərin fırçalanması, korlanmış dişlərin müalicəsi…, həm də ağızın batini təmizliyinə çox diqqət edilməlidir. Ağızın batini təmizliyindən məqsəd insanın ağız ilə edilən günalardan uzaq olmasıdır, məsələn; Yalan danışmaq, söyüş söymək, qeybət etmək, böhtan, iftira, təhqir… Odur ki, Biharul-ənvar kitabının 70-ci cildində Sevimli Peyğəmbərimiz(s) ağızın təmizliyi barədə buyurur: طهروا افواهکم فانه طرق القران “Ağızlarınızı təmiz saxlayın, çünki ora Quranın yollarıdır.” . Amma bunların hamısından daha əhəmiyyətli Qəlbin təmizliyidir. Siz heç Qəlbinizin təmzliyi barədə düşünmüsünüzmü?! İnsan bələdiyyədən bir torpaq alır, yerini müəyyənləşdirir, bununla da kifayətlənir. Orada heç bir abadlıq işi görmür, “gələcəkdə bir şey edərəm” -deyir. O torpağın başına nə gəlir?! Kimisi bir az oradan qəsb edir, Yoldan keçən və ayaqyolu axtaranlar oranı murdarlayır, heyvanlar və qurd-quşlar oraya toplaşır, yerdən çoxlu tikanlar və ziyanlı otlar bitir… Amma insan oranı hətta azacıq belə abad edərsə, məsələn sadəcə o torpağın hasarını çəkərək oraya darvaza qoyarsa yuxarıda sadalananların çoxu baş verməyəcək. O ki, qala insan oranı daha abad etməyə başlaya və tez-tez baş çəkə… İnsanın Qəlbi də belədir. İnsan qəlbinə heç bir sərhəd təyin etməzsə onun Qəlbi murdarlanacaq və çoxlu ziyanvericilər ilə bulaşacaqdır… Amma əgər insan Qəlbini təmizləyərək ona heç olmazsa hasar çəkib qapı qoyarsa, yəni günahların və pis adətlərin ora girməyinə qadağa qoyarsa o Qəlbdə abadlıq baş vermiş olacaq… Qəlbini təmizləmiş insan həmişə xoşbəxtdir, amma qəlbi bulaşıq olanlar həmişə bədbəxt və narahatdırlar. Odur ki, Allah Taala Qurani-Kərimdə Şəms surəsinin 9 və 10-cu ayələrində buyurur: قد افلح من زكاها و قد خاب من دساها “Kim Qəlbini təmizləyə bildisə xoşbəxt oldu, Kim Qəlbini bulaşıq saxladısa ziyana uğradı.” Allah Taala hamımıza həzərt Muhəmməd və ali-Muhəmməd xatirinə Qəlblərimizi təmizləmək üçün güç, qüvvə, təqva, iradə və müvəffəqiyyət nəsib etsin!” RZA ƏZİZOĞLU İRƏVANİ

0 Oxu

Həzrət Muhəmməd (s) 04.01.2025

sitename Həzrət Peyğəmbər (s), təbii ölümlə dünyasını dəyişmişdir, yoxsa şəhadətlə?

Həzrət Peyğəmbər (s) həyatı boyu çox sayda sui-qəsdə məruz qoyulmuşdur. Besətin əvvəlində müşriklər Həzrəti (s) öldürmək istəyirdilər. Mədinəyə hicrət edəndən sonra isə rəhbərlik həvəsində olan bir çox münafiqlər Peyğəmbərə (s) çox sayda sui-qəsd edirlər. Və nəticədə Həzrəti (s) zəhərləməyə müvəffəq olurlar. Ona görə də Peyğəmbərin (s) ölümünü təbii ölüm adlandırmaq olmaz. Çünki Həzrət (s) nəticədə zəhərin təsirindən şəhid olur. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Elə bir peyğəmbər və vəsi yoxdur ki, şəhid olmasın”. Yəni, Allah yolunda qətl edilməsin. Ona görə də Əhli-Beyt (ə) məktəbinin əqidəsi belədir ki, Həzrət Peyğəmbər (s) Xeybər döyüşündə zəhərlənir və boynunun damarı bu zəhərin təsirindən qət olur və Həzrət (s) nəticədə şəhid olur. Qurani-Kərim buyurur: “Əlif, Lam, Mim. (Allahla Onun Rəsulu arasında olan rəmzlərdir. Bizim kitabımız həmin bu hərflərdən təşkil olunmuşdur, lakin heç kimin onun bənzərini gətirməyə qüdrəti yoxdur. Bu kitab Əlifdən (Allahdan) Lamın (Cəbrailin) vasitəsilə Mimə (Muhəmmədə (s)) vəhy olunmuşdur. Bu kitabın möhkəm ayələri və bu cür də mütəşabih ayələri vardır). Məgər insanlar «İman gətirdik» – demələri ilə onlardan əl çəkilib (əməlləri ilə daha) imtahan olunmayacaqlarınımı sanırlar?! Şübhəsiz, (biz) onlardan əvvəlkiləri (Öz cari sünnəmizə uyğun olaraq onların qarşısına vəzifələr qoyaraq) imtahan etmişdik. Beləliklə Allahın əzəli elmi düz danışanlar barəsində də həyata keçər, yalançılar barəsində (də) həyata keçər. Və düz danışanların doğruluğu və yalançıların yalanı aşkar olunar”. (“Ənkəbut” 1-3). Həzrət Peyğəmbər (s) Cəbrayilə (ə) bu ayələrlə bağlı buyurur: “Bu, nə imtahandır? Cəbrayil (ə) deyir: “Ey Muhəmməd! Allah Təala sənə salam göndərir və buyurur: “Mən səndən əvvəl elə peyğəmbər göndərməmişəm, məgər o halda ki, həyatının sonunda yerində əyləşəcək canişinini seçməsin, yolunu və əhkamını diriltməsin. Ona görə də doğru danışanlar o kəslərdir ki, Peyğəmbərin (s) əmrini icra edərlər və onlar ki, ona itaətsizlik edərlər – onlar yalançılardır. Ey Muhəmməd! Həqiqətən, sənin Allaha tərəf getməyin yaxınlaşmışdır. Allah sənə əmr edir ki, özündən sonra Əli ibn Əbutalibi (ə) ümmətin üçün seçəsən və o, sənin canişinindir ki, ümmətini hidayət edəcəkdir. Əgər ümmət onun ardıcılı olsa, sağlam qalacaqdır”. Həzifə nəql edir ki, bu hadisədən sonra Həzrət (s), İmam Əlini (ə) çağırır və ona olanları xəbər verir. Bu o gün baş vermişdi ki, Həzrət Peyğəmbər (s) Aişənin evində qalmışdı. Həzrətin (s) ömrünün sonuna az qalması xəbəri münafiqlərin qulağına çatır. Onlar Həzrətə (s) sui-qəsd etmək fikrinə düşürlər. Belə qərara gəlirlər ki, Həzrətin (s) dəvəsinin üstlüyünü boşaltsınlar və Həzrət (s) də dəvədən yıxılsın. Ancaq bu işi Təbuk döyüşündə etdikləri və nəticəyə çatmadıqları üçün qərara gəlirlər ki, Peyğəmbəri (s) zəhərləsinlər. Nəhayət öz rəzil məqsədlərinə çatır və Həzrəti (s) zəhərləyirlər. Bu zəhər Həzrət Peyğəmbərə (s) tədricən təsir edir və nəhayət onun mübarək bədənini əhatə edir və Həzrət şəhadətlə dünyasını dəyişir… (Beytutə) “Ancaq iman gətirib yaxşı işlər görən, Allahı çox zikr edən, zülmə uğradıqdan (Peyğəmbər və İslam əleyhinə həcv eşitdikdən) sonra (onların rəddi üçün şerlər yazmaqla) intiqam alanlardan başqa! Zülm edənlər tezliklə biləcəklər ki, necə bir dönüş yerinə qaytarılacaqlar”. (“Şuəra” 227). /Deyerler.org/

1 Oxu

Məqalələr